Thiếu nữ Mường Bi chuẩn bị trang phục trước ngày hội.

Thiếu nữ Mường Bi chuẩn bị trang phục trước ngày hội.

(HBĐT) - Tết năm nay là cái Tết đặc biệt của Phước - cô gái trẻ người dân tộc Mường đang hồi hộp chuẩn bị cho ngày lễ vu quy. Trong hành trang về nhà chồng của Phước, quý giá nhất là bộ trang phục truyền thống được bà và mẹ tận tâm sắm sửa cho đứa con, đứa cháu ngoan hiền. Lời cầu chúc tốt lành ẩn trong mỗi chi tiết của bộ trang phục khiến Phước càng ngắm càng cảm thấy rưng rưng hạnh phúc.

 

Bộ trang phục truyền thống của Phước, xã Phú Lương (Lạc Sơn) được bà và mẹ sắm cho đầy đủ, gồm khăn chít đầu, áo pắn mặc ngoài, yếm, váy, bộ tênh, bộ sà tích bằng bạc và đặc biệt là chiếc kiềng bạc gia truyền được bà ngoại trao cho cháu gái yêu để cầu may, cầu phúc. Phước sẽ mặc nó trong ngày trọng đại nhất của cuộc đời mình.  

 

Là con gái chính gốc Mường Vang, Phước luôn được các mế (bà), các mảng (mẹ) truyền dạy những đức công, dung, ngôn, hạnh cần có của người phụ nữ Mường bản địa. Đi học xa nhà từ khi lên cấp hai nhưng em biết nói tiếng Mường chuẩn giọng mà không hề lơ lớ biến âm. Chuyện khâu vá, đan len, dệt sợi tuy không thật khéo nhưng em đều biết làm. Cả những câu hát thường rang, bọ mẹng em cũng thuộc và không ít lần tự hào hát cho các bạn nghe. Trong tâm hồn Phước, bản sắc dân tộc giống như một điểm tựa bình yên để cô gái trẻ người Mường thêm vững bước trên con đường đời còn rất dài phía trước.

Phước rưng rưng hạnh phúc khi ngắm bộ trang phục sẽ mặc trong ngày vu quy. Em tâm sự: “Tuy mộc mạc và giá trị vật chất không lớn nhưng đây là tư trang quý nhất để em mang về nhà chồng. Nó khẳng định em là người con gái biết trân trọng bản sắc dân tộc mình, điều này đồng nghĩa với việc em sẽ không bao giờ đánh mất bản ngã của mình trong bất cứ hoàn cảnh nào”.

 

Trân trọng những giá trị truyền thống của dân tộc Mường cũng là điểm nổi bật mà người ta dễ dàng nhận thấy ở chị Bùi Thị Lan Phương, sáng lập viên HTX dệt may thổ cẩm Vọng Ngàn, xã Mãn Đức (Tân Lạc). Gắn bó với đất Mường Bi, chị Phương đặc biệt tâm huyết với nét văn hóa đậm đà bản sắc của người Mường là nghề dệt thổ cẩm. Chị chia sẻ, vì yêu mến nét hoa văn tinh tế trên trang phục của người phụ nữ dân tộc Mường nên chị cảm thấy xót xa khi một nét văn hóa đặc sắc như nghề dệt thổ cẩm Mường đang dần trở nên mờ nhạt trong đời sống người dân bản địa.

 

Cũng như chị, chồng chị là anh Đinh Công Sằn, cán bộ xã nghỉ hưu luôn nung nấu ý nghĩ cần khôi phục và phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống tại địa phương. Tâm huyết của hai vợ chồng được hiện thực hóa bắt đầu từ tháng 6/2008 với sự ra đời của HTX dệt may thổ cẩm Vọng Ngàn. Nơi đây đang trở thành mái nhà chung để gần 100 xã viên cùng nhau dệt nên một mơ ước: khôi phục văn hóa thổ cẩm xứ Mường Hòa Bình.

 

Chị Lan Phương kể lại: Khởi đầu chỉ với 13 khung dệt và 8 xã viên, HTX Vọng Ngàn hoạt động cầm chừng nhờ một số đơn hàng lẻ. Những sản phẩm đầu tiên tuy còn vụng về và nhạt sắc nhưng ẩn chứa trọn vẹn tấm chân tình của người phụ nữ Mường Bi. Đúng như tên gọi “Vọng Ngàn” là tiếng nói chung của những người yêu thổ cẩm Mường và dành nhiều tâm huyết cho việc khôi phục văn hóa thổ cẩm. Gửi gắm vào mỗi sợi vải, đường hoa là ý niệm an lành của người dệt hoài thương về một xã hội Mường truyền thống giàu bản sắc, đồng thời là tiếng vọng từ ngàn xưa vỗ về trái tim người dệt - những người biết trân trọng giá trị đích thực của văn hóa dân tộc Mường.

