Cách đây 2 năm trước, chàng thanh niên tên Nguyễn Văn Minh đã cùng vợ con lên Hòa Bình lập nghiệp. Bây giờ anh đang là chủ cơ sở sản xuất và phục hồi trống Hoàng Minh ở khu I, thị trấn Cao Phong (Cao Phong), nơi đã cung cấp cũng như sửa chữa hàng trăm chiếc trống lớn, nhỏ cho các nơi trong tỉnh. Anh Minh cho biết: Sinh ra và lớn lên trên quê hương trống Đọi Tam, đó là làng Đọi Sơn, xã Đọi Tam, huyện Duy Tiên (Hà Nam). Tuổi thơ tôi lớn lên cùng tiếng trống của làng nhưng càng lớn lên, tiếng trống càng thưa dần, một phần cũng bởi cơ chế thị trường, nhiều loại trống bằng nhiều chất liệu, mẫu mã khác nhau ra đời làm cho thời thịnh vượng của làng trống suy giảm. Nhiều thanh niên trong làng không còn tâm huyết với nghề thu nhập thấp này nữa. Xót xa trước cảnh nghề có nguy cơ mai một, sau nhiều trăn trở, tính toán, nghĩ việc có thể sống được bằng nghề trống ở quê nhà rất khó bởi cả làng, nhà nhà đều làm trống thì bán cho ai, tôi quyết định cùng với vợ con đến nơi khác lập nghiệp. Biết là con đường phía trước còn lắm những gian nan nhưng tôi vẫn không nản chí. Vừa làm, vừa đầu tư thêm trang thiết bị, công cụ, tự làm trống, anh Minh kiên trì đi khắp các nơi trong tỉnh chỉ để gửi những tấm danh thiếp cho các trường học, nhà thờ, đình, chùa và những nơi có nhu cầu dùng trống.

Chia sẻ về những khó khăn, vất vả trong nghề làm trống, người đàn ông có dáng người thấp đậm vừa nói, vừa mải mê nắn vành cho chiếc trống được khách hàng vừa đặt cho biết. Ở tỉnh Hòa Bình có lẽ chỉ mình tôi làm cái nghề này. Cả đời  gắn bó với nghề làm trống tính đến nay dễ đã gần 20 năm. Mỗi chiếc trống được làm ra là bấy nhiêu tâm huyết mình dồn vào đó, thế nhưng nghề này không phải lúc nào cũng có người, có nơi có nhu cầu làm trống. Nhớ nghề, yêu nghề nhưng không thể cứ làm mãi trống để… ngắm chơi, vì vậy, tôi đã quyết định chọn Hòa Bình để lập nghiệp vì theo như anh Hòa Bình cũng như mảnh đất khác, nhiều nơi cũng cần có nhu cầu dùng đến trống, biết rằng sẽ phải mất nhiều công sức, thậm chí là thất bại.

Làm trống là công việc rất kén chọn người, không phải cứ ai muốn theo nghề cũng có thể trở thành thợ giỏi. Anh Minh cho biết: Người làm trống cũng giống như người nghệ sỹ, phải biết thẩm âm để xác định độ vang của trống. Trống đình, trống chùa làm khác trống dùng cho các đoàn ca múa. Trống được làm chủ yếu bằng gỗ mít, bởi mít là thứ không bị mối mọt lại kêu to. Để lấy được gỗ mít, anh Minh phải lặn lội đi tận các bản làng sâu, xa. Da trâu để dùng làm mặt trống thường được cánh thợ lấy tận Tân Lạc. Bí quyết của người làm trống làng là da trâu cái không đẻ là loại tốt nhất bởi nó vừa dai lại có tiếng kêu to, vang. Ngoài những bước làm cơ bản, người làm trống đều có bí quyết riêng của mình mà không truyền cho người ngoài. Người làm trống thường bắt đầu làm từ tháng 8 để kịp cho dịp đầu xuân. Say sưa là thế, tâm huyết là thế nhưng trống không phải là thứ phục vụ cho sinh hoạt hàng ngày nên nhu cầu người dùng cũng có hạn. Người làm trống như anh Minh mỗi năm cũng chỉ làm được khoảng vài chục chiếc, có tháng làm được nhưng cũng có tháng ngồi dài cổ không có khách mà chủ yếu là trống phục vụ cho các tập thể và cho các ban nhạc hiếu… Mỗi chiếc trống có giá thành khác nhau tùy theo từng loại trống như trống đại, trống trung, trống con. Thường một chiếc trống đại với đường kính khoảng 1m có giá 1,5 triệu đồng, với chiếc trống con, đường kính khoảng 40 cm thì có giá khoảng 500.000 - 700.000 đồng. Anh Minh cho biết thêm: Trước đây, ở quê tôi từng làm trống to lắm, đường kính trung bình 1,5 m, nay chỉ làm trống bé theo yêu cầu của khách thôi, gọi là làm cho có việc cho đỡ nhớ nghề. Thu nhập từ nghề ư? Bấp bênh lắm. Chính bởi thị trường  không rộng nên chỉ có ai yêu nghề mới sống được với nghề. “Là nghề của cha ông  để lại nên tôi theo thôi. Truyền nghề ư? Có ai có nhu cầu truyền đâu mà truyền?” Anh Minh cho biết.

Tuy nhiên, với sự cố gắng và nỗ lực không biết mệt mỏi cùng với lòng yêu nghề, niềm tin ở cuộc sống, ở thời điểm hiện tại cơ sở trống Hoàng Minh đã, đang bắt đầu tìm được chỗ đứng và khẳng định giá trị của mình, góp phần nhỏ bé phục vụ cho những nhu cầu của người dân trong tỉnh.

                                                                    Thanh Tuyền (TTV)