Đó là những bức ảnh về Bác Hồ, đại tướng Võ Nguyên Giáp, mặt trận khói lửa năm xưa và hình ảnh ngày trở về chiến trường xưa, Điện Biên hôm nay… 56 năm đã trôi qua, người trẻ nhất tuổi cũng đã ngoài 70 nhưng chất “lính’ và chất ‘lửa” của chiến sĩ Điện Biên năm xưa vẫn còn nguyên vẹn. Những câu chuyện lịch sử như mạch nguồn trong trẻo còn mãi với thời gian. Đó là thời kỳ “Khoét núi ngủ hầm bắn tỉa đến quên ăn/ Những đường đồi kéo pháo đến oằn lưng/ Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo/ Bao trận địa đạn bom thù cày xới/ Vẫn kiên cường xông tới thét xung phong…”. Nghe những vần thơ tự đáy lòng của người chiến sĩ Điện Biên Đường Hồng Kỳ, nguyên chiến sĩ tiểu đoàn 353, đại đội 2, trung đoàn 9, F 304 trải nghiệm tại chiến trường mà thấy những gian khổ, ác liệt và ý chí quyết chiến, quyết thắng của bộ đội ta.

Rời quê hương Kỳ Anh, Hà Tĩnh năm 1953, chàng thanh niên Dương Hồng Kỳ vào học tại trường thiếu sinh quân quân khu IV. Được lệnh lên đường chiến đấu, người chiến sĩ trẻ hăm hở vượt suối, băng rừng nơi miền Tây Bắc tổ quốc đến Điện Biên. Đơn vị được giao nhiệm vụ chiến đấu tại cứ điểm Hồng Cúm, sau chuyển về sân bay Mường Thanh. Việc đầu tiên là bắt tay đào giao thông hào. Đồi đất miền Tây rắn chắc khi trời nắng, nhão bùn khi đổ mưa và máy bay địch quần lượn trên bầu trời nhưng chỉ với chiếc xẻng cùng tinh thần hăng hái, những đường hào sâu ngang đầu người giăng khắp trận địa, sẵn sàng cho chiến đấu. Sau bao mong chờ và chuẩn bị vất vả, khoảnh khắc lịch sử đã đến. Rạng sáng ngày 13/3/1954, tiếng đại bác gầm vang làm rung chuyển lòng chảo Điện Biên, mở đầu chiến dịch. Đơn vị của ông và các đơn vị khác đồng loạt nổ súng tấn công tiêu diệt địch. Trận đánh ở sân bay Mường Thanh, địch hết sức ngoan cố, ta và địch giành nhau từng tấc đất, đoạn giao thông hào. Sau nhiều ngày giằng co quyết liệt, ta đã kiểm soát được sân bay, hạn chế tiếp viện của địch cho tập đoàn cứ điểm. Kỷ niệm sâu sắc nhất với ông là khi nhìn thấy một đồng đội bị thương nặng và đã nhường nắm xôi của mình, nhưng đồng chí đó nói: “Chú ăn đi để lấy sức tiếp tục chiến đấu, quyết giành chiến thắng, đằng nào tôi cũng hi sinh.” Thế mới thấy tinh thần, ý chí ngoan cường của chiến sĩ Điện Biên.

Đối với ông Nguyễn Quốc Ấn, người chiến sĩ quân khí cung cấp vũ khí, đạn dược theo yêu cầu chiến trường thì cũng cần phải cẩn thận, chính xác và kịp thời. Khi phát hiện hầm ngầm của địch trên đồi A1, ta đã quyết định đào hào, hầm để tiếp cận đưa 1.000 kg thuốc nổ phá tung ổ hoả lực của chúng. Trên đầu, hoả lực địch bắn xối xả như mưa, dưới đất, bộ đội ta vẫn miệt mài đào. Đường hầm nhỏ hẹp, chỉ đủ một người lách, trườn nên phải mất nhiều ngày và khó khăn mới đưa được bộc phá đến điểm tập kết. Mỗi người đem quả bộc phá khoảng 5 kg đến khi xếp đủ 1.000 kg. Công việc xếp các quả bộc phá đúng kỹ thuật để đảm bảo nổ cũng không hề đơn giản, nhất là trong hầm tối. Với sự mưu trí, dũng cảm, mọi việc diễn ra như dự kiến. Khi quả bộc phá nổ tung làm rung chuyển trời đất cũng là mệnh lệnh tiến công ào ạt từ các hướng của quân ta tiêu diệt các lô cốt của địch, bắt sống tướng Đờ Cát, Bộ Tham mưu và binh lính tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Hình ảnh đáng nhớ nhất với ông Bùi Quang Thản, nguyên chiến sĩ F 312 là những đồng đội bị thương vẫn hăng hái xông lên, lập chiến công, tạo điều kiện để những người còn lại dễ dàng tiến công, giành thắng lợi. Đơn vị ông tham gia chiến đấu từ trận đầu Him Lam, Độc Lập đến thời khắc lịch sử chiều ngày 7/5. Hơn 55 ngày đêm vừa cầm súng chiến đấu vừa đào hào, ngủ hầm, mưa dầm, nắm xôi trộn máu đồng đội và bùn đất Điện Biên, nhưng tinh thần chiến sĩ vẫn không hề nao núng. Mỗi người một quê, nhưng cùng chung quyết tâm vượt gian khó đánh đuổi giặc Pháp. Thời khắc lịch sử khi quân Pháp đầu hàng và giơ cờ trắng, tất cả anh em mừng vui đến rơi nước mắt. Xương máu của bao anh em đồng đội đã được đền đáp. Chiến thắng Điện Biên không chỉ là mốc son chói lọi của dân tộc mà còn “chấn động địa cầu”, mở đường cho các dân tộc thuộc địa, bị áp bức vùng lên giành độc lập. Với ý nghĩa lớn lao đó, nên đã 56 năm trôi qua nhưng các chiến sĩ Điện Biên vẫn giữ vững phẩm chất bộ đội cụ Hồ, ra sức cống hiến xây dựng quê hương Hoà Bình nói riêng và đất nước nói chung giàu đẹp, hạnh phúc. Cựu chiến sĩ Điện Biên F304 Phạm Đức Tế rời quân ngũ xông pha vào mặt trận xây dựng kinh tế muốn nhắn nhủ: Thế hệ trẻ hôm nay hãy phát huy truyền thống vẻ vang của dân tộc, trân trọng những giá trị lịch sử và ra sức thi đua lao động, học tập xứng đáng với những hi sinh của các thế hệ đi trước.

                                                                            Cẩm Lệ