Ngày hội tòng quân chống Mỹ ở Lạc Sơn. ảnh: tư liệu.

Ngày hội tòng quân chống Mỹ ở Lạc Sơn. ảnh: tư liệu.

(HBĐT) - Sau hơn 10 năm gặp cụ Nguyễn Văn Hậu, nguyên Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UB Hành chính tỉnh để lấy tư liệu viết về ngày giải phóng miền Nam (30-4), câu chuyện của cụ không còn sôi nổi, tràn ngập ký ức như trước nhưng những năm tháng Hoà Bình cùng cả nước lên đường đánh Mỹ vẫn được nhắc lại với sự trân trọng. Trong đó có hình ảnh một Hoà Bình với tình cảm keo sơn, kết nghĩa Hoà Bình - Gia Định trong những năm 60 của thế kỷ trước được cụ nhắc tới từ hình ảnh của người con miền Nam: bà Hồ Thị Bi, bác Tô Ký... những nhân chứng một thời hào hùng đó.

 

Những năm cả nước lên đường đánh giặc Mỹ xâm lược, phong trào “vì miền Nam ruột thịt” hoà cùng với các phong trào khác như phụ nữ “Ba đảm đang”, thanh niên “Ba sẵn sàng” có một phong trào mang đậm nghĩa tình Bắc- Nam, đó là sự kết nghĩa của các tỉnh, thành miền Bắc với các tỉnh thành miền Nam đang còn trong máu lửa. Trong nhịp chuyển của cả miền Bắc với tinh thần “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, Hoà Bình đã có những hành động hết sức thiết thực vì Gia Định, vì miền Nam thân yêu...Trong ký ức của nhiều CCB ở các huyện Kim Bôi, Lạc Sơn, Lương Sơn, thành phố Hoà Bình…giai đoạn lịch sử sôi sục đó, những thanh niên từ các bản làng Hoà Bình tòng quân hội tụ dưới bóng rừng ở ân Nghĩa, Yên Nghiệp (Lạc Sơn) mang tên Tiểu đoàn Hoà Bình II (phiên hiệu 493), Tiểu đoàn III ( phiên hiệu 494). Họ hăng say tập luyện trên thao trường nhưng tâm tư đang hướng về tiếng súng đang nổ ở miền Nam. Nóng lòng ra trận bởi lời hiệu triệu của Bác Hồ “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” bởi miền Nam đang sống trong ách kìm kẹp của Mỹ - nguỵ. Bởi cũng ở tuyến đầu,  tiểu đoàn I Hoà Bình (phiên hiệu 356, lên đường đầu năm 1968) cũng đã và đang thực hiện nhiệm vụ của mình khiến những chiến sĩ lớp sau không khỏi nóng lòng. Ngày lên đường cũng đến (31/2/1969). Những chiến sĩ vừa vào quân ngũ năm nào, nay chững chạc, vững vàng trong màu áo chiến sĩ. Họ bịn rịn, lưu luyến cầm tay bà con, người thân cùng bước chân mạnh mẽ hướng về phía trước với  quyết tâm đánh giặc, giải phóng miền Nam. Trong buổi chia tay này, cụ Nguyễn Văn Hậu (Chủ tịch Uỷ ban Hành chính tỉnh lúc đó) thay mặt Tỉnh uỷ, Uỷ ban Hành chính tỉnh và các đoàn thể phát biểu, động viên con em Hoà Bình: Các đồng chí lên đường đi chiến đấu vì miền Nam ruột thịt, vì Gia Định thân yêu. Cho nên đi chiến đấu là chiến thắng... Sau lễ ra quân này, Tiểu đoàn II chiến đấu ở B2 miền Đông Nam Bộ, Tiểu đoàn III chiến đấu ở chiến trường B4, B5, suốt một dải đất miền Trung nắng gió, đạn lửa... Những cán bộ cốt cán của Tiểu đoàn Hoà Bình nay vẫn được nhiều chiến sĩ nhắc đến với sự trân trọng như các đồng chí Đinh Văn Bút, Huỳnh Sông Nghệ, Nguyễn Việt Đức, Phan Quang Vấn, Nguyễn Văn Thận, Nguyễn Ngọc Đành...Mỗi dịp 30/4, nghe lại bài hát “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”, nhiều chiến sĩ của tiểu đoàn bồi hồi nhớ lại những năm tháng oanh liệt đó...

Vì miền Nam, vì Gia Định, đồng bào các dân tộc Hoà Bình nơi hậu phương luôn vững “ tay cày, tay súng” hăng say sản xuất và chiến đấu. Các trận địa phòng không kiên cường lập công như sự đáp lời với những chiến công của chiến sĩ nơi tiền phương. Dân quân xã Liên Hoà (Lạc Sơn) dùng súng bộ binh phối hợp với bộ đội chủ lực bắn rơi một máy bay phản lực Mỹ; dân quân xã Trung Thành (Đà Bắc), Thu Phong (Cao Phong) cũng thi đua bắn rơi máy bay giặc. Trong những ngày Hà Nội đánh trận “Điện Biên Phủ trên không”, quân - dân Hợp Hoà (Lương Sơn) cùng lưới lửa của bộ đội bắn rơi trực thăng, bắt sống giặc lái Mỹ... Các miền quê trong tỉnh cũng thi đua lập công, góp phần vào sự thắng lợi của 2 miền. Nhiều điển hình trong lao động - sản xuất xuất hiện trong phong trào “vì Gia Định thân yêu”. HTX Thịnh Lang (TPHB) phát động đợt thi đua đào đắp “mương Củ Chi” dẫn nước về cánh đồng Mộ đạt 5 tấn thóc/năm. Hướng tới những hành động thiết thực vì Gia Định, huyện Mai Châu cũng phát động trồng cây, gây rừng tạo màu xanh cho quê hương...

