TrangChu

Câu hỏi 1: Vì sao phải ban hành luật thuế thu nhập cá nhân?

Trả lời:

1. Ban hành luật thuế thu nhập cá nhân là cần thiết để thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước về lĩnh vực tài chính.

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã đề ra: “Áp dụng thuế thu nhập cá nhân thống nhất và thuận lợi cho mọi đối tượng chịu thuế, đảm bảo công bằng xã hội và tạo động lực phát triển”. Nghị quyết đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng tiếp tục khẳng định: “Hoàn thiện hệ thống pháp luật về thuế theo nguyên tắc công bằng, thống nhất và đồng bộ…Điều chỉnh chính sách thuế theo hướng giảm và ổn định thuế suất, mở rộng đối tượng thu, điều tiết hợp lý thu nhập”. Triển khai các Nghị quyết của Đảng, Bộ Chính trị đã thông qua chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2010, trong đó đặt ra yêu cầu: “Cần sớm xác định các bước đi thích hợp để tăng tỷ trọng các nguồn thu trong nước phù hợp với tiến trình hội nhập. Mở rộng diện thuế trực thu và tăng tỷ lệ thu từ thuế trực thu.

2. Ban hành luật thuế Thu nhập cá nhân nhằm thực hiện công bằng xã hội, tăng cường kiểm tra, kiểm soát thu nhập và điều tiết, phân phối lại thu nhập, thu hẹp hợp lý sự chênh lệch về thu nhập giữa các tầng lớp dân cư, đảm bảo sự phát triển ổn định của nền kinh tế.

Khác với thuế gián thu (thuế GTGT, thuế TTĐB…) động viên thu nhập xã hội thông qua tiêu dùng của các tổ chức và cá nhân, khác với thuế thu nhập doanh nghiệp điều tiết vào thu nhập của doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân động viên một phần thu nhập cá nhân, thể hiện nghĩa vụ cụ thể của công dân đối với đất nước. Công dân được hưởng những thành quả của đất nước: cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội, an ninh trật tự…thì đồng thời có nghĩa vụ đóng góp một phần thu nhập cá nhân được xây dựng trên nguyên tắc “công bằng” và “khả năng nộp thuế”, được thể hiện: người có thu nhập thấp thì chưa nộp thuế, người có thu nhập cao thì nộp thuế nhiều hơn, người có thu nhập như nhau nhưng hoàn cảnh khác nhau thì mức nộp thuế cũng khác nhau. Thực hiện nộp thuế thu nhập cá nhân góp phần làm giảm hợp lý khoảng cách chênh lệch giữa các tầng lớp dân cư.

Chính vì vậy mà thuế thu nhập cá nhân đã được nhiều nước áp dụng rất sớm, ngay từ khi nền kinh tế chưa phát triển, thu nhập của dân cư cũng chưa cao, điều kiện kiểm soát thu nhập còn hạn chế. Đến nay, đã có trên 180 nước trên thế giới áp dụng loại thế này.

3. Ban hành Luật thuế thu nhập cá nhân góp phần hoàn thiện hệ thống, chính sách thuế, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế.

Hiện nay, việc động viên thu nhập của cá nhân vào ngân sách nhà nước đang được thực hiện với 3 văn bản pháp luật thuế: Thu nhập của cá nhân kinh doanh thực hiện theo quy định của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập từ tiền lương, tiền công, trúng thưởng xổ số, chuyển giao công nghệ thực hiện theo quy định của Pháp lệnh thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao; thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất thực hiện theo quy định của Luật thuế chuyển quyền sử dụng đất. Việc thực hiện chính sách thuế như nói trên trong thời gian qua là tương đối phù hợp, nên đã phát huy tác dụng trong quản lý và thu ngân sách.

Trong những năm tới, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được tiếp tục hoàn thiện và phát triển mạnh mẽ (thị trường tài chính tiền tệ, thị trường vốn, chứng khoán, thị trường lao động, thị trường bất động sản, thi trường khoa học, công nghệ…)tạo điều kiện cho các cá nhân có thêm nhiều nguồn thu nhập khác nhau ngoài nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công (đầu tư vào sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đầu tư tài chính, chuyển nhượng vốn, chứng khoán,…). Đồng thời, cùng với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, không chỉ có người Việt Nam mà người nước ngoài đến làm ăn, sinh sống, có thu nhập tại Việt Nam cũng ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đó, việc áp dụng 3 loại thuế hiện hành đối với thu nhập của cá nhân là không còn phù hợp.

