(HBĐT) - Không phải ngẫu nhiên tháng 12/2015, đền Đức Hoàng được đưa vào quy hoạch nằm trong tua du lịch "vàng” của tỉnh Nghệ An mà bởi ngôi đền tọa lạc bên hồ Diệu ốc, một trong tám cảnh đẹp của đất Đông Thành thuở trước (Đông Thành bát cảnh). Và đặc biệt nơi đây còn là địa danh văn hóa lịch sử gắn với tên tuổi của anh hùng dân tộc Hoàng Tá Thốn – vị tướng thời nhà Trần có công lớn trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên - Mông ở thế kỷ 13.



Vẻ đẹp và sự cổ kính, linh thiêng của đền Đức Hoàng đã trở thành điểm du lịch tâm linh thu hút du khách thập phương.

Đền Đức Hoàng nằm trên địa bàn xã Phúc Thành, huyện Yên Thành, là một trong những di sản văn hóa quý của tỉnh Nghệ An. Xã Phúc Thành được coi là miền "đắc địa” nơi quần sơn, tụ thủy, tích đức, sinh tài. Nơi đây nằm trong vùng giao thoa giữa nền văn hóa Bắc – Nam, có núi sông thơ mộng, dân cư đông đúc và thuần hậu. Các tôn giáo và tín ngưỡng dân gian cũng sớm xuất hiện ở Phúc Thành có tính chất tiêu biểu cho vùng văn hóa tâm linh của huyện Yên Thành. Nổi bật hơn cả là đền Đức Hoàng (Hoàng Long từ). Trong đền hiện còn lưu giữ được 2 đạo sắc do vua Tự Đức phong (một sắc năm 1852 và một sắc năm 1886), cả 2 đạo này đều ghi "Hoàng Long chi thần”.
 
Theo sách ghi chép lời khai của các hào trưởng, lý trưởng (chép năm 1824) còn lưu giữ tại đền và một số tài liệu khác thì đền Đức Hoàng được khởi dựng từ thời nhà Trần trên một địa thế cao, thoáng, râm mát, cửa đền trông ra hồ Diệu ốc. Ban đầu chỉ là ngôi miếu nhỏ đơn sơ, đến năm 1505 mới được xây tường, lợp ngói tòa thượng điện; năm 1882 xây tòa trung điện và đến năm 1936 xây thêm nhà hạ điện. Qua tu bổ, sửa sang, đến nay, cảnh quan cũ của đền có nhiều thay đổi nhưng vẫn giữ được kiến trúc ban đầu. Đặc biệt là nghệ thuật trang trí, đắp phù điêu, tạc tượng ở đền đã đạt đến trình độ cao trong sáng tác nghệ thuật thần sắc, phong thái, trang phục của các hình tượng được lột tả, thể hiện một cách cụ thể, sinh động, màu sắc trang nhã, tạo dáng thanh thoát, tạo nên cho ngôi đền vẻ đẹp linh thiêng, ví dụ như tượng voi, ngựa trước sân đền, các mảng trang trí tam sơn, con giống ở trước hạ điện và chồng diêm, tượng quan võ ở trước hậu cung.
 
Đến đền Đức Hoàng, du khách được hòa mình vào không gian trong lành, thoáng mát mà không phải nơi du lịch tâm linh nào cũng có. Giữ được nét riêng này bởi ngôi đền cổ kính được tọa lạc trong một không gian xanh với hệ thực vật phong phú, lâu đời, phía trước là hồ nước rộng, trong mát. Mùa hè, nhất là vào kỳ sen nở rộ, nơi đây đẹp tựa bức tranh thủy mặc. Vãn cảnh đền trong cảnh non xanh, nước biếc hòa quyện cùng hương sắc của sen đem đến cho mỗi người cảm giác nhẹ nhàng, thanh thản đến nao lòng.
 
Đền Đức Hoàng thờ Thần Sát Hải đại tướng quân Hoàng Tá Thốn, võ tướng thời Trần, sinh tại làng Vạn Phần, xã Diễn Vạn, huyện Diễn Châu (Nghệ An). Thời niên thiếu, ngài có sức khỏe hơn người, vật giỏi, có tài bơi lội. Vào đời vua Trần Nhân Tông năm Thiện Bảo 1285 nước ta bị giặc Nguyên - Mông xâm lược. Hoàng Tá Thốn nghe theo lời gọi cứu nước của triều đình lên đường đánh giặc. Do tư chất thông minh, mưu trí và có tài bơi lội nên ngài được một tướng chỉ huy tiến cử lên Hưng Đạo Vương và được vào thủy quân thiện chiến của nhà Trần. Sau thời gian luyện tập, thấy Hoàng Tá Thốn có tài, đức và dung mạo khác thường đúng như lời truyền tụng nên Trần Hưng Đạo đã đưa ông về làm nội gia đồng tử và huấn luyện thêm về binh thư, binh pháp. ông có nhiều công lao lớn trong đánh giặc ngoại xâm, lừng lẫy nhất là cuộc chiến trên sông Bạch Đằng năm Mậu Tý 1288. ông được giao trọng trách thống lĩnh hàng vạn quân cùng tàu, thuyền, dùng chiến thuật đục thuyền địch. Quân Nguyên Mông đại bại, tướng giặc Thoát Hoan chạy về nước, tướng giặc ô Mã Nhi bị bắt sống.
 