 

Mỗi miền quê ở Hoà Bình vẫn còn lưu đọng khí thế, nhiệt huyết sôi nổi cùng những hành động vì miền Nam, vì Gia Định kết nghĩa. Hình ảnh bà Hồ Thị Bi, cùng cây đa mà bà đã trồng ở ngã ba Hùng Tiến (Kim Bôi) vẫn còn trong tâm trí bao người. Nữ đại biểu Quốc hội được nhân dân Hoà Bình bầu, mỗi lần về Hoà Bình được coi như người con của Hoà Bình. Cùng với thiếu tướng Tô Ký, Tư lệnh Quân khu 3, cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ Gia Định khác, các bác như là sứ giả của đồng bào Gia Định hiện hữu trên đất Hoà Bình mến khách, thủy chung, son sắt... Sau sự kiện ngày 30/4, lần đầu tiên Đoàn nghệ thuật các dân tộc tỉnh Hoà Bình đã có những đêm diễn đáng nhớ tại mảnh đất Sài Gòn - Gia Định…

 

Mỗi sự kiện, dấu mốc, mỗi việc làm của một thời Hòa Bình-Gia Định không thể nào bị quên lãng. Ngày 30/4/1975 được chắp nối từ ngàn vạn đóng góp, mồ hôi, sự hy sinh, mất mát của hàng triệu con người Việt Nam và bạn bè quốc tế. Trong đó có sự đóng góp từ quê hương Hòa Bình.

 

                                                                                   Văn Tưởng

 

 

Các tin khác


Về thăm di tích lịch sử Quốc gia Đăk Tô - Tân Cảnh

(HBĐT)-Đăk Tô - Tân Cảnh là di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt ở mảnh đất Tây Nguyên nắng gió. Trong chuyến công tác về tỉnh Kon Tum, chúng tôi có dịp thăm di tích lịch sử này, nơi mà nửa thế kỷ về trước đã diễn ra những trận đánh anh dũng, kiên cường với những chiến công hiển hách trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. 

Còn đó giấy dó người Mường

Ít ai nghĩ rằng, ở một nơi hẻo lánh như xóm Suối Cỏ, xã Hợp Hòa, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình lại có những nghệ nhân đang hết lòng với việc giữ gìn cách làm giấy dó tưởng chỉ có ở Hà Nội hay Bắc Ninh.

Về thăm Côn Sơn - Kiếp Bạc

(HBĐT) - Nếu như Nam Định là quê hương của Đức Thánh Trần, Hà Nam là kho quân lương lớn nhất của nhà Trần thì Vạn Kiếp, Kiếp Bạc chính là nơi Người đã cống hiến cả cuộc đời và làm nên sự nghiệp lẫy lừng với 3 lần chiến thắng quân Nguyên Mông, giữ yên bờ cõi. Đây cũng là nơi Đức Thánh Trần hiển Thánh mất đi. Vậy nên trong tiềm thức dân gian Kiếp Bạc chính là thánh địa thờ Đức Thánh Trần. Cách Kiếp Bạc không xa là di tính Côn Sơn - nơi ẩn dật tu tâm, dưỡng tính của các bậc danh nhân tiêu biểu cho tâm hồn, khí khách tinh hoa văn hóa Việt ở nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau. Tất cả hòa quyện tạo nên "Côn Sơn - Kiếp Bạc” - Khu di tích quốc gia đặc biệt của tỉnh Hải Dương.

“Nóng” tình trạng di dân tự do ở huyện Mai Châu

(HBĐT) - Dù UBND 2 tỉnh Sơn La, Yên Bái đã thành lập các đoàn công tác trực tiếp đến khu vực suối Rằm thuộc xóm Táu Nà, xã Cun Pheo (Mai Châu) để tuyên truyền, vận động người dân trở về nơi ở cũ. Tuy nhiên, các hộ dân đều không nhất trí trở về địa phương và còn có ý định lôi kéo nhiều người trong dòng tộc ở các tỉnh đến cư trú lâu dài, lập làng mới...

Ngỡ ngàng thành phố hoa hồng

Cái tên thành phố Hoa Hồng xuất hiện trong thi ca và âm nhạc viết về Đồng Hới nhưng theo năm tháng nó như rơi dần vào... cổ tích. Nhưng hôm nay, hoa hồng đã thực sự hồi sinh.

Gạc Ma - ngày ấy, không quên

Những ngày này, các cựu binh Trường Sa tại miền Trung lại tất bật đến nhà đồng đội - những chiến sĩ đã ngã xuống trên đảo Gạc Ma bởi nòng súng của quân Trung Quốc ngày 14-3-1988. Có người đến tận nhà đồng đội thắp nén hương. Có nơi làm lễ giỗ vọng cho 64 đồng đội như một lời tri ân những người nằm lại Gạc Ma.