TrangChu

Ðặc biệt, ÐHQG phải nâng cao chất lượng đào tạo, mở rộng hợp tác quốc tế. Trong đó, mô hình Trường ÐH Quốc tế cần phải bảo đảm chất lượng đào tạo để thu hút sinh viên nước ngoài theo học" - Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã nêu rõ trong chuyến thăm và làm việc tại ÐHQG TP Hồ Chí Minh cuối tháng 7-2009.

Ði đầu về đào tạo

Một vị giáo sư đầu ngành đã nói rằng: "ÐH Quốc gia chính là ÐH tinh hoa đào tạo ra nguồn tri thức chất lượng cao cho đất nước. Do vậy, vị thế và uy tín của họ luôn được các ÐH trong và ngoài nước nể trọng. Ở nước ta hiện nay có hai ÐHQG là ÐHQG TP Hồ Chí Minh và ÐHQG Hà Nội. Trong đó, ÐHQG TP Hồ Chí Minh có quy mô đào tạo, đội ngũ cán bộ lẫn số lượng sinh viên... lớn nhất nước. Vì vậy, sự hợp tác (đối nội lẫn đối ngoại) của đại học đầu tàu này luôn tạo được hiệu quả cho các đối tác và được xem như tiếng nói chung".

Thực vậy, trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam, ÐHQG TP Hồ Chí Minh cùng với ÐHQG Hà Nội đóng vai trò là đại học nòng cốt về cải cách, nâng cao chất lượng giáo dục nước nhà. Ðiều này được minh chứng qua tính hiệu quả, chất lượng đào tạo, quy mô, uy tín trước xã hội, đồng thời nhận được sự ủng hộ, hỗ trợ của các địa phương, không ngừng mở rộng quan hệ, hợp tác cả trong và ngoài nước. Trong đó, mỗi năm ÐHQG TP Hồ Chí Minh cung cấp cho cả nước gần 10.000 cử nhân, học viên sau đại học ở tất cả các ngành nghề.

Về đối nội, ÐHQG TP Hồ Chí Minh nổi lên như một ÐH tiên phong hỗ trợ các trường ÐH trong cả nước. Ðiều này thể hiện qua việc ÐHQG TP Hồ Chí Minh đã hợp tác, hỗ trợ từ con người đến vật chất nhằm giúp các trường ÐH trên cả nước xây dựng chương trình đào tạo, nâng cao trình độ giảng viên, các chương trình nghiên cứu khoa học. Song song đó, giữa ÐHQG TP Hồ Chí Minh với các địa phương, từ miền xuôi đến miền ngược, ngày càng gắn kết, liên kết với những tập đoàn kinh tế lớn với các chương trình đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, tư vấn với các tỉnh, thành phố từ miền trung - Tây Nguyên - Ðông Nam Bộ - đồng bằng sông Cửu Long như: Quảng Ngãi, Bình Thuận, Lâm Ðồng, Bến Tre, Ðác Nông, Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam, Tập đoàn Ðiện lực Việt Nam, Tập đoàn Hoa Sen, Tổng công ty BECAMEX...

Năm 2006, ÐHQG TP Hồ Chí Minh đã ký thỏa thuận hợp tác toàn diện với UBND thành phố về việc "Xây dựng mạng CNTT- VT về đào tạo, khoa học, công nghệ cho các trường ÐH-CÐ-Viện nghiên cứu và các trung tâm đào tạo ở phía nam". Ðối với tỉnh Bình Dương, trong giai đoạn từ 2007 - 2015, ÐHQG TP Hồ Chí Minh liên kết thực hiện bốn nội dung quan trọng: Hợp tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và sự nghiệp CNH, HÐH của Bình Dương; Xây dựng và thành lập cơ sở của Trường THPT Năng khiếu; Hỗ trợ đại học tỉnh và hợp tác khai thác dự án bảo tàng sinh thái Phú An. Tương tự, với tỉnh Quảng Ngãi, ÐHQG TP Hồ Chí Minh đảm nhiệm công tác bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ khoa học, kỹ thuật, cán bộ nghiên cứu, chủ trì hoặc tham gia các đề tài, dự án phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, giới thiệu sinh viên có năng lực cho tỉnh, hỗ trợ Trường ÐH Phạm Văn Ðồng xây dựng các chương trình đào tạo tiên tiến, đào tạo đội ngũ giảng viên, quản lý trình độ cao...

