(HBĐT) - Người bạn học cũ đang sống ở miền Đông Nam bộ nhắn hỏi: "Nghe nói xứ Bắc đang lạnh lắm à? Sao mình nhớ lắm những ngày đông và bếp lửa quê nhà”. Người bạn ấy cùng làng, cùng chung dãy núi cao và dòng suối trong vắt sau nhà, cùng chung những mùa đông buốt giá đi đặt bẫy chuột núi, chung củ sắn lùi cháy cạnh và nùn rơm trên cánh đồng bãi tuổi thơ…


Mỗi sáng, trước khi đi học, khi sương còn tràn ngập con đường đến trường, cả lũ trẻ lại quây quần bên bếp lửa nhà ai ngay đường. Lá bương, gộc tre… ngọn lửa bập bùng xua đi băng giá. Đêm mùa đông… bếp nhà ai rộng rãi để mấy nhà xung quanh cùng tụ lại sưởi ấm và bàn chuyện chuẩn bị cho năm mới. Ấm nước chè mạn phải mấy lần thay bã. Chị nhà bác thơm thảo, chịu khó đun nước sẵn đổ đầy 2 phích để tiếp khách. Trên bếp, đôi khi là nồi khoai luộc sôi sùng sục, chờ chín hay mẻ ngô rang thơm lựng. Già, trẻ, gái trai… Một vòng rộng nhưng đủ để đón nhận sự ấm áp tử bếp lửa, từ câu chuyện về nhân tình thế thái trong vùng. Mặc cho ngoài trời, gió lồng lộng thổi, tàu cau rơi bộp chái hiên, trong ngôi nhà của ông bà, bố mẹ, câu chuyện cứ râm ran nổ như ngô rang.

Ông kể chuyện những cái Tết đi tản cư vào khu trong thời Pháp. Bố kể chuyện thời HTX mậu dịch dịp giáp Tết, ai cũng phải xếp hàng chờ mua, đôi khi từ sang đến tối mà không hề nản lòng, cáu gắt. Chuyện anh A., chị B. ngày trước nếu vượt qua rào cản về "gia thế” chắc nên duyên vợ chồng hạnh phúc. Ai giàu lòng nhân ái thương đám trẻ làng bên phải đi lấy củi từ bé, ai hay nổi lòng tham "nhặt nhạnh” quả trứng, mớ rau hàng xóm cũng được bàn đi, đổi lại… Rồi chuyện mùa màng, giống má cho vụ sau. Chuyện giỗ họ, giỗ tổ, chuyện học hành cháu, con… Tại sao đội bóng chuyền của xóm đánh trận nào cũng thắng đội làng bên. Nguyên nhân vì tinh thần đồng đội và vì có nhiều "ngôi sao” xuất thân từ quân ngũ. Rồi chuyện nhà A. sao nhiều năm làm ăn bết bát có phải không có vốn làm ăn hay còn lười, còn ỷ lại… Năm nay nhà ăn Tết lợn nhà, còn nhà bác đụng với hàng xóm. Đám choai choai có chuyện làm lồng chim sáo và cách chăm sáo, chăm yểng vào những ngày đông. Những câu chuyện bất tận và cả những trận cười bất tận bởi khả năng kể chuyện hài của ai đó… Những gia đình, chòm xóm xích lại gần nhau trong sẻ chia, thông cảm, cùng phập phồng hy vọng cho những dự định… Gia đình bạn, rồi cũng phải chia tay xóm, làng để về quê cha, đất tổ trong đó. Một miền quê mà chính bạn chưa từng đến, kể cả sau ngày giải phóng miền Nam. Trước ngày đi, cả nhóm nhóc con lại ra cánh đồng bãi, sát bờ sông để đốt lửa, nướng ngô và bạn thì thầm nói lời tạm biệt cánh đồng, đàn trâu, những người bạn thời thơ ấu, đàn chim ri đồng đang xao xác lên xuống…

Bây giờ, nhịp sống của xóm, làng khác trước nhiều lắm. Người người mải mê "xuất ngoại” làm ăn, kiếm sống. Ai cũng có điều kiện hơn trước để mua sắm xe máy, ti vi, nồi cơm điện. Thậm chí có nhà còn "sắm” bếp sưởi, bếp gas… dù sau chái nhà vẫn chất đống những gộc củi, gộc tre. Có thế thì phải mừng chứ bạn. Ừ, biết vậy sao vẫn nhớ lắm những đêm đông cả mấy gia đình anh em, chòm xóm xuýt xoa ngồi thổi những gộc tre rực đỏ vào mùa đông tháng giá. Những ông, những bà có tuổi ngày ấy, giờ có người đã về sau bóng núi. Những người ngày đó thường đi đun nước, luộc ngô, khoai giờ đã lên ông, bà và đám trẻ ngày đó râm ra chuyện chim, chuyện bẫy chuột tóc cũng hoa râm, điểm bạc, nhưng chắc chắn trong lòng luôn có một "bếp lửa mùa đông” ấm áp, nhân ái năm nào.

