Trong cái nắng dát vàng tháng 5, cùng các anh ở Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Lạc Thuỷ thăm gia đình ông Bùi Thanh Xin, con trai cụ Bùi Thanh Tình có ngôi nhà xây tường đá 3 gian, rộng 48 m2 dành cho Bộ Tài chính làm Kho bạc. Trên nền tường, móng cũ, ngôi nhà đã được tu sửa lại khang trang, ông Bùi Thanh Xin xúc động: Nghe bố tôi kể lại, năm Bác Hồ về thăm Kho bạc, xóm Đồng Thung mới có 18 hộ là người dân tộc Mường. Trong làng cây cối um tùm, nhiều nhất là cây mít. Bao quanh xóm, dọc trên đường đi là rặng tre gai. Con đường Bác đi vào xóm là đường mòn rậm rạp. Làng xóm rất nghèo. Bữa ăn phần nhiều là ngô, là sắn. Nghèo đói là vậy nhưng nhân dân vẫn chia sẻ với cán bộ, công nhân bảo vệ Kho bạc từng bắp ngô, bát gạo, nhường nhà cho cán bộ ở. Gia đình tôi sau khi dành nhà cho Kho bạc đã chuyển lên ở trên một ngôi nhà sàn cột tre, vách nứa che tạm ngoài vườn mít. Nay, Đồng Thung đã có hơn 100 hộ. Bộ mặt làng xóm đã đổi thay. Những ngôi nhà xây mái bằng, mái ngói từng ngày mọc lên san sát. Vườn mít, bụi tre gai năm xưa nay là vườn cây quả như nhãn, vải, na..bốn mùa xanh tốt. Con đường mòn Bác đi vào xóm, nay được mở rộng 4 - 5 mét, mặt đường cấp phối.
Chia tay ông Xin, chúng tôi vào thăm gia đình ông Bùi Hồng Nhân, nguyên Chủ tịch UBND Lạc Thuỷ, năm nay đã ngoài 70 tuổi. Ngồi tiếp chúng tôi trong ngôi nhà xây ba gian thoáng đãng, ông Nhân vừa lật từng trang nhật ký của cha mình - người được phân công cận kề bảo vệ trong ngày Bác đến thăm, vừa chậm rãi: Hình ảnh của Bác, lời nói ấm áp chan chứa tình yêu thương của Người mãi mãi khắc sâu trong trái tim các thế hệ con cháu của nhân dân xóm Đồng Thung. Làm theo lời Bác dạy, nhân dân Đồng Thung đã và đang vươn lên mạnh mẽ.
Thực hiện lời dạy của Bác Hồ: “Cố gắng tăng gia sản xuất làm ra nhiều ngô, lúa để ăn và ủng hộ kháng chiến”, Chi bộ Đảng Đồng Thung đã họp bàn đề ra nghị quyết lãnh đạo phát triển kinh tế, với giải pháp là tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; phá thế thuần nông, trong đó mũi nhọn là phát triển ngành nghề tiểu thủ công nghiệp trên cơ sở đảm bảo an ninh lương thực. Với 38 ha canh tác, Đồng Thung đã đưa giống lúa lai, ngô lai vào gieo trồng. Xóm chủ động phối hợp với cán bộ khuyến nông mở các lớp chuyển giao khoa học kỹ thuật cho nông dân. Các tổ chức đoàn thể đứng ra tín chấp cho hội viên vay vốn phát triển kinh tế. Đồng ruộng không còn một năm 2 vụ mà tăng lên 3 vụ. Màu xanh cây lúa, cây ngô, dưa hấu, rau đậu quanh năm phủ kín mặt ruộng, bốn mùa cho sản phẩm. Năm 2002, Đồng Thung chuyển đổi 5, 2 ha ruộng một vụ khu Ngọc Đồng sang sản xuất gạch. 5 hộ nhận thầu khu đất, xây 10 lò gạch có công suất trên 1, 2 triệu viên/ lò/ năm, đã tạo việc làm ổn định cho khoảng 100 lao động, với thu nhập từ 1 - 1, 5 triệu đồng/ tháng.
Đồng Thung hôm nay đã và đang đổi thay. Xóm đã có 100% nhà xây, trong đó 50% nhà xây kiên cố, 100% hộ có ti vi, 70% hộ có xe máy. Bình quân thu nhập một khẩu đạt 5, 5 triệu đồng /năm. Theo tiêu chí mới, Đồng Thung chỉ còn 14 hộ trong diện nghèo.
Về Đồng Thung trong những ngày tháng 5, đi trên con đường làng in dấu chân Người, nhớ lời Bác dạy bảo năm xưa, 61 năm rồi, Bác đã đi xa mà như mới hôm nào được đón Bác về thăm. Ngôi nhà Kho bạc đầu tiên của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà cùng cái giếng khơi dưới tán cây mít cổ thụ, Bác đứng bên nói chuyện với cán bộ, công nhân bảo vệ Kho bạc còn đó. Nhân dân Đồng Thung nguyện lưu giữ, bảo vệ mãi mãi kỷ vật thiêng liêng này.
Hoàng Phóc