Văn hóa
Giữ điệu khèn Mông bay bổng đại ngàn
Cập nhật: Chủ nhật, 27/1/2008 | 12:00:00 Sáng
 
Trao thưởng cho tác giả Lê Va
(HBĐT) - Tại lễ tổng kết và trao giải cuộc thi thơ “Phòng chống ma túy” diễn ra trong năm 2007, trong số 1.500 tác phẩm của hàng trăm tác giả từ mọi miền Tổ quốc tham dự cuộc thi, qua các vòng sơ khảo, chung khảo, Ban tổ chức đã trao 2 giả nhất, 3 giải nhì, 6 giải ba, 10 giải khuyến khích và 19 tặng thưởng.

Tỉnh Hòa Bình có nhà thơ Va đoạt giải Nhì với nhóm tác phẩm: “Giữ cho điệu khèn Mông bay bổng đại ngàn” và “Nắng thiêu hoa”; nhà thơ Đặng Ngọc Thành giải Khuyến khích với tác phẩm: “Nghe câu hát ví trăng lên”.

 

Báo Hòa Bình giới thiệu bài thơ: “Giữ điệu khèn Mông bay bổng đại ngàn” của nhà thơ Va và lời bình bài thơ này của Xuân Hưng:

 

                                     Giữ điệu khèn Mông

                                      bay bổng đại ngàn

 

                             Hoa anh túc đã không còn nhe nhởn

                             Trả núi rừng cho đào mận đơm hoa

                             Người Mông ta vươn vai đứng dậy

                             Khèn đêm trăng tha thiết gọi bạn tình

 

                             Niềm vui ngắn, khổ đau ập đến

                             Chim lìa đàn, tan tác chia ly

                             Cái chết trắng len vào xóm bản

                             Luồng gió đen thổi rỗng đại ngàn

 

                             Ruộng nương cỏ mọc hơn rừng rậm

                             Điệu múa khèn xa xót đêm trăng

                             Vợ người Mông đầu tắt mặt tối

                             Gói mèn mén xuống núi thăm chồng

 

                             Trại giam lạnh người thân bối rối

                             Quần áo tù thay trang phục người Mông

                            “ Tao đã bảo mày đừng buôn ma tuý

                            Mày cố tình rồi cũng sớm thành ma”

 

                           “Tội nặng lắm  đường về không còn nữa

                             Cái con ma nó đang đợi từng ngày

                             Đừng khóc nữa, mày về nuôi con vậy

                             Cái chết của tao mong sáng mắt dân làng”

 

                              Bà con người Mông nghĩa tình mây núi

                              Cây dựa vào nhau nên khóm nên rừng

                              Quét ma tuý dọn sạch làng sạch bản

                              Giữ điệu khèn Mông bay bổng đại ngàn

 

                                                                                            Va

 

            Lời bình

 

Ai đã đến những vùng cao và nơi biên giới - đầu nguồn của các dòng sông, gặp những bản ngư­ời Mông trên đó hẳn sẽ nhận ra cuộc chiến phòng chống ma túy ở nơi xa xôi góc trời tổ quốc quyết liệt biết chừng nào. Bài thơ “Giữ điệu khèn Mông bay bổng đại ngàn” của nhà thơ Lê Va - giải Nhì trong cuộc thi thơ ca phòng chống ma túy do Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch phát động trong năm 2007 đã chuyển tới chúng ta thông điệp đó. X­a kia nơi đây hoa anh túc, cây thuốc phiện chế ngự các nẻo rừng làm điên đảo biết bao bản làng miền núi. Rồi cây thuốc phiện bị xóa bỏ:

                                Hoa anh túc đã không còn nhe nhởn

Trả núi rừng cho đào mận đơm hoaT

Như­ng chẳng đ­ược bao lâu thì hêrôin lại nhanh chóng thế chỗ thuốc phiện:

                                 Cái chết trắng len vào xóm bản

                                 Luồng gió đen thổi rỗng đại ngàn 

          Ma túy là cả một trận cuồng phong dữ dội đánh vào bản sắc văn hóa dân tộc, phá vỡ những cánh rừng, vẩn đục những ngọn suối, tan tác những bản làng. Ma túy làm cho tiếng khèn Mông trở nên xa xót, những ngư­ời vợ hẫng hụt bởi sự chia ly tan tác gia đình .