Bên cạnh đó, ÐHQG TP Hồ Chí Minh còn chủ động đẩy mạnh hợp tác các tập đoàn kinh tế lớn trong nước. Ðiển hình như đối với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, ÐHQG TP Hồ Chí Minh đảm nhiệm trách nhiệm xây dựng chương trình đào tạo, viết và in giáo trình, tài liệu, đồng thời thực hiện các khóa đào tạo theo đơn đặt hàng; đào tạo cán bộ khoa học - kỹ thuật, cán bộ quản lý cho tập đoàn; nghiên cứu xây dựng Viện Nghiên cứu Dầu khí Việt Nam trong khuôn viên ÐHQG TP Hồ Chí Minh...

Một trong những điểm nhấn trong việc hợp tác chặt chẽ giữa địa phương với ÐHQG TP Hồ Chí Minh là mô hình xã hội hóa ký túc xá (KTX) cho sinh viên. KTX của ÐHQG TP Hồ Chí Minh được hình thành nhờ sự liên kết "có một không hai" từ trước tới nay, đó là "hợp tác các tỉnh, thành phố đầu tư xây dựng" mà mở đầu là việc xây dựng hai đơn nguyên KTX của TP Hồ Chí Minh trong Trung tâm Quản lý KTX của ÐHQG TP Hồ Chí Minh. Sau mở đầu ấy, mô hình này nhận được sự đồng thuận nhiệt tình của các tỉnh như An Giang, Bến Tre, Bà Rịa - Vũng Tàu, Vĩnh Long, Tây Ninh, Bình Phước, Bình Thuận, Khánh Hòa, Ðồng Nai, Tiền Giang và TP Hồ Chí Minh. Hiện nay KTX có 15 dãy nhà đáp ứng khoảng 65% (gần 10.000 sinh viên) nhu cầu chỗ ở cho sinh viên.

Ðặc biệt, ngày 16-10-2009, UBND TP Hồ Chí Minh, ÐHQG TP Hồ Chí Minh và UBND tỉnh Bình Dương khởi công xây dựng KTX ÐH Quốc gia lớn nhất nước với quy mô 60.000 chỗ ở tại Khu đô thị ÐHQG TP Hồ Chí Minh. Ðây là một trong những dự án trọng điểm của chương trình "Ðầu tư phát triển KTX sinh viên thành phố giai đoạn 2009-2011" bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ. Dự án được xây dựng trên diện tích 58,8 ha, chia làm hai khu: Khu KTX A (20 ha), Khu KTX B (38,8 ha) đặt tại phía đông bắc TP Hồ Chí Minh thuộc phường Linh Trung, quận Thủ Ðức và xã Ðông Hòa, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Theo PGS, TS Phan Thanh Bình, Giám đốc ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh (chủ đầu tư), Khu KTX B là hạng mục lớn nhất của dự án với 32 tòa nhà cao tầng (từ 12 - 16 tầng), diện tích xây dựng hơn 370.000 m2 (bình quân 7,8 m2/sinh viên) và thiết kế cho 40.000 chỗ ở. Cùng với dự án này, ÐHQG TP Hồ Chí Minh cũng đang tiến hành điều chỉnh lại quy hoạch chi tiết và lập lại dự án đầu tư cho Khu KTX A. Theo đó, khu KTX này từ 15 ha sẽ tăng thêm 5 ha và nâng công suất từ 10.000 chỗ lên thành 20.000 chỗ.

Tổng vốn đầu tư của dự án hơn 2.896 tỷ đồng (nguồn vốn từ trái phiếu Chính phủ). Ngoài ra, dự án có thêm các công trình phụ như bệnh viện 500 giường, nhà hát, siêu thị, nhà ăn, khu dịch vụ tổng hợp, bến xe buýt... dự kiến khoảng hơn 1.780 tỷ đồng (thực hiện kêu gọi đầu tư từ bên ngoài). Như vậy, đến năm 2011, toàn bộ dự án sẽ được hoàn thành và có tới 60.000 chỗ ở cho sinh viên ÐHQG TP Hồ Chí Minh và một số trường ÐH phía đông bắc thành phố.

