(HBĐT) - Phía cuối con đường làng quanh co là nhà ông Bùi Văn Ểu, xóm Lầm, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc. Biết đến hát đối từ khi mới 13 tuổi, năm nay ông đã 67 tuổi và luôn cố gắng giữ gìn những giá trị văn hóa lâu đời của hát đối.


Ông Bùi Văn Ểu say sưa tập luyện bên cây đàn yêu thích của mình.

 

Hát đối đáp có từ bao đời nay. Xuất phát từ nhu cầu thực tế của cuộc sống, trong tục lệ của người Mường, những ngày lễ, ngày vui đêm trăng đều có hát đối. ông ểu chia sẻ: Hát đối thuộc thể lục bát, khi vào xới hát sẽ có 3 nam, 3 nữ ngồi đối diện nhau trong chiếu hát và bắt đầu hát theo chủ đề. Người hát mượn sự vật, sự việc gần gũi trong đời sống hàng ngày như cỏ, cây, hoa, lá, tình yêu đôi lứa, rồi tùy thuộc hoàn cảnh để đặt lời hát đối đáp với đối phương.

Ông Ểu biết hát đối từ năm 13 tuổi, biết chơi nhạc cụ năm 16 tuổi. Hồi nhỏ ông rất đam mê ca hát. Ban đầu chỉ là thích đi xem hát, càng xem nhiều lại càng thấy đam mê và hứng thú. Cuối cùng ông quyết tâm theo học hát từ thế hệ đi trước. Từ đó, ông hiểu rõ hơn về vai trò của hát đối đáp trong đời sống tinh thần và mong muốn được gìn giữ, bảo tồn nguyên vẹn giá trị văn hóa truyền thống.

Hiện tại, ông tiếp tục truyền dạy cho thế hệ trẻ. Lớp học nhạc cụ dân tộc miễn phí của ông ểu có 9 người trong độ tuổi từ 20 – 40 tuổi. Những học viên này đều là người trong xóm, được ông phát hiện tài năng chơi nhạc cụ. Gọi là lớp học nhưng thực ra chỉ là những người có đam mê, tập trung đến nhà rồi ông hướng dẫn lại những gì mình biết. Lớp học không có sách vở cũng chẳng có giáo án, tất cả những âm điệu và diễn tấu đã được ông ghi sâu trong trí nhớ.

Từ ngày biết đến hát đối, nhớ về kỷ niệm đáng nhớ nhất, ông Ểu hào hứng kể lại: "Thời còn thanh niên, chưa vợ con, tôi thường xuyên tham gia các cuộc hát đối trong làng, xã. Có lần tôi thi hát cùng một cô gái ở Mỹ Hòa, hát tới 3 đêm với tất cả các chủ đề mà ban giám khảo đưa ra nhưng bất phân thắng bại. Cuối cùng tôi vẫn phải nhận thua vì cô gái đó hết sức tài giỏi. Lúc mới hát còn ở rất xa nhau. Hát cho đến khi gần nhau, đứng ngay trước mặt rồi mới phát hiện ra cô gái giấu một quyển vở ghi chép các câu hát ở sau lưng. Đã bao nhiêu năm trôi qua, tôi rất muốn gặp lại cô gái đó để được thi hát tiếp nhưng buồn nỗi là cô ấy đã mất rồi”.

Ông Ểu từng là người gióng lên 3 hồi chiêng trong lễ hội Khai hạ Mường Bi; làm giám khảo cuộc thi hát đối và thi nhạc cụ dân tộc trong lễ hội Khai hạ; tham gia văn hóa nghệ thuật các dân tộc thiểu số khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc và giao lưu văn nghệ trong xã, huyện.

Trong thời gian tới, ông Ểu mong muốn được mở thêm lớp truyền dạy hát đối cho người dân trong xóm. Lớp học mở rộng cửa chào đón những người yêu và mong muốn được tìm hiểu về âm nhạc dân tộc.

