Ông Bùi Văn Tường, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm cho biết: Các khu bảo tồn thiên nhiên này có chức năng bảo vệ, phục hồi hệ sinh thái rừng, bảo vệ các loại động, thực vật; bảo vệ nguồn gen động thực vật và đa dạng hoá sinh học; phục vụ nghiên cứu khoa học, du lịch sinh thái, góp phần phát triển kinh tế - xã hội trong vùng; phòng hộ đầu nguồn cho các con sông trong vùng.

Rừng nguyên sinh Thượng Tiến nằm trên địa phận huyện Kim Bôi và Lạc Sơn có diện tích 7.300 ha với trên một ngàn loài thực vật và hơn ba trăm loài động vật sinh sống. Tài nguyên rừng chủ yếu là rừng gỗ, núi đất với  kết cấu 2 đến 3 tầng. Tầng trên gồm các loại cây gỗ lớn như chò chỉ, sến, de, dổi, lát hoa, phay sừng..., đặc biệt là có những loại thực vật quý hiếm như thông tre, thông lá ngắn (thuộc họ Tùng La Hán). Động vật có nhiều loại như gấu ngựa, báo gấm, lợn rừng, nai, gà lôi trắng...

Khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh nằm trên địa phận huyện Đà Bắc có diện tích tự nhiên trên 5.000 ha thuộc địa bàn 4 xã Đồng Chum, Tân Pheo, Đoàn kết và Đồng ruộng. Ngoài chức năng bảo tồn và duy trì nguồn gien động thực vật quý hiếm, rừng đặc dụng Phu Canh còn có chức năng duy trì và phát triển hệ thống rừng phòng hộ sông Đà, bảo vệ môi trường, môi sinh phục vụ sản xuất của nhân dân và góp phần bảo vệ nguồn nước cho Nhà máy thuỷ điện Hoà Bình.  Rừng Phu Canh là nơi sinh sống của rất nhiều loài động vật quý hiếm, như: sơn dương, hươu, nai, gấu, lợn rừng, các loại khỉ, sóc bay, các loại chim v.v. cũng là nơi có nhiều loại gỗ quý hiếm như: trắc, gụ, nghiến, táu, dổi, chò chỉ, thông.

Khu bảo tồn thiên nhiên Hang kia - Pà cò thuộc huyện Mai châu nằm ở độ cao trên 1.000 mét, rừng Hang Kia - Pà Còcó thảm thực vật rất độc đáo, với nhiều loài cây quí hiếm như Thông năm lá (Ngũ trâm tùng), Thông đỏ, Dẻ tùng, cùng nhiều loài phong lan... Trước đây, các nhà khoa học đã xác định được một số loài thú quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt diệt như khỉ đuôi lợn, khỉ mốc, voọc xám, gấu chó, cầy gấm, báo gấm, hổ, nai, bò tót...  Rừng Hang Kia - Pà Cò có nhiều con suối đầu nguồn chảy về sông Mã, qua những dãy đá vôi với tài nguyên rừng rất phong phú, tạo nên cảnh quan của vùng đất cửa ngõ miền Tây bắc thêm hùng vĩ

Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ Luông có diện tích rừng hơn 19.200ha thuộc địa bàn 6 xã vùng cao của huyện Lạc Sơn và Tân Lạc. Rừng Ngọc Sơn cũng đã ghi nhận sự có mặt của quần thể Voọc quần đùi trắng Trachypithecus delacouri, là loài đặc hữu của Việt Nam và đang bị đe doạ tuyệt chủng toàn cầu. Rừng Ngọc Sơn là mắt xích quan trọng trong một tổ hợp bảo tồn thiên nhiên trải dài từ Vườn Quốc gia Cúc Phương đến biên giới Việt Lào. Khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn được các các nhà nghiên cứu đánh giá là khu vực tồn tại những cảnh quan tự nhiên nguyên sơ nhất tại Việt Nam.