Tản văn của Bùi Huy 

Các tin khác


Ký ức xanh của bà

(HBĐT) - Đến thăm gia đình người bạn học cũ. Ngày nghỉ, bạn và đám con cháu đang ngồi chơi cùng người mẹ già dưới vòm lá xanh mát trong vườn. Khung cảnh thật thanh bình. Nghe cả tiếng chim lích chích sau những tán lá. Chào, bà không còn nhận ra là ai nữa, dù sức vóc chưa đến nỗi, chỉ tội phải chống gậy… Một thời dọc ngang các phiên chợ quê buôn bán, làm ăn, gây dựng gia đình, giờ già, bé nhỏ, lặng lẽ bâng quơ nhìn mây, nhìn trời cùng đám con cháu túm tụm trong vườn. Người bạn đỡ lời: May quá bạn à, mới bị lẫn nhẹ thôi. Như nhầm đứa con nọ ra đứa con kia, còn mọi sinh hoạt bà vẫn chủ động bình thường. Nói là quên vậy nhưng bà nhớ bao chuyện ngày xưa, mới tinh như ngày hôm qua. Người bạn nói rổn rảng, nhưng trong mắt như có nước… Có những câu chuyện bà "dẫn” đi dẫn lại bao lần, khiến đám con cháu cũng thuộc lòng luôn…

Bức tranh vẽ ông nội

(HBĐT) - Ba đang vẽ gì đấy ạ? Thấy ông Trung đang miệt mài ngồi bên bàn, trên tay cầm cây bút chì đưa lên, kéo xuống một cách cẩn thận, tỉ mẩn, Phong, con trai ông bước lại gần tò mò.

Chuyến lên phía thượng nguồn



(HBĐT) - Hè năm thứ nhất, khi biết tin cha sẽ có chuyến đưa hàng ngược sông ở phía thượng nguồn, tôi đã nằng nặc đòi theo. Không chối nhưng cũng chẳng hẳn đồng ý, cha tôi thủng thẳng: Có mang vác được đồ đạc của mình thì hẵng đi. Cũng trèo đèo, lội suối đó… Không dễ đi đâu. Còn mẹ tôi, một mẫu phụ nữ ít giao du, cằn nhằn giao nhiệm vụ cho cha: "Anh làm thế nào cũng phải thu dóc nợ đi. Mấy triệu đồng… hàng tháng nay rồi… Để ngân hàng là đẻ lãi ròng đó”. Kèm theo đó có tiếng thở dài... Mắt mẹ buồn nhìn đi chỗ khác…

Tháng 5 hoa phượng đỏ

(HBĐT) - Khi tiếng chim tu hú trên đồi gọi bày, tiếng ve sầu râm ran trên các ngọn cây là những cánh phượng nở đỏ rực trời tháng 5. Hoa phượng nở đỏ nhắc cô cậu học trò khắc phục cái oi bức để học tập, hoàn thành kết quả của 1 năm học. Trừ những học trò lười còn tất cả đều chăm chỉ, lo lắng cho những năm tháng đèn sách của mình. Cháu Quang thằng cháu nội của tôi, năm nay có những bước đi rõ nét. Đặt ra chương trình ôn tập, bố trí giờ giấc, không để bố mẹ phải nhắc nhở.

Nghe mưa đầu mùa Tản văn của Bùi Việt Phương

(HBĐT) - Sớm nay, trong cái vắng tanh của con ngõ, người xóm tôi đi vắng từ rằm tháng Giêng, tôi gõ nhẹ vào cái hộp gỗ đựng trà, nghe tiếng rỗng không. Cuối tháng 3 âm lịch, còn một ít xuân, tôi đứng dậy pha trà, ấm trà cuối của một niềm xưa cũ.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục