(HBĐT) - Người bạn học cũ đang sống ở miền Đông Nam bộ nhắn hỏi: "Nghe nói xứ Bắc đang lạnh lắm à? Sao mình nhớ lắm những ngày đông và bếp lửa quê nhà”. Người bạn ấy cùng làng, cùng chung dãy núi cao và dòng suối trong vắt sau nhà, cùng chung những mùa đông buốt giá đi đặt bẫy chuột núi, chung củ sắn lùi cháy cạnh và nùn rơm trên cánh đồng bãi tuổi thơ…


Mỗi sáng, trước khi đi học, khi sương còn tràn ngập con đường đến trường, cả lũ trẻ lại quây quần bên bếp lửa nhà ai ngay đường. Lá bương, gộc tre… ngọn lửa bập bùng xua đi băng giá. Đêm mùa đông… bếp nhà ai rộng rãi để mấy nhà xung quanh cùng tụ lại sưởi ấm và bàn chuyện chuẩn bị cho năm mới. Ấm nước chè mạn phải mấy lần thay bã. Chị nhà bác thơm thảo, chịu khó đun nước sẵn đổ đầy 2 phích để tiếp khách. Trên bếp, đôi khi là nồi khoai luộc sôi sùng sục, chờ chín hay mẻ ngô rang thơm lựng. Già, trẻ, gái trai… Một vòng rộng nhưng đủ để đón nhận sự ấm áp tử bếp lửa, từ câu chuyện về nhân tình thế thái trong vùng. Mặc cho ngoài trời, gió lồng lộng thổi, tàu cau rơi bộp chái hiên, trong ngôi nhà của ông bà, bố mẹ, câu chuyện cứ râm ran nổ như ngô rang.

Ông kể chuyện những cái Tết đi tản cư vào khu trong thời Pháp. Bố kể chuyện thời HTX mậu dịch dịp giáp Tết, ai cũng phải xếp hàng chờ mua, đôi khi từ sang đến tối mà không hề nản lòng, cáu gắt. Chuyện anh A., chị B. ngày trước nếu vượt qua rào cản về "gia thế” chắc nên duyên vợ chồng hạnh phúc. Ai giàu lòng nhân ái thương đám trẻ làng bên phải đi lấy củi từ bé, ai hay nổi lòng tham "nhặt nhạnh” quả trứng, mớ rau hàng xóm cũng được bàn đi, đổi lại… Rồi chuyện mùa màng, giống má cho vụ sau. Chuyện giỗ họ, giỗ tổ, chuyện học hành cháu, con… Tại sao đội bóng chuyền của xóm đánh trận nào cũng thắng đội làng bên. Nguyên nhân vì tinh thần đồng đội và vì có nhiều "ngôi sao” xuất thân từ quân ngũ. Rồi chuyện nhà A. sao nhiều năm làm ăn bết bát có phải không có vốn làm ăn hay còn lười, còn ỷ lại… Năm nay nhà ăn Tết lợn nhà, còn nhà bác đụng với hàng xóm. Đám choai choai có chuyện làm lồng chim sáo và cách chăm sáo, chăm yểng vào những ngày đông. Những câu chuyện bất tận và cả những trận cười bất tận bởi khả năng kể chuyện hài của ai đó… Những gia đình, chòm xóm xích lại gần nhau trong sẻ chia, thông cảm, cùng phập phồng hy vọng cho những dự định… Gia đình bạn, rồi cũng phải chia tay xóm, làng để về quê cha, đất tổ trong đó. Một miền quê mà chính bạn chưa từng đến, kể cả sau ngày giải phóng miền Nam. Trước ngày đi, cả nhóm nhóc con lại ra cánh đồng bãi, sát bờ sông để đốt lửa, nướng ngô và bạn thì thầm nói lời tạm biệt cánh đồng, đàn trâu, những người bạn thời thơ ấu, đàn chim ri đồng đang xao xác lên xuống…

Bây giờ, nhịp sống của xóm, làng khác trước nhiều lắm. Người người mải mê "xuất ngoại” làm ăn, kiếm sống. Ai cũng có điều kiện hơn trước để mua sắm xe máy, ti vi, nồi cơm điện. Thậm chí có nhà còn "sắm” bếp sưởi, bếp gas… dù sau chái nhà vẫn chất đống những gộc củi, gộc tre. Có thế thì phải mừng chứ bạn. Ừ, biết vậy sao vẫn nhớ lắm những đêm đông cả mấy gia đình anh em, chòm xóm xuýt xoa ngồi thổi những gộc tre rực đỏ vào mùa đông tháng giá. Những ông, những bà có tuổi ngày ấy, giờ có người đã về sau bóng núi. Những người ngày đó thường đi đun nước, luộc ngô, khoai giờ đã lên ông, bà và đám trẻ ngày đó râm ra chuyện chim, chuyện bẫy chuột tóc cũng hoa râm, điểm bạc, nhưng chắc chắn trong lòng luôn có một "bếp lửa mùa đông” ấm áp, nhân ái năm nào.

Tản văn của Bùi Huy 

Các tin khác


Ký ức

(HBĐT) - Ông Tân giật mình tỉnh dậy, người đẫm mồ hôi. Ông lặng lẽ bước xuống giường đi ra ngoài cửa. Ngồi tựa lưng vào hiên, ông đưa bàn tay nhăn nheo nổi đầy những đường gân xanh lần nắn từ đầu gối xuống ống chân. Vừa nắn vừa đấm nhẹ nhẹ. Ông ngửa mặt nhìn những ngôi sao đêm có vẻ chăm chú lắm nên khi bà Thành ra ngồi bên, ông vẫn không hề hay biết. Bà cất tiếng nhè nhẹ:

Chuyện về chiếc mũ cối

(HBĐT) - Ông Dũng ngồi dưới gốc cây trứng gà, nhấp ngụm trà xanh, trầm ngâm nghĩ ngợi. Bỗng đám trẻ con trong xóm rủ nhau chạy đến bên ông, tranh nhau nói:

Chuyện ở xóm Núi

(HBĐT) -Nghe tin chị Thoan sắp đi lấy chồng, mấy chị em chúng tôi thấy vui lắm. Lại được chén cỗ rồi. Bong bóng lợn sẽ được thổi thành quả bóng cho đám trẻ đá ở đầu ngõ. Mà lấy ai chứ lấy anh Huỳnh thì còn gì bằng. Cùng làng, cùng xóm với nhau nên quá biết rồi. Nhưng chuyện yêu đương của anh Huỳnh và chị Thoan quả là bất ngờ. Họ yêu nhau kín thế. Chỉ đến lúc bảo anh sắp nhập ngũ thì cả 2 bên mới biết chuyện.

Lựa chọn của trái tim

(HBĐT) - Con gái thành phố, mảnh mai, trắng trẻo thế kia thì làm nông sao cho đặng? - Ừ. Chẳng biết con bé ấy bùa mê thuốc lú gì mà lại yêu cậu Giáp, con bà Huê. Cậu ấy chỉ là một anh nông dân. Còn cô Hương, nghe nói là giáo viên dạy tiểu học trên phố.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục