Con đường bê tông rộng rãi dẫn vào nhà ông Kinh rì rào những hàng mía trong gió chiều. Ngôi nhà xây khang trang của gia đình ông hôm nay đông khách hơn mọi ngày. “Có khách mua mía ở Thái Nguyên đến hỏi giá” - ông Kinh niềm nở giới thiệu với chúng tôi. Nghe ông trò chuyện với thương lái, chúng tôi thấy phấn khởi bởi nông dân thời nay không chỉ biết cách làm kinh tế mà còn am hiểu thị trường. Khuôn mặt rắn rỏi của ông ánh lên niềm vui khi nói về thành quả lao động: “Gia đình mới chỉ bán mía dưới ruộng đã được gần 30 triệu đồng. Thời tiết ấm lên, nhu cầu mía tăng, bán được giá, ngày nào cũng có khách đến hỏi mua. Tất cả mọi thứ từ viên gạch, viên ngói đến nhà xây, tivi, xe máy của gia đình đều từ cây mía mà có. Chẳng bù cho khoảng 20 năm trước đây, cả nhà chăm chỉ xuống ruộng, lên nương mà bát cơm vẫn phần nhiều là sắn. Cái đói, cái nghèo như ngọn dốc Khụ Miếu vời vợi chưa có cách vượt qua”.

Năm 1989, phong trào chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi diễn ra mạnh mẽ. Ông và một số hộ trong xóm đã tiên phong đưa cây mía từ trong vườn xuống ruộng. Ban đầu nhiều người hoài nghi về kết quả, các cụ cao niên còn phản đối vì đưa mía xuống ruộng không còn đất cấy lúa thì treo niêu. Nhìn những ruộng lúa khô hạn vì thiếu nước, khi thu hoạch thì lá nhiều hơn bông, thậm chí có vụ còn bỏ hoang, ông đã quyết tâm thay đổi cách làm. Để có vốn ban đầu, ông “liều” bán 3 con trâu để mua giống, phân bón. Tận dụng phân chuồng sẵn có, vụ đầu tiên ông trồng hơn 1.000m² mía trên ruộng 1 vụ. Hợp đất, khí hậu cùng với công đầu tư chăm sóc, cây mía đã đem lại hiệu quả bất ngờ. Những hàng mía xanh tươi, dóng mập, tím thẫm, ngọt mát đã xoá bỏ mọi hoài nghi, bước đầu đem bán tại các chợ.

Nhận thấy, với số lượng mía ít, không đủ chuyến xe cho tư thương nơi khác đến mua, ông đã vận động các hộ trong xóm, xã cùng trồng. Gia đình ông cũng mở rộng diện tích lên 2.000m² mía dưới ruộng, phá đồi hoang, tận dụng diện tích vườn và đấu thầu thêm đất để trồng mía. Đến nay, cây mía đã vươn xanh, bén rễ trên gần 3 ha, đem lại cuộc sống sung túc cho gia đình. Nếu như trước đây, cả xóm Đồng Mới góp lại chưa được chục chuyến xe thì nay chỉ riêng gia đình ông đã vượt con số đó. Tuy nhiên, cái khó của người trồng mía là một năm mới được thu một lần nên khi mía còn nhỏ ông tận dụng trồng xen lạc, đậu, rau phục vụ chăn nuôi. Khu đồi Hang Bơ trước lau lách phủ kín nay đã xanh màu mía, gia đình ông cũng xây dựng trang trại trên đó, kết hợp chăn nuôi trâu, bò, gà. Với 4 lao động chính, năm ít ông cũng thu 80 - 85 triệu đồng, năm nhiều thì 100 triệu đồng. Năm ít không phải do mía kém mà thay đổi trồng lạc, đậu để cải tạo đất cho vụ trồng mía sau.

Nhờ cây mía, năm 1997, ông đã xây được ngôi nhà khang trang, mua sắm được tivi, xe máy, bây giờ đã có của ăn của để. Người dân trong xóm còn gọi ông là “Vua mía” vì  gia đình ông là một trong những hộ trồng nhiều và nhiều kinh nghiệm trồng mía nhất xã. Theo ông, người nông dân hoàn toàn có thể làm giàu trên mảnh đất quê hương nếu biết khai thác đúng tiềm năng, thế mạnh, học hỏi kinh nghiệm và sáng tạo trong cách làm.

Là người tâm huyết với cây mía, ông mừng khi nhìn thấy cây mía ban đầu chỉ quanh quẩn nơi chợ quê nay đã khẳng định được uy tín trên thị trường, vươn xa tới các tỉnh miền Bắc, miền Trung. Nếu cây mía có được thương hiệu như lãnh đạo huyện đang trăn trở xây dựng thì ông khẳng định sẽ tiên phong thực hiện các biện pháp được khuyến cáo để đưa mía Cao Phong tiếp tục vươn xa, làm cho bản Mường ngày càng giàu đẹp.

                                                                               Cẩm Lệ