Phổ biến chuyện bán hàng không hoá đơn!

Ngoài siêu thị Intimex, Phú Thuỷ Bakery và siêu thị Vì hoà bình thì hiện nay, hầu hết các cơ sở kinh doanh đều không xuất hoá đơn bán hàng cho người tiêu dùng. Từ chiếc thẻ cào điện thoại mệnh giá vài trăm ngàn đến những đồ nữ trang trị giá đến vài triệu, có khi là chục triệu cũng được mua, bán giống như... mớ rau ngoài chợ. Người tiêu dùng hiện nay không có thói quen yêu cầu các cơ sở kinh doanh xuất hoá đơn khi mua bán hàng hoá. 

Chúng tôi gặp chị Nguyễn Thị Thanh Huyền ở Bắc Trần Hưng Đạo, TP Hoà Bình trong một tiệm vàng. Sau khi mua một món đồ nữ trang có giá trị đến 2,6 triệu đồng, chị liền ra về mà không yêu cầu cửa hàng viết bất cứ một chiếc hoá đơn hay giấy bảo đảm chất lượng hàng hoá nào. Những người tiêu dùng này không hề tính đến chuyện sản phẩm đã mua là hàng giả, hàng nhái hay hàng kém chất lượng. Giá trị hàng hoá chưa cần tính đến, nhưng nếu là sản phẩm hoá mỹ phẩm hay dược phẩm... bị làm giả, chất lượng không đảm bảo thì hậu quả cho người sử dụng rất khó lường. Khi đó liệu người tiêu dùng có thể quy trách nhiệm cho đơn vị bán hàng?

Một hiện tượng rất phổ biến đặc biệt là trong hoạt động mua bán xe máy đó là chủ các cơ sở kinh doanh thường viết hoá đơn thuế thấp hơn giá trị thực tế mà khách hàng phải trả nhằm gian lận thuế GTGT. Không ít khách hàng vẫn  chấp nhận việc làm này, cá biệt có người còn chủ động đề nghị cơ sở kinh doanh viết hoá đơn với giá thấp nhằm giảm phí trước bạ cho phương tiện. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Khắc Lộc, Đội trưởng đội tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế thuộc Chi cục Thuế thành phố Hoà Bình cho biết: Nhằm giảm triệt để hành vi gian lận thuế trước bạ, UBND tỉnh đã ban hành bảng giá tối thiểu tính thuế, lệ phí xe ô tô, xe máy, thuế trước bạ được tính căn cứ theo bảng giá này. Vì vậy, người dân chấp nhận cho chủ cửa hàng viết hoá đơn với giá thấp hơn giá thực tế là đã tiếp tay cho hành vi gian lận thuế chủa các cơ sở kinh doanh” 

Coi nhẹ những chiếc hoá đơn bán hàng là tâm lý chung của đại đa số người dân hiện nay. Một phần do sự “phớt lờ” của đơn vị bán hàng, song chủ yếu là do nhận thức của người dân về vấn đề này vẫn còn rất hạn chế. Chị Đào Thị Vân Anh ở Tổ 10, P. Phương Lâm, TP Hoà Bình chia sẻ: “Tôi không có thói quen yêu cầu viết hoá đơn cho hàng hoá. Ngoại trừ việc mua đồ điện tử có giá trị lớn thì giữ phiếu bảo hành phòng trường hợp có hỏng hóc gì thôi.” 

Không xuất hoá đơn - cơ sở kinh doanh “ăn hai mang”, người tiêu dùng tự tước “vũ khí” bảo vệ cho chính mình

Theo ông Vũ Phước Hậu- Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuế thành phố: Thuế GTGT là thuế gián thu, bao gồm trong giá thành sản phẩm. Cơ sở kinh doanh chỉ có vai trò là đơn vị đứng ra nộp thuế thay cho người tiêu dùng. Vì vậy, khi người tiêu dùng không lấy hoá đơn có nghĩa là đã vô tình tiếp tay cho hành vi gian lận thuế của các cơ sở kinh doanh”. Tiền, người tiêu dùng vẫn mất, còn Nhà nước vẫn thất thu thuế, doanh nghiệp “ăn cả hai mang.” Bên cạnh đó, không ít doanh nghiệp, “thoả thuận” với người tiêu dùng bán hàng với giá thấp hơn nếu không lấy hoá đơn đỏ. Tuy nhiên, lợi dụng sự không minh bạch của giá cả thị trường, nhiều doanh nghiệp đã “bội tín”. Người tiêu dùng dù đã phải chịu thuế GTGT mà không hay biết. Ông Vũ Phước Hậu khẳng định: “Thất thu thuế chính từ những hành vi thiếu hiểu biết này của người dân. Cho đến nay, không ai có thể ước tính hàng năm ngành thuế thất thu bao nhiêu tỷ đồng qua các hoạt động buôn bán không xuất hoá đơn. Lâu nay, dân ta vẫn vô tình tiếp tay cho hành vi gian lận thuế của các cơ sở kinh doanh chính vì nhận thức chưa đầy đủ của mình”.

Hiểu biết hạn chế, nhiều người dân hiện nay cho rằng, những chiếc hoá đơn thuế dường như là những “tờ giấy vô tác dụng”. Tuy nhiên, đó lại là cơ sở cho ngành Thuế phát hiện và xử lý các hành vi gian lận thuế. Cách đây không lâu, dư luận xôn xao về việc một cơ sở kinh doanh lớn trên địa bàn tỉnh ta lợi dụng việc bán hàng không xuất hoá đơn để gian lận thuế GTGT. Khi đó, ngành Thuế đã phối hợp với Cục thuế Hà Nội rà soát lại hoá đơn nhập hàng của doanh nghiệp này. Kết quả là đã truy thu được 700 triệu đồng trả lại cho ngân sách Nhà nước. Ông Vũ Phước Hậu cho biết: Đối với doanh nghiệp, không xuất hoá đơn là cơ hội trục lợi, còn với người dân sự vô tình tiếp tay này lại đẩy họ vào hoàn cảnh tự tước đi “vũ khí” bảo vệ cho chính mình. Không ít trường hợp người dân mua phải hàng hoá kém chất lượng tuy nhiên do không có hoá đơn mua bán hàng hoá nên không đủ sơ sở yêu cầu doanh nghiệp bồi thường. Ngay cả việc bảo hành sản phẩm vì vậy mà cũng gặp không ít khó khăn.

Theo lãnh đạo Chi cục Thuế thành phố, trong thời gian tới, đơn vị sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về quyền lợi và nghĩa vụ của người tiêu dùng trong việc sử dụng hoá đơn. Bên cạnh đó, mục tiêu hướng tới của ngành Thuế là lấy hoá đơn thay cho giấy bảo hành các sản phẩm hàng hoá. Chỉ khi đó, số tiền thất thu thuế qua các hoạt động mua bán mới có thể phần nào được giải quyết.

                                                                            Hải Yến