+ Chưa đảm bảo sự công bằng, bình đẳng về nghĩa vụ thuế: Cũng là thu nhập của cá nhân nhưng thu nhập từ kinh doanh thì nộp thuế 28% trên tổng thu nhập; những thu nhập từ tiền công, tiền lương trên 5 triệu đồng/tháng mới nộp theo biểu thuế luỹ tiến từng phần từ 10% đến 40%;

+ Nghĩa vụ thuế còn phân biệt giữa người Việt Nam và người nước ngoài (người Việt Nam nộp thuế cao hơn);

+ Chưa có chính sách thuế điều tiết thống nhất thu nhập cá nhân trong một văn bản pháp luật như thông lệ quốc tế.

Do vậy, việc ban hành Luật thuế thu nhập cá nhân là để hoàn thiện một bước hệ thống chính sách thuế của nước ta, góp phần khuyến khích cá nhân tích cực lao động, đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, làm giàu chính đáng và thúc đẩy phát triển kinh tế - Xã hội ổn định, bền vững.

* Câu hỏi 2: Tại sao lại đưa hộ kinh doanh (đang nộp thuế Thu nhập doanh nghiệp) sang diện chịu thuế Thu nhập cá nhân:

Trả lời: Trên thực tế hộ kinh doanh chỉ là cá nhân hoặc nhóm cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, vì vậy việc đưa đối tượng này vào diện điều chỉnh tại Luật thuế Thu nhập cá nhân nhằm đảm bảo sự bình đẳng về chính sách thuế đối với thu nhập cá nhân và cũng là phù hợp với quy định của pháp luật thương mại thì đăng ký kinh doanh. Theo qui định của Luật thương mại thì người đứng tên đăng ký kinh doanh của hộ cũng chỉ là một cá nhân. Mặt khác, nếu tiếp tục thu thuế Thu nhập doanh nghiệp với đối tượng này sẽ không phù hợp vì hộ kinh doanh không phải là một loại hình doanh nghiệp.

* Câu hỏi 3: Vì sao không chuyển doanh nghiệp tư nhân đang nộp thuế Thu nhập doanh nghiệp sang nộp thuế Thu nhập cá nhân? Nếu đã nộp thuế Thu nhập doanh nghiệp thì có thu thêm thuế Thu nhập cá nhân không?

Trả lời: Doanh nghiệp tư nhân hội đủ điều kiện về quy mô, vốn, lao động và đăng ký kinh doanh theo quy định của Luật doanh nghiệp, cho nên để bình đẳng với các doanh nghiệp khác thì doanh nghiệp tư nhân phải nộp thuế Thu nhập doanh nghiệp theo Luật thuế Thu nhập doanh nghiệp. Phần thu nhập còn lại thực chất là thu nhập do lao động và đầu tư vốn trực tiếp của chủ doanh nghiệp, nên xét về mặt lý luận và để bình đẳng với các cổ đông trong các doanh nghiệp cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn,... thì chủ doanh nghiệp tư nhân cũng phải nộp thuế Thu nhập cá nhân (mức thuế suất 5% tương đương như đối với đầu tư vốn khác). Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay hầu hết các doanh nghiệp tư nhân còn có quy mô nhỏ, vốn ít, lợi nhuận thấp; đồng thời, là một loại hình doanh nghiệp đã và đang hoạt động theo quy định của Luật doanh nghiệp; Nhà nước ta đang tạo mọi điều kiện thuận lợi để đến năm 2010 cả nước có khoảng 500 ngàn doanh nghiệp (hiện nay mới có khoảng 300 ngàn doanh nghiệp). Vì vậy, Quốc hội đã biểu quyết áp dụng Luật thuế Thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp tư nhân như hiện hành mà không chuyển sang thu thuế Thu nhập cá nhân là đang phù hợp với chủ trương khuyến khích người dân trực tiếp đầu tư vốn vào SXKD, thành lập doanh nghiệp mới.