 

Tỏ ra rất tâm đắc, chị Lan Phương say sưa giới thiệu về nét đẹp tinh tế, độc đáo trong trang phục nữ dân tộc mình: Có hai màu sắc cổ truyền là nâu và trắng. áo pắn (áo ngắn) có cánh thân ngắn đến chấm eo lưng, xẻ ngực, ống tay dài. Bên trong là loại áo báng, cùng với đầu váy nổi lên giữa hai vạt áo ngắn. Điểm nhấn của bộ trang phục nằm ở đầu váy và cạp váy. Khi mặc, mảng hoa văn nổi lên giữa trung tâm cơ thể. Đặc biệt, phần cạp váy thể hiện sự tinh tế, khéo léo, sâu sắc của người dệt, phần này thường do ba bộ phận dệt riêng rồi can lại với nhau. Đi đôi với váy là bộ tênh, thường bằng vải đũi, màu xanh hoặc màu vàng, dài hơn sải tay, khâu nối hai đầu, thắt đúng giữa eo trên nền cao váy, làm nổi eo người mặc. Bộ sà tích bằng bạc được móc vào tênh từ bên hông đeo vòng về phía trước. Màu sắc bộ trang phục nữ dân tộc Mường không rực rỡ nhưng trang nhã, sâu sắc, thể hiện tính cách của người phụ nữ Mường - chân thành, trầm lắng và hết sức tinh tế.

Rồi với giọng hát mềm mại, truyền cảm, người phụ nữ đó cất lên câu hát rằng:

Là gái Mường, em chẳng rực rỡ đâu

E ấp hoa văn ẩn mình trong cánh áo

Nếp váy em buông

Hoa văn em lúng liếng

Khuôn ngực em e ấp hoa văn đất Mường...

 

 

                                                                            Thu Trang

 

Các tin khác


Thú chơi hoa, cây cảnh ngày xuân

(HBĐT) - Không biết từ bao giờ, cứ mỗi độ Tết đến, xuân về, trong mỗi gia đình không thể thiếu sắc màu rực rỡ của hoa, cây cảnh. Thú chơi hoa, cây cảnh ngày Tết đã trở thành nghệ thuật, một nét đẹp gắn với bản sắc văn hóa dân tộc. Trong sắc xuân rực rỡ, ý nghĩa của những bông hoa, nhành cây đem đến cho mỗi gia đình những gì tươi đẹp nhất của một năm mới.

Dấu ấn nền“Văn hóa Hòa Bình”

(HBĐT) - Văn hoá Hoà Bình là nền văn hoá tiền sử nổi tiếng ở Việt Nam và Đông Nam á. ở tỉnh ta, Văn hóa Hòa Bình phân bố dày đặc ở nhiều địa phương. Nền Văn hóa Hòa Bình tại tỉnh không chỉ là minh chứng khẳng định Hòa Bình là một trong những chiếc nôi của loài người mà còn cung cấp cho các nhà khảo cổ, nhà khoa học, nhà nhân chủng học... trong nước và quốc tế những cứ liệu khoa học vô cùng quan trọng.

Đầu năm đi lễ chùa

(HBĐT) - Phong tục đi chùa, xin lộc xuân là nét đẹp văn hóa của người á Đông. Tại Việt Nam cũng theo quy luật của tự nhiên "Xuân sinh, Hạ trưởng, Thu liễm, Đông tàng” (mùa xuân thì sinh ra, mùa hạ thì trưởng thành, mùa thu thì thu liễm, mùa đông thì bế tàng). Vì vậy, phong tục đi chùa đầu xuân vừa là khởi đầu của một năm, khởi đầu của sự sống và trở thành yếu tố tâm linh gắn với văn hóa, tín ngưỡng lâu đời của người Việt.

Ngày Xuân nhớ thơ chúc Tết của Bác Hồ

(HBĐT) - Như đã thành lệ, mỗi dịp Tết đến, Xuân về, Bác Hồ đều có thơ gửi tặng đồng bào, chiến sĩ cả nước. Mỗi vần thơ của Bác như những lời khích lệ, động viên, cổ vũ toàn dân tộc cùng đoàn kết một lòng, vững bước tiến lên trong đấu tranh cách mạng và xây dựng quê hương, đất nước. Còn nhớ, bài thơ chúc Tết, mừng Xuân đầu tiên của Bác Chúc Tết Nhâm Ngọ - 1942 được Bác viết sau một năm về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng, giữa lúc chiến tranh thế giới đang ở thời kỳ ác liệt, dân ta còn dưới ách áp bức bạo tàn của phát xít Nhật và thực dân Pháp, nhưng những lời thơ của Bác năm đó như một sự báo hiệu mùa xuân cách mạng đang tới:

Nhộn nhịp thị trường hoa, cây cảnh ngày Tết

(HBĐT) - Không quá lời nếu nói thiếu đào, quất hay hoa tươi dường như Tết chưa đến trọn vẹn. Cũng chính ví vậy chơi hoa, đi chợ hoa ngày Tết trở thành thú vui tao nhã không thể thiếu đối với mỗi hộ gia đình dịp tết đến, xuân về.

Dẻo thơm những chiếc bánh làm từ…hạt gạo

(HBĐT) - Từ những bông lúa, hạt gạo chắc mẩy, trắng trong được chọn lựa kỹ càng sau mỗi mùa thu hoạch, người người, nhà nhà dùng để tạo ra những loại bánh thơm ngon mang hương vị đậm đà và rất đỗi đặc biệt của làng quê. Và cứ thế, cứ vậy, những chiếc bánh dẻo thơm được làm từ hạt gạo trở thành thứ ẩm thực khó thể thiếu trong cuộc sống mỗi gia đình.