(HBĐT) - Phía cuối con đường làng quanh co là nhà ông Bùi Văn Ểu, xóm Lầm, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc. Biết đến hát đối từ khi mới 13 tuổi, năm nay ông đã 67 tuổi và luôn cố gắng giữ gìn những giá trị văn hóa lâu đời của hát đối.


Ông Bùi Văn Ểu say sưa tập luyện bên cây đàn yêu thích của mình.

 

Hát đối đáp có từ bao đời nay. Xuất phát từ nhu cầu thực tế của cuộc sống, trong tục lệ của người Mường, những ngày lễ, ngày vui đêm trăng đều có hát đối. ông ểu chia sẻ: Hát đối thuộc thể lục bát, khi vào xới hát sẽ có 3 nam, 3 nữ ngồi đối diện nhau trong chiếu hát và bắt đầu hát theo chủ đề. Người hát mượn sự vật, sự việc gần gũi trong đời sống hàng ngày như cỏ, cây, hoa, lá, tình yêu đôi lứa, rồi tùy thuộc hoàn cảnh để đặt lời hát đối đáp với đối phương.

Ông Ểu biết hát đối từ năm 13 tuổi, biết chơi nhạc cụ năm 16 tuổi. Hồi nhỏ ông rất đam mê ca hát. Ban đầu chỉ là thích đi xem hát, càng xem nhiều lại càng thấy đam mê và hứng thú. Cuối cùng ông quyết tâm theo học hát từ thế hệ đi trước. Từ đó, ông hiểu rõ hơn về vai trò của hát đối đáp trong đời sống tinh thần và mong muốn được gìn giữ, bảo tồn nguyên vẹn giá trị văn hóa truyền thống.

Hiện tại, ông tiếp tục truyền dạy cho thế hệ trẻ. Lớp học nhạc cụ dân tộc miễn phí của ông ểu có 9 người trong độ tuổi từ 20 – 40 tuổi. Những học viên này đều là người trong xóm, được ông phát hiện tài năng chơi nhạc cụ. Gọi là lớp học nhưng thực ra chỉ là những người có đam mê, tập trung đến nhà rồi ông hướng dẫn lại những gì mình biết. Lớp học không có sách vở cũng chẳng có giáo án, tất cả những âm điệu và diễn tấu đã được ông ghi sâu trong trí nhớ.

Từ ngày biết đến hát đối, nhớ về kỷ niệm đáng nhớ nhất, ông Ểu hào hứng kể lại: "Thời còn thanh niên, chưa vợ con, tôi thường xuyên tham gia các cuộc hát đối trong làng, xã. Có lần tôi thi hát cùng một cô gái ở Mỹ Hòa, hát tới 3 đêm với tất cả các chủ đề mà ban giám khảo đưa ra nhưng bất phân thắng bại. Cuối cùng tôi vẫn phải nhận thua vì cô gái đó hết sức tài giỏi. Lúc mới hát còn ở rất xa nhau. Hát cho đến khi gần nhau, đứng ngay trước mặt rồi mới phát hiện ra cô gái giấu một quyển vở ghi chép các câu hát ở sau lưng. Đã bao nhiêu năm trôi qua, tôi rất muốn gặp lại cô gái đó để được thi hát tiếp nhưng buồn nỗi là cô ấy đã mất rồi”.

Ông Ểu từng là người gióng lên 3 hồi chiêng trong lễ hội Khai hạ Mường Bi; làm giám khảo cuộc thi hát đối và thi nhạc cụ dân tộc trong lễ hội Khai hạ; tham gia văn hóa nghệ thuật các dân tộc thiểu số khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc và giao lưu văn nghệ trong xã, huyện.

Trong thời gian tới, ông Ểu mong muốn được mở thêm lớp truyền dạy hát đối cho người dân trong xóm. Lớp học mở rộng cửa chào đón những người yêu và mong muốn được tìm hiểu về âm nhạc dân tộc.

