(HBĐT) - Phía cuối con đường làng quanh co là nhà ông Bùi Văn Ểu, xóm Lầm, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc. Biết đến hát đối từ khi mới 13 tuổi, năm nay ông đã 67 tuổi và luôn cố gắng giữ gìn những giá trị văn hóa lâu đời của hát đối.


Ông Bùi Văn Ểu say sưa tập luyện bên cây đàn yêu thích của mình.

 

Hát đối đáp có từ bao đời nay. Xuất phát từ nhu cầu thực tế của cuộc sống, trong tục lệ của người Mường, những ngày lễ, ngày vui đêm trăng đều có hát đối. ông ểu chia sẻ: Hát đối thuộc thể lục bát, khi vào xới hát sẽ có 3 nam, 3 nữ ngồi đối diện nhau trong chiếu hát và bắt đầu hát theo chủ đề. Người hát mượn sự vật, sự việc gần gũi trong đời sống hàng ngày như cỏ, cây, hoa, lá, tình yêu đôi lứa, rồi tùy thuộc hoàn cảnh để đặt lời hát đối đáp với đối phương.

Ông Ểu biết hát đối từ năm 13 tuổi, biết chơi nhạc cụ năm 16 tuổi. Hồi nhỏ ông rất đam mê ca hát. Ban đầu chỉ là thích đi xem hát, càng xem nhiều lại càng thấy đam mê và hứng thú. Cuối cùng ông quyết tâm theo học hát từ thế hệ đi trước. Từ đó, ông hiểu rõ hơn về vai trò của hát đối đáp trong đời sống tinh thần và mong muốn được gìn giữ, bảo tồn nguyên vẹn giá trị văn hóa truyền thống.

Hiện tại, ông tiếp tục truyền dạy cho thế hệ trẻ. Lớp học nhạc cụ dân tộc miễn phí của ông ểu có 9 người trong độ tuổi từ 20 – 40 tuổi. Những học viên này đều là người trong xóm, được ông phát hiện tài năng chơi nhạc cụ. Gọi là lớp học nhưng thực ra chỉ là những người có đam mê, tập trung đến nhà rồi ông hướng dẫn lại những gì mình biết. Lớp học không có sách vở cũng chẳng có giáo án, tất cả những âm điệu và diễn tấu đã được ông ghi sâu trong trí nhớ.

Từ ngày biết đến hát đối, nhớ về kỷ niệm đáng nhớ nhất, ông Ểu hào hứng kể lại: "Thời còn thanh niên, chưa vợ con, tôi thường xuyên tham gia các cuộc hát đối trong làng, xã. Có lần tôi thi hát cùng một cô gái ở Mỹ Hòa, hát tới 3 đêm với tất cả các chủ đề mà ban giám khảo đưa ra nhưng bất phân thắng bại. Cuối cùng tôi vẫn phải nhận thua vì cô gái đó hết sức tài giỏi. Lúc mới hát còn ở rất xa nhau. Hát cho đến khi gần nhau, đứng ngay trước mặt rồi mới phát hiện ra cô gái giấu một quyển vở ghi chép các câu hát ở sau lưng. Đã bao nhiêu năm trôi qua, tôi rất muốn gặp lại cô gái đó để được thi hát tiếp nhưng buồn nỗi là cô ấy đã mất rồi”.

Ông Ểu từng là người gióng lên 3 hồi chiêng trong lễ hội Khai hạ Mường Bi; làm giám khảo cuộc thi hát đối và thi nhạc cụ dân tộc trong lễ hội Khai hạ; tham gia văn hóa nghệ thuật các dân tộc thiểu số khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc và giao lưu văn nghệ trong xã, huyện.

Trong thời gian tới, ông Ểu mong muốn được mở thêm lớp truyền dạy hát đối cho người dân trong xóm. Lớp học mở rộng cửa chào đón những người yêu và mong muốn được tìm hiểu về âm nhạc dân tộc.

"Tôi đang bàn với Hội Nông dân xã, sang tháng tới xin mở thêm một lớp nữa. Mình biết thì mình phải truyền lại cho thế hệ sau nếu không sẽ bị mai một đi. Tôi hy vọng hát đối sẽ ngày càng được nhiều người yêu thích và tìm hiểu, đặc biệt là giới trẻ. Nếu chúng ta cùng nhau bảo vệ và giữ gìn, tôi tin sẽ làm được” – ông Ẻu tâm sự.

