Phải thành lập quỹ dịch thuật có sự tài trợ của Nhà nước để tài trợ cho những dự án dịch sách trong điều kiện Việt Nam chưa thực sự là một nền văn học hấp dẫn độc giả thế giới

Tham dự Hội nghị Quốc tế giới thiệu văn học Việt Nam ra nước ngoài, đang diễn ra tại Hà Nội, phần lớn các dịch giả nói họ yêu thích và rất mong được góp phần đưa văn học Việt “xuất ngoại”. Tuy nhiên, xuất khẩu văn học Việt, theo họ, là cả một quá trình dài, đòi hỏi sự đầu tư dài hạn và những chiến lược cụ thể, khôn khéo.


Từ tình yêu với văn học Việt...


Sau lễ khai mạc với một số tham luận của các đại biểu nước ngoài trình bày những nhận định chung chung về văn học Việt Nam, ngày 6-1, hội nghị chia thành các tổ thảo luận với các chủ đề lớn: Văn học cổ điển, Văn xuôi Việt Nam hiện đại, Thơ Việt Nam hiện đại và Gặp gỡ các nhà văn trẻ.

Tại đây, trong những không gian hẹp hơn, với những đại biểu chọn lọc hơn, những dịch giả, nhà văn quốc tế đã thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về văn học Việt khiến cho nhiều học giả trong nước phải ngạc nhiên.

Trong bài phát biểu bằng tiếng Việt rất sõi của mình, giáo sư - dịch giả Chúc Ngưỡng Tu đã kể lại những thử thách mà ông gặp phải trên con đường đưa Ông cố vấn (tác giả Hữu Mai) sang Trung Quốc. “Tôi từng 2 lần nếm mùi thất bại trong việc dịch văn học Việt Nam... Tuy thất bại, nhưng tôi cho rằng nguyên nhân chính không phải vì mình dịch dốt, càng không phải vì văn học Việt Nam thiếu tác phẩm hay”.

Say mê cuốn tiểu thuyết của Hữu Mai, giáo sư Chúc đã xin phép nhà văn được dịch ra tiếng Trung, dù không có bất cứ điều gì bảo đảm là bản dịch của ông sẽ được xuất bản. Và sự kiên nhẫn cuối cùng đã được đền đáp. Ông cố vấn, theo giáo sư Chúc Ngưỡng Tu, đến nay vẫn là một trong số rất hiếm hoi tác phẩm văn học Việt Nam được xuất bản thành công ở Trung Quốc.


Một trong ít ỏi tác phẩm văn học Việt được xuất bản ra nước ngoài


Không nói được tiếng Việt, không đọc được tiếng Việt như giáo sư Chúc Ngưỡng Tu nhưng tiến sĩ Gunter Giesenfeld Vorsitzender, Chủ tịch Hội Hữu nghị Đức - Việt, tỏ ra am hiểu sâu sắc về các tác phẩm Việt Nam từng được xuất bản sang Đức.

Trao đổi với phóng viên, ông nói say sưa về các nguồn ảnh hưởng thơ Pháp, thơ Đường trong thơ Chế Lan Viên; về tính triết lý, kỹ thuật kể chuyện mang sắc màu huyền thoại, ngụ ngôn trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp; về những cảm xúc thiết tha và những câu chữ trong sáng của Nguyễn Đình Thi... Vorsitzender chia sẻ ông vẫn đang tiếp tục tìm kiếm những gương mặt mới từ Việt Nam để giới thiệu ra nước ngoài bằng ngôn ngữ Đức.


... Đến những trăn trở


Điều đáng ngạc nhiên tại hội nghị là trong khi phần lớn học giả trong nước mải mê phân tích lan man về các giá trị, các đặc điểm của văn học Việt Nam thì các đại biểu nước ngoài lại có cái nhìn thiết thực hơn. Họ tập trung mổ xẻ những vướng mắc và đề xuất những giải pháp thiết thực trong việc đưa văn học Việt ra nước ngoài.


Nhà thơ Andreij Grabowski, Chủ tịch Chi hội Nhà văn thành phố Krakow, Ba Lan, Tổng Biên tập tạp chí Tia lửa, cho biết Ba Lan và châu Âu nói chung hầu như chưa biết gì về văn học Việt Nam. Và tất cả những gì họ làm được để thể hiện tình yêu và sự thông cảm với một dân tộc như Việt Nam là “mong đợi nhiều tác phẩm hay được dịch sang tiếng Ba Lan”.


Trong bài tham luận mang tựa đề Tình hình giới thiệu văn học Việt Nam tại Hàn Quốc và bài toán của nó, giáo sư tiến sĩ Ahn Kyong Hwan đã nêu lên nhiều giải pháp để giải bài toán được đặt ra.

Theo giáo sư Ahn, Việt Nam và Hàn Quốc cần tận dụng thế mạnh về quan hệ ngoại giao giữa hai nước, đào tạo lực lượng dịch giả, tổ chức tuyển chọn những tác phẩm thực sự có giá trị, phù hợp với thị hiếu của người Hàn Quốc và thành lập cơ quan Viện Biên dịch văn học Việt Nam.