Những thành tựu nổi bật trong khoa học

Ðể trở thành ÐH ngang tầm với khu vực và bước vào "sân chơi" lớn của giáo dục thế giới, lãnh đạo ÐHQG TP Hồ Chí Minh tập trung tạo đột phá cao nhất cho chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, hợp tác quốc tế. Trong đó, mục tiêu "trở thành một đại học nghiên cứu" là mũi đột phá mà ÐHQG TP Hồ Chí Minh và cả xã hội đang kỳ vọng. Sự đột phá, quyết tâm được thể hiện bởi cái bắt tay giữa thành phố Hồ Chí Minh và ÐH QG TP Hồ Chí Minh về thống nhất hợp tác phát triển khoa học công nghệ (KH-CN) với nhiệm vụ trọng tâm "tập trung mọi nguồn lực để thực hiện thành công các nhiệm vụ thành phố đặt ra, đưa TP Hồ Chí Minh trở thành một thành phố KH-CN hiện đại trong khu vực Ðông - Nam Á vào năm 2020".

Trọng tâm của chương trình hợp tác là chú trọng triển khai các đề tài nghiên cứu, các dự án chuyển giao công nghệ hằng năm của Sở KH-CN và ÐHQG TP Hồ Chí Minh, xây dựng đề án thành lập Viện KH-CN tính toán, Trung tâm Thiết kế vi mạch, xây dựng các phòng thí nghiệm theo hướng phát triển thành các trung tâm khoa học trọng điểm.

Một trong những điểm nổi bật của chương trình hợp tác là việc hợp tác phát triển, khai thác sử dụng chung nguồn nhân-vật lực KH-CN. Với vai trò đầu tàu về nguồn nhân lực, ÐHQG TP Hồ Chí Minh coi đây là chương trình hợp tác mang tính chiến lược để phát triển theo mô hình ÐH nghiên cứu. Theo PGS, TS Hoàng Dũng, Trưởng Ban KH-CN (ÐHQG TP Hồ Chí Minh), thực hiện theo chương trình hợp tác, lãnh đạo ÐHQG TP Hồ Chí Minh chú trọng hướng nhiệm vụ KH-CN vào các chương trình trọng điểm, đồng thời bám sát những vấn đề của xã hội và theo đơn đặt hàng của thành phố. Ðặc biệt, trong lúc TP Hồ Chí Minh chưa kịp đầu tư (có thể do cơ chế hoặc do kinh phí), ÐHQG TP Hồ Chí Minh mạnh dạn đi trước để tạo cơ sở, nền tảng cho những ngành KH-CN mới. Ðiển hình là từ năm 2006 đến nay, ÐHQG TP Hồ Chí Minh đã dành 60%-70% kinh phí hằng năm (do Nhà nước cấp) cho các nhiệm vụ khoa học để phục vụ trực tiếp hoặc gián tiếp cho các chương trình KH-CN trọng điểm nhằm phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Chương trình hợp tác từ năm 2006-2008 giữa ÐHQG TP Hồ Chí Minh và Sở KH-CN TP Hồ Chí Minh đã đạt được nhiều thành công. Tiêu biểu nhất là Viện KH-CN Tính toán TP Hồ Chí Minh ra đời từ ý tưởng của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng GD-ÐT Nguyễn Thiện Nhân. Ðây được xem là bước đột phá đưa KH-CN vào thực tiễn hoạt động kinh tế - xã hội nhằm tạo ra mối liên kết "tam giác" giữa nghiên cứu - đào tạo - phát triển, đồng thời tạo mối liên kết giữa các nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau cùng làm việc trong môi trường hiện đại. Cùng đó, Sở KH-CN cũng tạo thêm một bước đột phá về cơ chế, chính sách đặc thù về điều kiện làm việc, chế độ đãi ngộ để thu hút trí thức Việt kiều làm việc ở Viện. Ðến nay, 90% số cán bộ trẻ của Viện được tuyển dụng từ các trường đại học thành viên của ÐHQG TP Hồ Chí Minh.

