Hang Khụ Dúng là một di tích lịch sử văn hóa, thắng cảnh của tỉnh. Hang còn được gọi là “Động Sơn Khụ Dúng”, bởi trong hang thờ phật – người Mường gọi là “Bụt”. Theo truyền thuyết, cứ 3 năm 1 lần người dân tổ chức rước Bụt từ trong hang ra bãi hội để vui chơi với lương gian. Lễ hội rước Bụt Khụ Dúng của người Mường Vó diễn ra trong 2 ngày mùng 6 và mùng 7 Tết Nguyên đán Nhâm Thìn 2012 được phục dựng lại sau hơn 60 năm.

Lễ hội được phục dựng với ý nghĩa: Bày tỏ lòng cảm ơn, tưởng nhớ công ơn của Bụt đã có công bảo vệ, che trở cho nhân dân trong những lúc gặp khó khăn, hoạn nạn; cầu mong các vị thần Bụt phù hộ cho một năm no đủ, mùa màng bội thu, làng xóm yên vui, hạnh phúc; nâng cao đời sống tinh thần, tâm linh, thể hiện ý nguyện của nhân dân ta, cầu mong cho mưa thuận gió hòa, người người đoàn kết; bảo tồn, giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc; tăng cường quảng bá, giới thiệu về lịch sử, tiềm năng văn hóa và du lịch của vùng đất cổ Mường Vang....

Đông đảo người dân Mường Vó tham gia lễ rước Bụt từ hang Khụ Dúng.

Bụt được rước đến sân bãi xóm Bui để Bụt cùng vui hội với lương gian. 

Lễ hội rước Bụt Khụ Dúng gồm 2 phần: lễ và hội. Phần lễ tổ chức theo lễ cổ truyền bao gồm: thủ tục thờ cúng Bụt tại hang Khụ Dúng với: rượu cần, xôi, bánh chưng, thịt lợn, thịt gà... Sau đó rước Bụt ra sân làng ở xóm Bui làm lễ thắp hương cầu lộc, cầu may mắn, cầu một năm được mùa no ấm sau đó để Bụt vui chơi với lương gian cho đến khi kết thúc lễ hội mới rước Bụt trở về hang.

Phần hội được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa truyền thống đặc sắc, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Mường như: các trò chơi dân gian, trình tấu cồng chiêng và thi đấu các môn thể thao truyền thống như: đẩy gậy, kéo co, bóng chuyền…

Các trò chơi dân gian được người dân hào hứng, nhiệt tình tham dự.

Trò chơi đánh Mảng - trò chơi dân gian của người phụ nữ Mường

Theo quy định của người mường Vó, ngày trước, sau lễ hội rước Bụt người dân mới được vào rừng lấy măng, lấy củi, săn bắn và các công việc đồng áng...

Lễ hội đã thu hút hàng vạn người dân địa phương và du khách thập phương về dự hội.

                                                                    Hồng Duyên