"Tôi đang bàn với Hội Nông dân xã, sang tháng tới xin mở thêm một lớp nữa. Mình biết thì mình phải truyền lại cho thế hệ sau nếu không sẽ bị mai một đi. Tôi hy vọng hát đối sẽ ngày càng được nhiều người yêu thích và tìm hiểu, đặc biệt là giới trẻ. Nếu chúng ta cùng nhau bảo vệ và giữ gìn, tôi tin sẽ làm được” – ông Ẻu tâm sự.

 

Linh Nhật

(Sinh viên thực tập

Học viện Báo chí và Tuyên truyền)

Các tin khác


Tình nguyện viên chữ thập đỏ 32 lần hiến máu nhân đạo

(HBĐT) - Từng e dè khi đăng ký tham gia hiến máu vì chưa hiểu hết ý nghĩa, mục đích của phong trào hiến máu nhân đạo, tuy nhiên, sau khi được tuyên truyền, vận động, hiểu được những giá trị nhân văn to lớn mà hoạt động hiến máu nhân đạo mang lại, chị Trịnh Thị Hồng Thu (ảnh), tiểu khu 8, thị trấn Lương Sơn, huyện Lương Sơn đã trở thành tình nguyện viên tiêu biểu trong phong trào hiến máu nhân đạo tỉnh Hòa Bình với 32 lần tham gia.

Người chỉ huy trưởng gương mẫu

(HBĐT) - Đó là anh Nguyễn Văn Ninh, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Độc Lập (Kỳ Sơn). Nhờ những đóng góp quan trọng của anh trong công tác quốc phòng - quân sự địa phương (QP-QSĐP) trên địa bàn, xã Độc Lập nhiều năm liền hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Bùi Văn An - nông dân tiêu biểu sản xuất, kinh doanh giỏi

(HBĐT) - Sinh ra trên mảnh đất nghèo tài nguyên, kinh tế chậm phát triển, anh Bùi Văn An, xóm Rò, xã Yên Trị (Yên Thủy) luôn trăn trở tìm hướng đi đúng đắn để phát triển kinh tế gia đình, giúp nông dân địa phương cải thiện đời sống, từng bước vươn lên thoát nghèo. Với suy nghĩ đó, anh đã tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm ở nhiều nơi rồi trở về quê hương gây dựng mô hình khởi nghiệp.

Khắc tinh của tội phạm

Hơn 10 năm gắn bó với nghề "đánh án ma túy”, những chuyến công tác đột xuất, làm việc bất kể ngày đêm, lắm lúc "ăn bờ, ngủ bụi” đã trở thành "chuyện như cơm bữa" với Đại úy Lê Thăng Bằng (SN 1983), Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an quận Đống Đa. Không chỉ đấu tranh, triệt phá nhiều trọng án về ma túy, anh còn đánh thức lương tri cho nhiều tội phạm cộm cán trẻ tuổi trên địa bàn.

Người thầy thuốc tận tâm với nghề

(HBĐT) - Sinh ra và lớn lên trong gia đình có truyền thống làm nghề thuốc nam, ông Bùi Văn Phượng ở xã Yên Trị (Yên Thủy) tiếp tục chọn nghề của cha ông để lại. Từ những năm 1980, ông bắt đầu học nghề. Quá trình hành nghề, ông nhận thấy, cùng với tây y phát triển thì đông y vẫn chiếm vị trí quan trọng, không thể thiếu trong công tác chăm sóc sức khỏe.

Tấm gương sáng trong phong trào thi đua vì an ninh Tổ quốc

(HBĐT) -Với nhiệt huyết của tuổi trẻ và lòng say mê nghề nghiệp, thiếu tá Hoàng Anh Tuấn, Phó Đội trưởng Đội 3, Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm (Công an tỉnh) luôn nỗ lực vượt qua khó khăn, gian khổ, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.