(HBĐT) - Phía cuối con đường làng quanh co là nhà ông Bùi Văn Ểu, xóm Lầm, xã Phong Phú, huyện Tân Lạc. Biết đến hát đối từ khi mới 13 tuổi, năm nay ông đã 67 tuổi và luôn cố gắng giữ gìn những giá trị văn hóa lâu đời của hát đối.


Ông Bùi Văn Ểu say sưa tập luyện bên cây đàn yêu thích của mình.

 

Hát đối đáp có từ bao đời nay. Xuất phát từ nhu cầu thực tế của cuộc sống, trong tục lệ của người Mường, những ngày lễ, ngày vui đêm trăng đều có hát đối. ông ểu chia sẻ: Hát đối thuộc thể lục bát, khi vào xới hát sẽ có 3 nam, 3 nữ ngồi đối diện nhau trong chiếu hát và bắt đầu hát theo chủ đề. Người hát mượn sự vật, sự việc gần gũi trong đời sống hàng ngày như cỏ, cây, hoa, lá, tình yêu đôi lứa, rồi tùy thuộc hoàn cảnh để đặt lời hát đối đáp với đối phương.

Ông Ểu biết hát đối từ năm 13 tuổi, biết chơi nhạc cụ năm 16 tuổi. Hồi nhỏ ông rất đam mê ca hát. Ban đầu chỉ là thích đi xem hát, càng xem nhiều lại càng thấy đam mê và hứng thú. Cuối cùng ông quyết tâm theo học hát từ thế hệ đi trước. Từ đó, ông hiểu rõ hơn về vai trò của hát đối đáp trong đời sống tinh thần và mong muốn được gìn giữ, bảo tồn nguyên vẹn giá trị văn hóa truyền thống.

Hiện tại, ông tiếp tục truyền dạy cho thế hệ trẻ. Lớp học nhạc cụ dân tộc miễn phí của ông ểu có 9 người trong độ tuổi từ 20 – 40 tuổi. Những học viên này đều là người trong xóm, được ông phát hiện tài năng chơi nhạc cụ. Gọi là lớp học nhưng thực ra chỉ là những người có đam mê, tập trung đến nhà rồi ông hướng dẫn lại những gì mình biết. Lớp học không có sách vở cũng chẳng có giáo án, tất cả những âm điệu và diễn tấu đã được ông ghi sâu trong trí nhớ.

Từ ngày biết đến hát đối, nhớ về kỷ niệm đáng nhớ nhất, ông Ểu hào hứng kể lại: "Thời còn thanh niên, chưa vợ con, tôi thường xuyên tham gia các cuộc hát đối trong làng, xã. Có lần tôi thi hát cùng một cô gái ở Mỹ Hòa, hát tới 3 đêm với tất cả các chủ đề mà ban giám khảo đưa ra nhưng bất phân thắng bại. Cuối cùng tôi vẫn phải nhận thua vì cô gái đó hết sức tài giỏi. Lúc mới hát còn ở rất xa nhau. Hát cho đến khi gần nhau, đứng ngay trước mặt rồi mới phát hiện ra cô gái giấu một quyển vở ghi chép các câu hát ở sau lưng. Đã bao nhiêu năm trôi qua, tôi rất muốn gặp lại cô gái đó để được thi hát tiếp nhưng buồn nỗi là cô ấy đã mất rồi”.

Ông Ểu từng là người gióng lên 3 hồi chiêng trong lễ hội Khai hạ Mường Bi; làm giám khảo cuộc thi hát đối và thi nhạc cụ dân tộc trong lễ hội Khai hạ; tham gia văn hóa nghệ thuật các dân tộc thiểu số khu vực các tỉnh miền núi phía Bắc và giao lưu văn nghệ trong xã, huyện.

Trong thời gian tới, ông Ểu mong muốn được mở thêm lớp truyền dạy hát đối cho người dân trong xóm. Lớp học mở rộng cửa chào đón những người yêu và mong muốn được tìm hiểu về âm nhạc dân tộc.

"Tôi đang bàn với Hội Nông dân xã, sang tháng tới xin mở thêm một lớp nữa. Mình biết thì mình phải truyền lại cho thế hệ sau nếu không sẽ bị mai một đi. Tôi hy vọng hát đối sẽ ngày càng được nhiều người yêu thích và tìm hiểu, đặc biệt là giới trẻ. Nếu chúng ta cùng nhau bảo vệ và giữ gìn, tôi tin sẽ làm được” – ông Ẻu tâm sự.

 

Linh Nhật

(Sinh viên thực tập

Học viện Báo chí và Tuyên truyền)

Các tin khác


Người thành công đưa cây thanh long về xã Đông Bắc

(HBĐT) - Đến xã Đông Bắc (Kim Bôi) không ai là không biết đến ông Bùi Văn Bình, sinh năm 1962 là Bí thư Đảng ủy xã, người đưa cây thanh long về trồng trên địa bàn xã thành công. Đến nay, từ hiệu quả thực tế mô hình trồng cây thanh long của gia đình ông Bình, nhiều hộ dân trên địa bàn xã đã học tập làm theo, góp phần mở hướng thoát nghèo cho xã.

Chuyện về người cán bộ quân đội “của dân, của bản”

(HBĐT) - Trò chuyện với chúng tôi về đại uý Hàng A Phứ, cán bộ Ban CHQS huyện Mai Châu kiêm Phó Chủ tịch UBND xã Pà Cò, ông Sùng A Vờ ở bản Pà Cò lớn là người có uy tín của đồng bào người Mông nơi đây trầm ngâm nhớ về thời điểm ông hoàn thành nhiệm vụ Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó trở về với đời thường.

Gặp thủ lĩnh thanh niên được nhận giải thưởng Lý Tự Trọng

(HBĐT) - Về xóm Nàng, xã Chí Thiện - xã còn nhiều khó khăn của huyện Lạc Sơn, chúng tôi gặp Bùi Văn Hoài, Bí thư Đoàn xã. Anh là cán bộ Đoàn duy nhất của tỉnh được T.ư Đoàn trao giải thưởng Lý Tự Trọng năm 2018.

Đội trưởng điều tra tội phạm ma túy lập nhiều chiến công xuất sắc

(HBĐT) - Là lực lượng chủ công trong đấu tranh phòng - chống ma túy của thành phố Hòa Bình, Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy với nòng cốt là những cán bộ trẻ, tràn đầy nhiệt huyết đã "hạ nhiệt” sức nóng ma túy, chặn đứng nhiều đường dây gieo rắc "cái chết trắng” vào cộng đồng. Nổi bật trong thành công của lực lượng phòng - chống ma túy là vai trò đầu tàu của trung tá Bùi Văn Hùng (ảnh), người Đội trưởng mẫu mực với nhiều chiến công xuất sắc.

Chi hội trưởng phụ nữ người Dao làm kinh tế giỏi

(HBĐT) - Theo giới thiệu của Hội LHPN thành phố Hòa Bình, chúng tôi đến thăm mô hình phát triển kinh tế của Chi hội trưởng phụ nữ người dân tộc Dao Bàn Thị Bích Phượng, xóm Đậu Khụ, xã Thống Nhất.