Trong những năm qua, việc gìn giữ và quản lý nghiêm ngặt tài nguyên rừng và hệ động thực vật hiện có tại các khu bảo tồn thiên nhiên của chính quyền và nhân dân tỉnh ta đã góp phần tích cực trong trong việc bảo vệ nguồn gen động, thực vật và đa dạng hoá sinh học của thiên nhiên. Những khu bảo tồn thiên nhiên này được coi là điểm dự trự sinh quyển giá trị để các nhà khoa học tiếp cận, nghiên cứu thực tế. Ông Đào Hữu Lợi, Trưởng ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên Thượng Tiến cho biết: Để  bảo tồn tài nguyên quý giá của thiên nhiên, trong khu rừng nguyên sinh Thượng Tiến đã xây dựng vườn thực vật với việc di thực và trồng mới gần 150 loài cây các loại. Tại đây, nhiều nhà khoa học đã về nghiên cứu và phát hiện ra những đặc điểm giá trị về khí hậu, thổ nhưỡng, từ đó bảo tồn, hoặc di thực những loại thực vật quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt diệt, như: thông tre, thông lá ngắn thuộc họ Tùng La Hán...  Theo Ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh (Đà Bắc), rừng Phu Canh còn lưu giữ  nhiều loài thuốc mà từ lâu người dân địa phương vẫn sử dụng trong việc cứu chữa những căn bệnh hiểm nghèo, bên cạnh đó là những loài dây leo độc đáo hay các giống thú quý hiểm tạo nên môi trường sống hoang dã sinh động. Nhân dân sinh sống trong khu vực bảo tồn và vùng đệm nơi đây có cách bảo vệ rừng rất độc đáo. Ông Lường Văn Phón, Bí thư Đảng ủy xã Đồng Chum cho biết: Để phát triển cây đa, cây si, cây sung trong rừng, nhân dân trong xã đã bảo vệ các sinh vật gieo giống như cầy bay, chồn, sóc... Hoặc, để bảo vệ các loài chim chào mào thì giữ gìn và trồng các loại cây vả, chuối rừng ...

Trong các khu bảo tồn thiên nhiên của tỉnh, đáng chú ý nhất là khu bảo tồn thiên nhiên Ngọc Sơn - Ngổ Luông. Mặc dù mới được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên (năm 2005), song với những phát hiện quan trọng về hệ thực vật và quần thể Voọc quần đùi trắng, nhiều hoạt động đã được triển khai tại khu bảo tồn này với sự tài trợ của Quỹ hợp tác Quốc tế Tây Ban Nha trong khuôn khổ dự án Phát triển du lịch sinh thái và cộng đồng quản lý tại Pù Luông - Cúc Phương. Dự án này được FUNDESO thực hiện với sự phối hợp với FFI chương trình Việt Nam và Cục Kiểm lâm. Mục tiêu của dự án là nhằm xóa đói, giảm nghèo, bổ sung nguồn lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội tương quan với công tác bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học tại các xã được lựa chọn trong khu vực. Đồng thời bảo vệ vùng núi đá vôi Pù Luông - Cúc Phương cũng như các loài hoang dã tại khu vực thông qua việc thành lập một khu bảo vệ mới, tăng cường, củng cố hệ thống bảo vệ hiện có, xây dựng, nâng cao năng lực các đơn vị có liên quan nhằm cải thiện tình trạng bảo tồn loài Voọc quần đùi trắng.

Trong những chuyến công tác và làm việc tại các khu Bảo tồn thiên nhiên gần đây, đồng chí Nguyễn Hữu Duyệt, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy khẳng định: Việc bảo tồn những giá trị của hệ sinh quyển động, thực vật trong khu bảo tồn thiên nhiên là tài sản vô giá của tỉnh nói riêng và của Quốc gia nói chung. Đây là những chứng cứ quan trọng để các nhà khoa học đánh giá tác động môi trường, góp phần bảo tồn và nâng cao giá trị của hệ động, thực vật. Từ đó xây dựng kế hoạch lâu dài trong việc bảo vệ và phát triển môi trường thiên nhiên. Để tiếp tục phát triển được giá trị của các khu bảo tồn thiên nhiên, đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy chỉ đạo các cấp, ngành và địa phương phối hợp chặt chẽ với Bản quản lý các khu bảo tồn thiên nhiên đẩy mạnh việc bảo vệ và phát triển vốn rừng, đồng thời gắn với nâng cao đời sống của người dân trong khu vực. Chú trọng thu hút các dự án đầu tư phát triển hệ thống sinh thái rừng. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền chấp hành pháp luật và các quy định của Nhà nước đến với mọi người dân. Xây dựng chiến lược lâu dài đối với rừng phòng hộ để nhân dân được hưởng lợi từ rừng.

                                                                               Ngọc Vinh