Cùng với viện trên, Trung tâm Nghiên cứu - Ðào tạo thiết kế vi mạch (ICDREC) ÐHQG TP Hồ Chí Minh cũng hình thành, tạo ra hạt nhân đầu tiên cho tiền đề phát triển ngành công nghệ vi mạch dẫn đầu cả nước. Việc phát triển ngành vi mạch từng bước tạo ra các sản phẩm "Designed by Viet Nam" (thiết kế bởi Việt Nam) như: chip SigmaK3 và sắp tới là chíp thương mại 8 bit SG-8V1. Ngoài ra, các chương trình công nghệ sinh học, an ninh mạng TP Hồ Chí Minh, chương trình tự động hóa... cũng đã góp phần đáng kể vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế của thành phố.

Ðánh giá về kết quả hợp tác, Giám đốc Sở KH-CN TP Hồ Chí Minh Phan Minh Tân cho biết, chương trình hợp tác đã thật sự tạo bước đột phá, gắn quản lý với đào tạo và nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, với quy mô của một ÐH hàng đầu của cả nước thì ngoài những đề tài nghiên cứu mang tính hàn lâm, các đề tài mang tính thực tiễn cần chú ý đến làm sao có thể "nhìn-đo đếm-sờ được" để gắn với dân sinh, xã hội.

Trong kế hoạch phát triển từ nay đến năm 2010, ÐHQG TP Hồ Chí Minh ưu tiên hàng đầu cho xây dựng tòa nhà công nghệ cao nhằm tập trung nghiên cứu các công nghệ tiên tiến như: công nghệ nano, công nghệ vật liệu, vi mạch. Về công nghệ tế bào gốc, ÐHQG TP Hồ Chí Minh đang đầu tư xây dựng phòng thí nghiệm với tổng kinh phí 40 tỷ đồng và thành phố sẽ đầu tư 15 tỷ đồng. Bên cạnh đó, ÐHQG TP Hồ Chí Minh còn đề xuất xây dựng các phòng thí nghiệm như: cơ điện tử đo lường, theo dõi giám sát ngập lụt và nghiên cứu biến đổi khí hậu-nước dâng.

Nhằm đẩy mạnh chương trình hợp tác, Sở KH-CN và ÐHQG TP Hồ Chí Minh đã thống nhất cùng nghiên cứu đề xuất các cơ chế đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị theo hướng: tài sản của thành phố nhưng giao cho ÐHQG TP Hồ Chí Minh quản lý, khai thác để thực hiện các nhiệm vụ KH-CN của thành phố. Sau từng giai đoạn, căn cứ vào hiệu quả công việc mà thành phố sẽ điều chỉnh kế hoạch đầu tư cho thích hợp. Hai bên cũng thống nhất cùng đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, huy động lực lượng các nhà khoa học trong và ngoài nước nghiên cứu, giải quyết các vấn đề thành phố đặt ra.

Những kết quả hợp tác giữa các địa phương, nhất là TP Hồ Chí Minh và tỉnh Bình Dương với ÐHQG TP Hồ Chí Minh càng cho thấy các địa phương đã xem ÐHQG TP Hồ Chí Minh là một thành tố quan trọng của địa phương mình. Và thực tế, từ khi thành lập đến nay, ÐHQG TP Hồ Chí Minh đã luôn nhận được sự ủng hộ, hỗ trợ của lãnh đạo TP Hồ Chí Minh, bên cạnh các chương trình hợp tác về KH-CN, nhiều công trình xây dựng hiện có tại khu đô thị ÐHQG TP Hồ Chí Minh mang dấu ấn của thành phố, như đường vào khu hành chính, các tuyến đường nội bộ, ký túc xá...

Những dấu ấn của ÐHQG TP Hồ Chí Minh không chỉ đơn thuần là những con số, những kết quả, mà trên hết nó chính là giá trị - văn hóa - bản sắc của nền giáo dục nước nhà trước bạn bè năm châu. So với nền giáo dục thế giới, chúng ta còn nhiều khiếm khuyết, hạn chế, song điều cốt yếu là chúng ta tin tưởng và tự tin tạo sự bứt phá. Và trên hết, với những gì đã và đang làm, xã hội đang kỳ vọng ÐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh với những cách làm đột phá, tiên phong sẽ tự tin đưa giáo dục đại học Việt Nam cất cánh bay cao.

Theo ND