Vào đầu những năm 80 của thế kỷ trước, Yên Bình còn là vùng quê nghèo đói. Nhiều gia đình đã phải gồng gánh, dắt díu nhau rời nơi chôn nhau cắt rốn mà đi nơi khác sinh cơ lập nghiệp.

Yên Bình hôm nay đã thay da đổi thịt. 20 năm thực hiện sự nghiệp đổi mới của Đảng, cảnh cũ làng xưa đã lùi về quá khứ. Bằng chính nội lực của mình, Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân các dân tộc Yên Bình đã khai thác hiệu quả tiềm năng thế mạnh xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh. Đường giao thông nông thôn nội xã đã được bê tông hoá đảm bảo an toàn, thuận lợi cho việc phát triển kinh tế, giao lưu hàng hoá. Không còn nữa cảnh leo lét đèn kỳ, ánh sáng điện đã về đến các xóm, đến từng hộ dân xoá đi cảnh đèn dầu leo lét. Có điện, có đường, nhân dân mở mang dịch vụ, phát triển ngành nghề. Một xã chưa đầy 600 hộ nhưng có trên 150 hộ kinh doanh dịch vụ thương mại với đủ mặt hàng, hàng năm đem lại nguồn thu từ 1, 2 đến 1, 5 tỷ đồng, chiếm 35% tổng thu nhập toàn xã. Nhân dân Yên Bình đã phá thế thuần nông trên cơ sở đảm bảo an ninh lương thực bền vững. Năm 2002, Yên Bình dã xoá hết hộ đói, giảm hộ nghèo xuống còn 7%. Năm 2007, mức thu nhập của người dân ở đây đạt 6, 5 triệu đồng. Năm 2008 xã phấn đấu tăng mức thu nhập lên 7, 5 đến 8 triệu đồng một khẩu.

Với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, Yên Bình đã xây dựng Trạm y tế khang trang, có đủ đội ngũ thầy thuốc, đủ điều kiện phương tiện khám chữa bệnh cho nhân dân trong xã. Mỗi năm trạm y tế xã khám, cấp thuốc và điều trị cho hơn 2000 lượt người. Trạm triển khai thực hiện tốt các chương trình y tế quốc gia như tiêm chủng, phòng chống bướu cổ, chăm sóc sức khoẻ bà mẹ trẻ em. Tuyên truyền hướng dẫn nhân dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh, ăn, ở sạch sẽ.

Nay mai, Yên Bình cùng với 3 xã vùng Bắc Lương Sơn sát nhập về Hà Nội, đó là niềm vui, niềm tự hào của cán bộ nhân dân trong xã. Về với Thủ đô, Yên Bình đã có một cơ ngơi khá khang trang mà nhân dân trong xã đã đổ mồ hôi công sức xây dựng nên.

 “ Lo việc mười năm thì phải trồng cây – Lo việc trăm năm thì phải trồng người”, thực hiện lời dạy của Bác Hồ kính yêu. Sự nghiệp Giáo dục ở Yên Bình đã được xã hội hoá từ nhiều năm nay. Cơ sở vật chất phục vụ cho dạy và học được xây dựng khang trang, đúng quy chuẩn. Trong xã không có trẻ em thất học, không còn tình trạng tái mù chữ. Năm 2002, Yên Bình đã hoàn thành chương trình phổ cập Phổ thông cơ sở và đang triển khai chương trình phổ cập TH PT cho toàn dân. Ơ đây có trường THPT nơi dạy chữ cho con em nhân dân các dân tộc 5 xã vùng Bắc Lương Sơn. Năm đầu thành lâp, trường mới có gần 100 học sinh, trường lớp còn nhà tranh vách đất. Nay đã có trên 1200 học sinh, các phòng học đã xây dựng cao tầng, kiên cố có đội ngũ giáo viên vững về chuyên môn, yêu nghề, gắn bó với con người và quê hương Yên Bình. Từ mái trường này, hàng trăm học sinh đã thi đỗ vào các trường Đại học, Cao Đẳng, các trường chuyên nghiệp. Nhiều em trưởng thành trở về xây dựng quê hương. Chia tay Hoà Bình, về với Thủ đô nhưng nơi đây vẫn là mái ấm, là mái trường thân yêu, nơi thắm đượm nghĩa tình của con em các dân tộc Hoà Bình. 

Hôm nay là thế. Người nhân dân Yên Bình cũng như 3 xã vùng Bắc Lương Sơn vẫn phát huy bản sắc văn hoá dân tộc Mường, gìn giữ nét đẹp, tinh tuý của dân tộc. Song cũng còn đôi chút băn khoăn lo nghĩ. 

Yên Bình, làng xã đang lên phố. Nét đẹp của nông thôn hôm nay là dấu ấn là bức tranh quê muôn màu ngời sáng mãi mãi in đậm trong ký ức của nhân dân các dân tộc Yên Bình.

                                                                          Hồng Bài