Dịch giả trẻ Hilary Watts lại quan tâm hơn đến những giải pháp hướng tới đối tượng độc giả trẻ. Theo chị, văn học Việt Nam có thể vươn ra khỏi biên giới bằng những con đường như: du lịch, phương tiện thông tin đại chúng, những buổi giao lưu, đọc sách công cộng, các hội nghị, hội thảo.


Còn những dịch giả như Chúc Ngưỡng Tu, Lady Borton (Mỹ), Anna Gustafsson Chen (Thụy Điển) - những người không chỉ dịch mà còn có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực xuất bản phát hành - lại đề cao những điều kiện kinh tế, vật chất trong quá trình đưa văn học Việt ra nước ngoài.

Chính vì vậy, họ gặp nhau ở một đề xuất chung. Đó là phải thành lập quỹ dịch thuật có sự tài trợ của Nhà nước để bước đầu tài trợ cho những dự án dịch sách văn học trong điều kiện Việt Nam chưa thực sự là một nền văn học hấp dẫn độc giả thế giới.


Dù bằng giải pháp này hay giải pháp khác, điều các dịch giả thực sự mong muốn là hãy coi việc xuất khẩu văn học Việt không chỉ là chuyện của riêng dịch giả.

Họ cần được hỗ trợ, cần được giúp đỡ để chỉ chuyên tâm vào việc chuyển ngữ, để không rơi vào tình cảnh lực bất tòng tâm, khi yêu mà không có cách nào chia sẻ tình yêu văn học Việt với những độc giả cùng ngôn ngữ với mình.

 

                                                                        Theo Báo NLĐ

Các tin khác


Lạc Long ngày mới

(HBĐT) - Đưa chúng tôi đi trên những con đường bê tông sạch đẹp chạy vòng quanh xã, đồng chí Nguyễn Quốc Việt, Chủ tịch UBND xã Lạc Long (Lạc Thủy) giới thiệu: Đây là thôn Ngai Long – làng văn hóa quốc phòng - an ninh, đồng thời được lựa chọn là khu dân cư nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu của xã. Đây là thôn Đồng Bầu – thôn duy nhất còn thuộc diện đặc biệt khó khăn nhưng đang có sự vươn lên. Khu vực này sản xuất rau an toàn được đầu tư đồng bộ của HTX Nông nghiệp… Càng đi, chúng tôi càng thấy ấn tượng với cuộc sống tươi đẹp và trù phú của xã Lạc Long hôm nay.

Báo Hòa Bình gặp mặt cộng tác viên năm 2019

(HBĐT) - Sáng 11/10, Báo Hòa Bình đã tổ chức hội nghị công tác viên (CTV), đánh giá công tác tuyên truyền năm 2019, thông qua kế hoạch, gợi ý nội dung tuyên truyền 2 số báo Tết Dương lịch và Tết Nguyên Đán 2020; nội dung tuyên truyền trọng tâm trên báo Hòa Bình trong năm 2020.

Phim Việt Nam cứ sai rồi mới “rút”

Mới đây, việc đơn vị sản xuất phim Ròm tự đăng ký và gửi tham dự Liên hoan phim (LHP) Quốc tế Busan tại Hàn Quốc trong khi chưa được Cục Điện ảnh cấp phép phổ biến phim tại Việt Nam gây xôn xao dư luận. Chuyện các nhà sản xuất cứ đến khi bị phát hiện phim phạm luật mới xin rút phim dự thi diễn ra lâu nay nhưng vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Màn tái hiện thời khắc đón đoàn quân chiến thắng trở về Hà Nội 65 năm trước

Sau đúng 65 năm ngày giải phóng Thủ đô (10.10.1954 - 10.10.2019), Ban quản lý Phố cổ Hà Nội đã tái hiện lại hình ảnh đoàn quân chiến thắng trở về tiếp quản Thủ đô Hà Nội giữa mùa thu 65 năm trước.

Giao lưu ảnh nghệ thuật Hòa Bình - Lào Cai

(HBĐT) - Sáng 10/10, tại TP Hòa Bình, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Hòa Bình và Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Lao Cai phối hợp tổ chức khai mạc triển lãm các tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật của các nghệ sỹ nhiếp ảnh đến từ 2 tỉnh Hòa Bình và Lào Cai.

Triển lãm ảnh “Hà Nội trong tôi” năm 2019 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

(HBĐT) - Ngày 9/10, Báo Kinh tế và Đô thị phối hợp với Câu lạc bộ Nhiế‌p ảnh Người cao tuổi Hà Nội và Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức khai mạc triển lãm ảnh "Hà Nội trong tôi lần thứ 14 - năm 2019” với chủ đ‌ề "Hà Nội thân thiện và sáng tạo”. Lãnh đạo, cán bộ, phóng viên Báo Hòa Bình tới dự buổi khai mạc.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục