Chị Màu như được dịp dãi bày: “đã gần 3 tháng rồi chúng em không có ngày nghỉ, hiện toàn xã có 128 người ở 4/10 xóm mắc căn bệnh khó hiều này. Thiếu người, thiếu thuốc khó khăn trăm bề”. 

Bệnh “tê tê say say” bắt đầu tái phát tại xã Bình Chân từ 1/5. Vậy là gần 3 tháng qua hàng chục hộ gia đình ở các xóm Cổi 1, Dài 1, Mè 1, Mè 2, Cành 1 nháo nhác vì ốm đau bệnh tật. Không khí nặng nề, lo âu bào trùm trên nét mặt của mọi người ở khắp các thôn bản.

Trên đường dẫn chúng tôi xuống xóm Mè 1, chị Bùi Thị Khương, trạm Trưởng trạm y tế xã cho biết: “Lo lắm các anh ạ, năm 2007 trở về trước dịch đã bùng phát, cả xã đã có trên 10 người tử vong, có gia đình đã mất đi hai người thân vì bệnh “Tê tê say say”. Năm 2008, 2009 tạm thời yên ắng, giờ đây lại tái phát nên tất cả phải dồn sức chống dịch. Căn bệnh này chỉ lo chống thôi, do chưa rõ nguyên nhân, nguồn gốc gây bệnh, cơ chế lây lan nên không biết đường nào mà phòng”. Đã có kinh nghiệm rút ra từ những năm trước, khi có người mắc bệnh trạm y tế tập trung điều trị theo phác đồ gồm: truyền dịch, tiêm hoặc uống thuốc B1, B6 và canxi. Nhưng gần 3 tháng qua, thiếu thuốc điều trị là vấn đề khiến đội ngũ thầy thuốc ở đây rất băn khoăn, lúng túng. Chị Khương cho biết thêm: “toàn xã có 128 ca mắc bệnh, nhưng trạm chỉ nhận được 2 lần hỗ trợ của tỉnh và huyện với tổng số 40 chai dịch, 250 lọ B1, 150 lọ B6, 30 vỉ và 70 ống canxi. Số lượng thuốc đó phải cân nhắc dè sẻn để điều trị cho những người bị bệnh nặng. Còn lại phải tìm mua ngoài, là xã vùng sâu của huyện nên khó khăn lại càng thêm chồng chất”

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, những người mắc căn bệnh này có triệu chứng khá giống nhau, nghĩa là  tự nhiên người bệnh thấy mệt mỏi, tê mỏi chân tay, đau mỏi khớp, tức ngực, khó thở, cá biệt có trường hợp bị sụp mi mắt, cơ hàm hoạt động kém, sợ nước, sợ bùn… Nhưng lúc đầu mắc bệnh triệu chứng mỗi người một khác, người thì đau đầu trước, người thì tê mỏi chân tay trước và có người thì thấy khó thở tức ngực trước, nên nhiều người không biết là mình bị mắc bệnh gì. Đơn cử nhưng trường hợp ông Bùi văn Pịn ở xóm Mè 1 đang đi chăn trâu tự nhiên thấy da đầu đau cứng, hoa mắt, chóng mặt vội vàng về nhà. Do người nhà không biết là bị mắc bệnh “tê tê say say” mà đoán là bị sốt huyết não nên vội vàng đưa lên nhờ Bác sỹ phòng khám tư thị trấn huyện cấp cứu. Không rõ bác sỹ điều trị bằng thuốc gì nhưng hết hơn 800.000 đồng và hôm sau lại về nhà nghỉ ngơi dù sau đó khớp chân, khớp tay vẫn còn đau mỏi”

Những người có chuyên môn ở Bình Chân cũng không giải thích được cơ chế lây lan của căn bệnh này. Gia đình anh Bùi Văn Quân ở xóm Mè 1 có 8 nhân khẩu thì 7 người mắc, khiến cả nhà lao đao. Anh Bùi Văn Ngự, thành viên trong gia đình cho biết: “Khi biết là mắc bệnh “tê tê, say say” không còn cách nào khác là đưa nhau ra trạm y tế xã điều trị. Vừa truyền dịch, vừa tiêm và uống thuốc từ 6-7 ngày cũng hết 85.000 đồng/người. Nhà có 7 người đã phải tiêu mất trên 600.000 đồng, tương ứng với 130 kg thóc. Với gia đình tôi đó là một khoản tiền lớn vì thu nhập ở đây chủ yếu từ làm ruộng”.

Tương tự như gia đình anh Quân, hộ chị Bùi Thị Thân ở xóm mè 2, em dâu mắc hôm trước, hôm sau anh chồng cũng lử khử vì “Tê tê say say” sau một tuần điều trị ở trạm y tế xã cũng phải tiêu hết 170.000 đồng tiền thuốc, trị giá gần 4 yến thóc. Chị Thân cho biết: Mắc căn bệnh này khiến chúng tôi hết sức hoang mang, không chỉ ảnh hưởng sức khoẻ, tốn kém tiền mua thuốc điều trị mà còn đảo lộn mọi sinh hoạt, đời sống, công việc. Người lớn mắc thì không còn sức khoẻ để lao động sản xuất, trẻ em mắc thì không thể đi học và chơi đùa được nữa. Còn người khoẻ vừa nớp nớp lo âu không biết lúc nào bệnh lây đến mình và hầu như phải giành hết thời gian để chăm sóc người thân, nên đã nghèo lại càng nghèo thêm”

Bệnh “Tê tê say say” không còn mới nhưng vẫn còn rất lạ không chỉ với những người dân mà cả những thầy thuốc, những nhà khoa học từ huyện, tỉnh đến Trung ương. Căn bệnh này không loại trừ bất cứ ai từ già đến trẻ, từ nam đến nữ, nhưng tỷ lệ mắc nhiều nhất từ 20-50 tuổi, lực lượng lao động chính của mỗi gia đình. Nhiều đoàn công tác đã về Bình Chân khảo sát, tìm hiểu. Lấy mẫu đất, mẫu nước, lá cây để xét nghiệm. Đặc biệt, có thời điểm Viện Nhi TW đã đưa 10 người bệnh trong xã về Viện để vừa điều trị vừa nghiên cứu… Nhưng đến nay, vẫn chưa xác định được nguyên nhân, nguồn gốc gây ra loại bệnh này là gì. Gần 3 tháng qua, ngành y tế Lạc Sơn nói chung và trạm y tế xã Bình Chân nói riêng đã dốc sức để chống dịch. Số lượng người mắc và được điều trị được theo dõi cập nhật hàng ngày.

Giờ đây, người dân Bình Chân vẫn đang lo âu, khắc khoải, mòn mỏi vì căn bệnh “tê tê say say”. “Chúng tôi rất mong các cấp, các ngành quan tâm hỗ trợ để người dân có thuốc chữa bệnh. Đặc biệt, các cơ quan, các nhà khoa học sớm nghiên cứu  tìm ra căn nguyên của căn bệnh này để có biện pháp phòng ngừa, điều trị tận gốc. Có như vậy đời sống mới ổn định để yên tâm lao động sản xuất phát triển kinh tế xoá đói giảm nghèo”. Tâm nguyện của ông Bùi Văn Nhân, trưởng xóm Mè 2 cũng là nguyện vọng của cấp uỷ, chính quyền và nhân dân xã Bình Chân trước căn bệnh quái ác này.

                                                                             Đức Phượng