PV. Xin ông cho biết thực trạng mua và sử dụng muối I - ốt của người dân trong tỉnh thời gian qua và những nguy cơ cảnh báo?

Ông Chu Minh Tân: Theo số liệu thống kê năm 1992, tỉnh Hòa Bình là một tỉnh niềm núi nằm trong vùng thiếu I - ốt nặng với tỷ lệ mắc bệnh bướu cổ chung trong toàn tỉnh là 54,17%. Tỷ lệ mắc bướu cổ ở trẻ em từ 8 – 12 tuổi là 27,67%. Qua quá trình triển khai thực hiện Dự án phòng – chống rối loạn do thiếu I ốt được triển khai thực hiện từ năm 1991 – 2005, với sự nỗ lực phấn đấu của các cấp, các ngành, nhất là ngành Y tế và nhân dân các dân tộc trong tỉnh, tỉnh Hòa Bình đã thành công trong việc khống chế và thanh toán các rối loạn do thiếu I ốt với 3 chỉ số: Tỷ lệ mắc bướu cổ ở trẻ từ 8 – 10 tuổi là 4,94% ( < 5% theo mục tiêu của dự án); Độ phủ muối I - ốt đủ chất lượng phòng bệnh là 99,8% (yêu cầu từ 95%); Muối I ốt niệu trung bình ở trẻ em 8 -10 tuổi là 16 MgI/dl (yêu cầu 10 – 20 MgI/dl). Từ năm 2006, các hoạt động phòng chống rối loại do thiếu I ốt trở thành hoạt động thường xuyên của ngành Y tế bằng nguồn ngân sách địa phương, không có sự hỗ trợ kinh phí của TW. Kinh phí hỗ trợ cho hoạt động phòng chống các rối loạn do thiếu I ốt tùy thuộc vào sự quan tâm của các cấp chính quyền từng tỉnh.

Hòa Bình còn là một tỉnh nghèo, nguồn ngân sách hỗ trợ cho hoạt động phòng chống các rối loạn do thiếu I ốt hạn hẹp. Từ nguồn chi thường xuyên của ngành Y tế chỉ đáp ứng được mức tối thiểu cho các hoạt động mang tính cầm chừng nên việc quan tâm đến các hoạt động phòng chống các rối loạn do thiếu I ốt của các cấp, các ngành không còn được chú trọng như khi còn dự án có kinh phí của T.W. Bên cạnh đó, công tác truyền thông giáo dục sức khỏe về phòng  chống rối loạn do thiếu I ốt chỉ thực hiện theo phong trào, hình thức tập trung vào dịp 2/11 hàng năm. Công tác quản lý giám sát chất lượng muối I ốt ở từng địa phương chưa được thường xuyên. Việc kiểm tra nghiệm thu muối I ốt của các nhà máy phân phối về địa phương gần như không được kiểm soát. Công tác khám, cấp thuốc điều trị cho người mắc bệnh bướu cổ ở tại địa phương giảm sút vì không có thuốc và kinh phí hỗ trợ cho công tác này.

Từ những hạn chế trên, năm 2008 Trung tâm Nội tiết Hòa Bình (nay là Bệnh viện Nội tiết tỉnh) đã tiến hành điều tra đánh giá thực trạng việc sử dụng muối I ốt và tỷ lệ mắc bướu cổ của tỉnh cho thấy: Tỷ lệ hộ gia đình bảo quản, sử dụng muối I ốt đủ chất lượng phòng bệnh giảm từ 99,8% xuống còn 63,66%, sự gia tăng sử dụng các gia vị mặn không I ốt từ 0,33% lên 45%; Sự hiểu biết của người dân về tác hại của thiếu I ốt cũng như lợi ích của việc sử dụng muối I ốt giảm từ 98,83% xuống 61,33%; Tỷ lệ người có mức thiếu I ốt < 10 MgI/dl tăng từ  0,83 lên 8,66% (mục tiêu < 5%); tỷ lệ mắc bướu cổ ở trẻ em 8 – 10 tuổi tăng từ 4,94% lên 6,07% (mục tiêu <5%). Mặt khác sự gia tăng các biến chứng của người mắc bướu cổ đến khám và điều trị tại Bệnh viện nội tiết trong những năm đã tăng nhanh, cụ thể: Bệnh tuyến giáp tăng từ 2.160 lần/người (năm 2005) lên 4.400 lần/người (năm 2008); Bệnh Bazdow tăng từ 1981lần/người lên 4.239 lần/người.

Qua những số liệu trên cho thấy nguy cơ tái trở lại các rối loạn do thiếu I ốt của tỉnh đang hiện hữu nếu chúng ta không có những quan tâm can thiệp đúng mức, kịp thời.

PV: Thưa ông, ngành Y tế tỉnh Hòa Bình cần có giải pháp như thế nào trước những nguy cơ tái trở lại các rối loạn do thiếu I ốt?

Ông Chu Minh Tân: Để ngăn chặn nguy cơ tái trở lại các rối loạn do thiếu I ốt cần có những giải pháp đồng bộ với sự vào cuộc của các cấp, các ngành. Ở đó, nhất thiết phải tăng cường công tác truyền thông giáo dục sức khỏe. Duy trì củng cố các hoạt động của dự án phòng chống các rối loạn do thiếu I ốt như những năm trước 2005. Duy trì và củng cố các phòng khám về chuyên khoa nội tiết ở các bệnh viện đa khoa tuyến huyện, trạm y tế xã nhằm khám và điều trị cho người mắc bướu cổ đơn thuần, hạn chế các biến chúng của bệnh. Tăng cường giám sát, quản lý chất lượng muối I ốt ở thị trường và hộ gia đình, đảm bảo chất lượng muối I ốt phòng bệnh; Duy trì công tác điều tra, đánh giá tỷ lệ mắc bướu cổ ở trẻ em 8 – 10 tuổi và ở cộng đồng, đề ra kế hoạch và giải pháp khắc phục kịp thời.

Đồng thời mong muốn UBND tỉnh và các cấp, các ngành quan tâm bố trí kinh phí cho hoạt động phòng chống các rối loạn do thiếu I ốt đã được phê duyệt trong chiến lược phòng chống suy dinh dưỡng của tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2006 – 2010 và các năm tiếp theo. Đề nghị Bộ Y tế nghiên cứu đề xuất với Chính phủ đưa dự án phòng chống các rối loạn do thiếu I ốt trở lại chương trình dự án mục tiếu quốc gia phòng chống một số bệnh xã hội, dịch bệnh nguy hiểm, HIV/AIDS giai đoạn 2006 – 2010.

P.V Xin cảm ơn ông.

* Ngày 2/11, tại xã Dũng Phong Bệnh viện Nội tiết tỉnh phối hợp với Trung tâm Y tế Dự phòng huyện Cao Phong tổ chức lễ mít tinh và diễu hành cổ động hưởng ứng ngày toàn dân mua và sử dụng muối I ốt.