Sau chiến thắng Bạch Đằng, vua Trần Nhân Tông sắc phong ông là Hải Đại tướng quân thống lĩnh các đạo thủy quân coi giữ 12 cửa biển.
 
Theo tài liệu lý lịch di tích Hoàng Tá Thốn ghi lại, trở lại kinh đô, mặc dù đất nước đã sạch bóng quân thù nhưng ông vẫn thường xuyên luyện tập cho binh sỹ và nhiều lần thân chinh đi kiểm tra, tổ chức hệ thống đồn lũy ở ven biển các vùng: Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An để trấn áp bọn cướp biển. Cũng trong thời gian này, Hoàng Tá Thốn về thăm lại quê hương, thấy cảnh xóm làng tan hoang, nhân dân vất vả, đói khổ vì giặc dã, bão tố, ông rất thương cảm. ông bỏ tiền của giao cho người con trai cả tìm đất mới dễ làm ăn để đưa dân làng đến lập làng mới. Nhiều vùng dân cư ở huyện Yên Thành, Diễn Châu, Nghi Lộc được cha con ông chiêu dân mở đất lập nên trong thời kỳ này.
 
Trong một lần đi tuần thủ, ngài bị bệnh từ trần đột ngột ngày 1 Tết Nguyên đán tại cửa Trào, huyện Hoằng Hóa (Thanh Hóa). Triều đình nghe tin vô cùng thương tiếc đã cho thuyền rồng đến trở linh cữu ngài về mai táng tại quê nhà, cho lập đền thờ và phong là Sát Hải Chàng Lại đại tướng quân, thiên bồng nguyên soái chi thần.
 
Ngoài thờ Hoàng Tá Thốn, đền Đức Hoàng còn thờ Bạch Y công chúa, là con gái của vua Hồ Quý Ly; thờ Phật Thích ca, công chúa Liễu Hạnh và thờ thần rắn. Sự thờ phụng trong đền giữa các bậc tiền nhân có công giữ nước với Phật, Thánh Mẫu tạo nên "tam giáo đồng nguyên”, như một sự giao hòa giữa trời, đất, núi sông, giữa tâm linh và trần thế. Vì thế, đền Đức Hoàng được người dân trong vùng và các vùng lân cận xem là địa chỉ tâm linh hết sức linh thiêng, mỗi ngày đón hàng trăm du khách đến chiêm bái.. Đặc biệt, ngày 24/1/1998, đền đã được Bộ VH – TT công nhận là di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia.
 
Để tôn vinh nét đẹp truyền thống, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp của di tích, với đạo lý "uống nước nhớ nguồn” và đáp ứng nguyện vọng đời sống văn hóa, tâm linh của cộng đồng, hàng năm, từ ngày 30 tháng giêng đến ngày 2/2 âm lịch, nơi đây lại tưng bừng mở hội đón du khách thập phương, trở thành nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh đậm đà bản sắc của người dân xứ Nghệ.
 
                                                                     Bình Giang 

Các tin khác


Hạ Long và dấu ấn lễ hội cuối tuần

Là lễ hội cuối cùng trong chuỗi sự kiện "4 mùa hương sắc kì quan - Hải trình mùa hạ”, lễ hội Yosakoi thu hút du khách bởi những điệu múa, sắc màu của đất nước mặt trời mọc.

Khai mạc Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2018

Sáng nay (18/9) tức ngày 9/8 Âm lịch, tại quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng diễn ra Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2018.

Lễ hội thành Tuyên – Nét văn hóa đặc sắc, độc đáo

(HBĐT) - Lễ hội thành Tuyên được bắt nguồn từ Tết trung thu năm 2004, khi nhiều gia đình ở thành phố Tuyên Quang trang trí, cắt dán hình các con thú rồi kéo dọc theo các tuyến phố để phục vụ nhu cầu giải trí của trẻ em. Và qua mỗi năm, các mô hình đèn trung thu với những hình thù đa dạng lại lan rộng tới tất cả các phường, xã của thành phố. Hình thức tổ chức vui Tết trung thu ngày càng mở rộng và quy mô hơn. Các tổ, các xóm đua nhau, sức sáng tạo của người dân cũng vì thế được phát huy không ngừng... Qua nhiều năm tổ chức, đến nay, Lễ hội thành Tuyên đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của mọi người dân và tạo nên dấu ấn đặc biệt của tỉnh Tuyên Quang.

Liên hoan trình diễn và Lễ hội Thành Tuyên năm 2018

Cho tới thời điểm này, Liên hoan trình diễn Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lần thứ nhất và Lễ hội Thành Tuyên năm 2018 đang đến rất gần

Lễ hội Nghinh Ông Phan Thiết năm 2018

UBND thành phố Phan Thiết vừa có quyết định về việc tổ chức Lễ hội Nghinh Ông Quan thánh Phan Thiết năm 2018. Lễ hội diễn ra trong 3 ngày từ 30/8 - 1/9 (20 - 22/7 Âm lịch) với phần lễ và phần hội gồm nhiều hoạt động gắn với văn hóa tín ngưỡng dân gian địa phương.

Lễ hội Katê 2018 trên tháp Pô Sah Inư Phan Thiết

Lễ hội Katê năm 2018 của đồng bào Chăm Bình Thuận sẽ diễn ra từ ngày 7/10 - 9/10/2018 (tháng 7 Chăm lịch) tại di tích tháp Pô Sah Inư Phan Thiết (thuộc khu phố 5, phường Phú Hài thành phố Phan Thiết).