"Tôi đang bàn với Hội Nông dân xã, sang tháng tới xin mở thêm một lớp nữa. Mình biết thì mình phải truyền lại cho thế hệ sau nếu không sẽ bị mai một đi. Tôi hy vọng hát đối sẽ ngày càng được nhiều người yêu thích và tìm hiểu, đặc biệt là giới trẻ. Nếu chúng ta cùng nhau bảo vệ và giữ gìn, tôi tin sẽ làm được” – ông Ẻu tâm sự.

 

Linh Nhật

(Sinh viên thực tập

Học viện Báo chí và Tuyên truyền)

Các tin khác


Nữ chiến sỹ tự vệ vượt khó vươn lên

(HBĐT) - Năm 2012, chị Nguyễn Thanh Hà tham gia lực lượng tự vệ Công ty cổ phần môi trường đô thị Hòa Bình. Nhận thức rõ chức trách, nhiệm vụ của một chiến sỹ tự vệ, chị tích cực tham gia các đợt sinh hoạt, học tập, diễn tập, huấn luyện, nghiêm túc chấp hành các nội quy, quy định của công ty, chủ trương, chính sách pháp luật về dân quân tự vệ. Đồng thời trong công việc, chị luôn nỗ lực khắc phục khó khăn vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Nữ chiến sỹ dân quân “hai giỏi”

(HBĐT) - Đinh Thị Như – chiến sỹ dân quân cơ động xã Mông Hóa (Kỳ Sơn) là con lớn trong gia đình có 2 chị em, có bố là chiến sỹ quân tình nguyện Việt Nam giúp đỡ nước bạn Lào và Campuchia phục viên, mẹ ở nhà làm nông nghiệp.

Chủ tịch Hội Phụ nữ tâm huyết xây dựng nông thôn mới

(HBĐT) - Công tác tại Hội LHPN huyện Lạc Sơn từ năm 1996, từ một cán bộ Hội cho đến khi làm công tác quản lý, chị Bùi Thị Ngợi (sinh năm 1972), Chủ tịch Hội LHPN huyện Lạc Sơn đã gắn bó 22 năm và có nhiều đóng góp tích cực cho phong trào phụ nữ tại địa phương. Đặc biệt, chị là một trong những hạt nhân tiên phong, góp phần đẩy mạnh phong trào xây dựng nông thôn mới (NTM) tại địa phương. Vừa qua, chị được T.ư Hội LHPN Việt Nam khen thưởng vì những đóng góp trong phong trào xây dựng NTM.  

Nữ đoàn viên thanh niên “với tình yêu” thanh long ruột đỏ

(HBĐT) - Băn khoăn, trăn trở với mảnh đất bỏ hoang nhiều năm, lãng phí cùng với thu nhập thấp từ những việc làm bấp bênh, đoàn viên Quách Thu Hương, Chi đoàn thôn Đồi, xã Thanh Nông (Lạc Thủy) quyết tâm phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu. Hương đã mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật vào thâm canh cây trồng, mang lại thu nhập cao bằng mô hình trồng thanh long ruột đỏ.

Trưởng Công an xã được nhân dân tin yêu

(HBĐT) - Nhắc tới Trưởng Công an xã Đoàn Kết (Yên Thủy) Bùi Văn Sinh (ảnh), người dân đều hết mực kính trọng, tin yêu. Với phong cách gần dân, sâu sát cơ sở, anh đã kịp thời giải quyết những mâu mắc nảy sinh trong nội bộ nhân dân, từ đó tham mưu, đề xuất các biện pháp giải quyết có hiệu quả. Trưởng Công an xã Bùi Văn Sinh cũng là cá nhân tiêu biểu được đề nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy biểu dương trong "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”.

Gương sáng thương binh giữa đời thường

(HBĐT)- Nhập ngũ ngày 19/5/1971, thời điểm đất nước đang trong thời kỳ chiến tranh ác liệt chống giặc Mỹ xâm lược, chàng trai trẻ xứ Mường Mông Hóa (Kỳ Sơn) Đinh Quốc Tự hăng hái lên đường bảo vệ Tổ quốc.