          Câu thơ thay lời nói của ng­ười vợ thăm chồng ( ng­ười Mông) là tội phạm ma túy thật đến gai ngư­ời mà cũng đằm thắm xót th­ương cho sự  lầm lạc:

                                  Tao đã bảo mày dừng buôn ma túy

                                   Mày cố tình rồi cũng sớm thành ma

          Câu thơ thản nhiên mà lại gieo sức nặng nỗi đau bởi nó đ­ược đặt trong bài thơ “Giữ điệu khèn Mông bay bổng đại ngàn”. Đọc câu thơ lên tự nhiên ta thấy chứa chất trong đó nỗi thất vọng đến tận cùng của một cặp vợ chồng đã từng cùng thổi khèn, múa khèn bên nắng; cùng xòe ô giữa rừng đào xuân khoe sắc. Rồi những phiên chợ ngựa anh đón nàng, những bát r­ượu sóng sánh yêu đ­ương,  những miếng mèn mén đậm đà tình nghĩa. Nh­ưng một khi mà cây anh túc chiếm nư­ơng ngô, bánh hê rô in thay cho bánh thuốc lào thì việc ng­ười hóa ma là chuyện không sớm thì muộn, điều tai hại đó ắt sẽ đến một khi mà chính ng­ười yêu, ng­ười chồng phải tự thừa nhận:

                                   Tội nặng lắm đ­ường về không còn nữa

                                   Cái con ma nó đang đợi từng ngày

           Đau đớn hơn, chàng trai Mông ngày nào thổi khèn Mông hay nhất, múa khèn Mông tài nhất đánh tu lu giỏi nhất, cày ruộng, cuốc n­ơng khỏe nhất, vì vướng vào cạm bẫy ma túy đã trở thành kẻ tử tù, hối không kịp, đã phải nói lời ly biệt với ngư­ời vợ yêu:

                                       Gạt n­ước mắt mày về với con vậy

                                       Cái chết của tao mong sáng mắt dân làng 

           Cái tài của tác giả đã tìm ra tứ thơ điệu khèn Mông giữa đại ngàn để phòng chống  ma túy. Cuộc chiến chống ma túy này không  chỉ có dùng súng dạn và xích sắt – mặc dù những công cụ trấn áp ấy là rất cần thiết. Các bản Mông nơi tuyến đầu hãy biết sử dụng tiếng khèn tha thiết bay bổng để thức tỉnh những u mê tăm tối của ma túy, ma dẫn lối quỷ đ­a đường. Bài thơ đã chuyển tải một thông điệp của cảm xúc bằng hình tư­ợng khái quát hóa: Chiến thắng ma túy bằng bản sắc văn hóa. Vì ma túy không chỉ hủy hoại kinh tế và sự sống của ng­ười Mông mà nó còn hủy hoại bản sắc văn hóa tộc ng­ười. Giữ cho điệu khèn Mông bay bổng là giữ cho đồng bào Mông sạch bóng ma túy, trả lại cho bản Mông sự bình yên và hạnh phúc, làm cho bức tranh bản Mông thấm đ­ượm tình nghĩa mây núi. Cây rừng, cây đời dựa vào nhau cho điệu khèn Mông lại cất cao, lại bay bổng giữa đại ngàn bình yên.

 

                                                                       Xuân Hưng

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[Trở về]  |   In    
Các tin khác
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục
 
BÀI NHIỀU NGƯỜI ĐỌC
TIN VIDEO
TIÊU ĐIỂM
Quảng cáo
 

Nhiệt độ: 17-20°C

Nhiệt độ: 17-19°C

Nhiệt độ: 18-20°C
Tra cứu điện thoại VNPT
Chọn tỉnh
Nhập số
Mã vùng điện thoại
Mã vùng bưu chính
Số điện thoại đặc biệt
Số lượt truy cập
0074028157
Built by ICT Group