Ông Phan Công Nghĩa, phó hiệu trưởng ĐH Kinh tế quốc dân, cho biết trường có những ngành rất hấp dẫn thí sinh, nhưng bên cạnh đó vẫn phải duy trì những ngành hiếm người đăng ký học, vì nhu cầu nhân lực thực tế đang cần.

Không có người học!

Các ngành học mới của ĐH Kinh tế quốc dân (thẩm định giá, quản trị lữ hành và hệ thống thông tin kinh tế) được xác định là những ngành cần nhân lực, nhưng đến năm 2007 trường mới tuyển được vì không có người học. Có năm tuyển được quá ít, phải cho SV chuyển sang học ngành khác. Theo ông Phan Công Nghĩa, ngoài các ngành kể trên, ngành toán, kinh tế nông nghiệp nông thôn, thống kê, marketing... cũng là những ngành khó tuyển. Điều đáng nói là khó tuyển nhưng vẫn phải tuyển vì qua nhiều đợt khảo sát của nhà trường, đó vẫn là những ngành đang rất cần nhân lực.

Giải pháp của ĐH Kinh tế quốc dân là xét cấp học bổng cho những thí sinh trúng tuyển vào trường tự nguyện học các ngành trên. Thí sinh đăng ký ngành khác không đỗ, nhưng đạt điểm sàn vào trường cũng được phép chuyển sang học các ngành không hấp dẫn, đồng thời nhà trường sẽ tạo điều kiện để SV khi tốt nghiệp có thêm một bằng hai (học bổ sung một số tín chỉ). Với những giải pháp ưu tiên như thế, nhưng các ngành học trên của ĐH Kinh tế quốc dân vẫn chỉ duy trì được theo cách: tuyển sinh không liên tục, cách 1-2 năm mới trở lại tuyển một lần.

ĐH Khoa học tự nhiên (ĐHQG Hà Nội) cũng là trường đang phải duy trì nhiều ngành học "ít hấp dẫn" người học: ngành khí tượng thủy văn - hải dương học, công nghệ biển, khoa học trái đất, thổ nhưỡng, địa kỹ thuật... Mặc dù vẫn được coi là trường top đầu, song ĐH Khoa học tự nhiên năm nào cũng phải tuyển NV2 với điểm chuẩn vừa phải ở những ngành trên.

Ông Bùi Duy Cam, phó hiệu trưởng nhà trường, thừa nhận: để những ngành học cần nhân lực "ít hấp dẫn" người học, phần lớn trách nhiệm là ở nhà trường chưa đưa được thông tin về ngành học đến thí sinh. Ví dụ ngành thổ nhưỡng thực chất là ngành khoa học về đất, một trong những ngành rất cần và cũng rất thú vị nhưng do thí sinh không hiểu, bản thân tên gọi của ngành học cũng không hấp dẫn nên ít thí sinh muốn học.

Tại một hội thảo chuyên đề về ngành khí tượng thủy văn - hải dương học tổ chức tại ĐH Khoa học tự nhiên gần đây, một số chuyên gia đã nhắc đến việc thiếu trầm trọng nhân lực cho ngành này. Ông Cam cho biết: "SV ngành này ra trường sẽ có việc ngay. Không chỉ thiếu nhân lực, mà ngành khí tượng  thủy văn - hải dương học hiện nay đang cần nhân lực có trình độ cao, những SV xuất sắc. Nhưng thực tế chúng tôi đã không tuyển được thí sinh giỏi vào ngành này".

"Giải pháp ưu tiên"

* Ông BÙI DUY CAM - phó hiệu trưởng ĐH Khoa học tự nhiên (ĐHQG Hà Nội): ĐH Khoa học tự nhiên đang cố gắng quảng bá hình ảnh, thông tin về những ngành học "khó hiểu" (đối với thí sinh) trên các kênh khác nhau, đồng thời thông báo cấp học bổng ngay cho thí sinh đăng ký từ đầu vào các ngành học "ít hấp dẫn".

Ở một số trường ĐH lớn đều có những ngành, chuyên ngành đang "teo" đi, nhưng thực chất lại là những ngành luôn cần nhân lực cho thời điểm hiện tại và tương lai gần. ĐH Bách khoa Hà Nội từ vài năm trước cũng phải có "giải pháp ưu tiên" trong tuyển sinh với những ngành như dệt - may.

Với một số trường có ngành nông lâm ngư nghiệp gặp khó khăn trong tuyển sinh từ nhiều năm qua, năm 2007 Bộ GD-ĐT đã phải cho phép một số trường có các ngành trên "xê dịch điểm sàn" để tuyển sinh. Nếu như những ngành mang tính ứng dụng trở thành "hot" trong những năm gần đây, thì các ngành khoa học cơ bản tại các trường ĐH lớn cũng đang bị "lung lay" vì không thu hút được người giỏi.

Theo ông Phan Công Nghĩa, việc tổ chức hoạt động đào tạo của mỗi trường liên quan đến sứ mạng mà các trường đã xác định. Với những trường "trọng điểm" không thể lựa chọn những ngành nào "ngon" thì mở, mà phải nghĩ đến sứ mạng đáp ứng nhu cầu nhân lực của xã hội. Những ngành khó mở nhưng nhân lực đang thiếu, nếu các trường "trọng điểm" không gánh lấy thì đào tạo ở đâu? Nhưng ngoài sự nỗ lực của trường, Nhà nước cần có sự phân loại (theo từng thời điểm) và hỗ trợ những ngành đang thiếu nhân lực, nhất là các chuyên ngành hẹp cần nhân lực chất lượng cao. Nói cách khác, Nhà nước cần "đặt hàng" trường cung cấp nhân lực cho những ngành quan trọng.

Và để giải quyết những vấn đề này không chỉ là trách nhiệm của cơ sở đào tạo.

                                                                                 Theo TTO