 

Linh Nhật

(Sinh viên thực tập

Học viện Báo chí và Tuyên truyền)

Các tin khác


Điển hình học tập và làm theo lời Bác- truyền “lửa” cho người khuyết tật

(HBĐT) - Bị tai nạn, tàn phế, liệt nửa người, từng muốn quên sinh, tự giải thoát, anh Lê Huy Tích đã bền bỉ vượt lên những đau đớn về thể xác và tinh thần, trở thành chủ cơ sở sản xuất xe lăn đầu kéo điện, sản xuất ra những sản phẩm xe điện đầu kéo "hoàn thiện sự di chuyển cho người già và người khuyết tật” có uy tín khắp ba miền đất nước, giải quyết việc làm cho lao động địa phương. Nghị lực, việc làm của anh Tích đã truyền cảm hứng cho những người khuyết tật, không may mắn trên hành trình tái hòa nhập cộng đồng, sống có ích cho xã hội. Anh Lê Huy Tích được đề cử là điển hình học tập và làm theo tấm gương Bác Hồ của TP Hòa Bình.

Người đảng viên nói đi đôi với làm

(HBĐT) - Con đường vào xóm người Dao đặc biệt khó khăn Đậu Khụ giờ đây rộng mở, đời sống của bà con nhờ vậy mà đổi thay mỗi ngày. Chi trường mầm non xây dựng khang trang, giúp trẻ nhỏ được nuôi dạy chu đáo. Không chỉ làm đường trong xã, bà con còn tự nguyện đóng góp mở đường giao thông đến xã Tú Sơn (Kim Bôi) để thuận tiện giao thương hàng hóa... Có được những công trình quan trọng này, người dân xã Thống Nhất không thể không nhắc đến vai trò đầu tàu gương mẫu của người đảng viên già Triệu Văn Báo, xóm Đồng Chụa.

Người khởi xướng những việc làm theo gương Bác

(HBĐT) - Năm 2016, bà Đỗ Thị Nhung, Chi hội trưởng phụ nữ Khu 6, thị trấn Mường Khến (Tân Lạc) vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen đã có thành tích trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh giai đoạn 2011 - 2015, góp phần vào sự nghiệp xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc. Từ đó đến nay, vẫn với vai trò là người khởi xướng, bà tiếp tục đi đầu trong thực hiện những việc làm theo gương Bác, tạo sức lan tỏa ở các khu dân cư không chỉ ở địa bàn thị trấn mà còn trên phạm vi toàn huyện.

Gương sáng trong công tác phòng - chống HIV/AIDS

(HBĐT) - "Cô ấy như người mẹ thứ hai của em, nhờ cô ấy em đã thoát được sự tự kỳ thị với bản thân khi mang trong mình vi rút HIV, em đã được uống thuốc ARV và có được sức khỏe, gia đình hạnh phúc như hôm nay…”- đó là lời tâm sự của bệnh nhân B.T.H về y sỹ Đinh Thị Phong, cán bộ chuyên trách HIV/AIDS huyện Tân Lạc.

Cựu thanh niên xung phong huyện Kim Bôi gương mẫu trong phát triển kinh tế

(HBĐT) - Nói đến phong trào cựu thanh niên xung phong (TNXP) làm kinh tế giỏi, không thể không nhắc đến cựu TNXP Bùi Văn Túc ở xã Bình Sơn (Kim Bôi). Năm 1980, ông xuất ngũ trở về quê hương lập nghiệp.

Phí Thị Vân - hội viên phụ nữ tiêu biểu

(HBĐT) - Không chỉ chăm chỉ, cần mẫn, trách nhiệm trong chăm sóc, dạy dỗ các con chăm ngoan, học giỏi, gia đình êm ấm, hạnh phúc, chị Phí Thị Vân, sinh năm 1981, hội viên Chi Hội phụ nữ 3, phường Tân Hòa (thành phố Hòa Bình) còn là một phụ nữ năng động, nhạy bén, mạnh dạn cùng chồng đầu tư sản xuất - kinh doanh, vượt qua khó khăn vươn lên làm giàu. Chị là một hội viên xuất sắc, tiêu biểu trong thực hiện phong trào thi đua "Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc”.