Người Thái vui hội xên bản, xên mường.

Người Thái vui hội xên bản, xên mường.

(HBĐT) - Đây là lễ hội phổ biến của người Thái ở Mai Châu, cụ thể ở đây là lễ hội của người Thái vùng Mai Thượng, Mai Châu. Lễ xên bản, xên mường chính là lễ cúng bản, cúng mường, thờ cúng thành hoàng bản mường, những người lập nên bản người Thái từ buổi đầu thiên di từ Mường Hước Khà về đây lập nghiệp.

 

Lễ cúng bản do chá bản tổ chức ở bản mường, mỗi năm một lần vào tháng 8 âm lịch. Lễ cúng mường là lễ cúng có quy mô lớn do tạo phìa cai quản cả một vùng gồm nhiều thôn bản tổ chức. Mục đích của lễ xên bản, xên mường là tạ ơn thổ địa, tổ tiên, cầu mùa, cầu sự bình yên cho dân.

 

Lễ xên mường được tổ chức tại miếu (thiêng sừn) của mường. Trước khi vào lễ, toàn mường làm cuộc tổng vệ sinh làng bản, sửa sang miếu cho đẹp hơn, sáng sủa hơn. Cả bờ ruộng, bờ mương cũng được be đắp mới. Nhà nào cũng sắp cỗ cúng ma miếu, sau đó về nhà làm lễ hạn cúng thổ công.

 

Buổi sáng hôm mở hội, đám rước đem mâm cỗ từ nhà tạo mường ra miếu. Đi đầu là tạo mường và các chức sắc khác. Tiếp theo là thanh niên nam nữ khiêng giàn chiêng trống (4 chiêng đồng, 1 trống cái) cùng kèn, sáo. Các già mường bản quấn khăn đỏ, mặc áo tơ vàng, quần màu chàm, thắt dải lưng xanh, vác theo cung theo hai con trâu mộng làm vật hiến sinh. Bộ sừng trâu bọc giấy màu, giữa trán và hai bên mông dán hình hoa cắt bằng giấy trắng. Hai con trâu này, một con để cúng thần hoàng (phi sữa) và một con để cúng thần tổ ở đình gốc. Sau cùng là đoàn quân bảo vệ mường bản mặc quần vàng, áo đỏ viền xanh, đội mũ chóp đỏ, chân đi hài quấn xà cạp tận đầu gối, vai vác súng hoả mai bọc bạc và gươm giáo.

 

Đám rước dừng lại trước án thư đình một vị đẳm goá (vị mo luông có uy tín) mặc áo thụng xanh, đầu đội mũ đuôi én màu đỏ tiến lên trước án thư. Ông đẳm rung một hồi chuông, hai con trâu mộng lập tức được dắt ra làm thịt. Buổi đầu của ngày hội chủ yếu là làm lễ và múa hát, đánh trống chiêng. Buổi thứ hai có tổ chức thi bắn súng hoả mai và cung nỏ. Hình thức bắn súng là người ta tung quả bưởi lên mái nhà, quả bưởi lăn xuống theo mí dốc, các tay súng thiện xạ lần lượt ngắm đón bắn. Người thắng là người bắn cả ba lần đều trúng, sẽ đoạt được giải của “cần han” (người tài giỏi), được thưởng một mâm cỗ đầy xôi thịt gọi là “pàn han”. Tạo mường đứng ra trao thưởng cho người “cần han” một thanh kiếm chuôi ngà voi khảm bạc, tuyên bố phong chức “tuần mường” (người đứng đầu an ninh phòng vệ) cùng một số ruộng đất.

 

Trong ngày hội còn có nhiều trò chơi và cuộc thi khác như thi chọi gà, thi chim hoạ mi. Buổi tối thường diễn ra cuộc thi hát “khắt tua” (hát đối đáp), thổi kèn bè, pí khúi... Phần thưởng cho các cuộc thi này là vuông vải thổ cẩm đôi vòng tay bằng bạc, hai chai rượu cất, hai đĩa trầu cau.    

                                                                                                                       

Hội xên mường diễn ra từ hai đến ba ngày. Lễ xên bản chỉ tổ chức trong một ngày, chủ yếu là làm lễ. Ngoài ra, người  Thái còn có lễ xên hường (cúng nhà) do các gia đình tự tổ chức.

 

 

 

 

                                                                     HBĐT tổng hợp

 

 

Các tin khác


Hội Xuân 2018 với không gian Tết Việt

Mỗi dịp đón Tết Nguyên đán, Hội Xuân lại được tổ chức tại Trung tâm Triển lãm văn hóa - nghệ thuật Việt Nam (Vân Hồ, Hà Nội) và trở thành điểm đến văn hóa, giải trí và mua sắm quen thuộc phục vụ người dân Thủ đô đón Tết cổ truyền của dân tộc. Năm nay, Hội Xuân 2018 diễn ra từ ngày 2 đến 8-2 với nhiều hoạt động phong phú, thiết thực, vừa đáp ứng nhu cầu văn hóa nghệ thuật, vừa phục vụ mua sắm các mặt hàng Tết chất lượng cao.

Không "phát lộc" tại lễ hội chùa Hương 2018

Chia sẻ với phóng viên, ông Nguyễn Văn Hậu - Phó Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức, Trưởng Ban tổ chức lễ hội chùa Hương 2018 cho biết, dự kiến lễ hội năm nay sẽ đón khoảng 1,5 triệu lượt khách đến tham gia. 

Hội đền Sóc: Cải tiến để tránh nạn cướp lễ vật

Ông Lê Hữu Mạnh – Phó Chủ tịch UBND huyện Sóc Sơn, Hà Nội đã công bố một số cải tiến trong nghi thức hội đền Sóc (thờ Thánh Gióng) diễn ra vào trong ba ngày từ 21 đến 23-2 (tức ngày 6 đến 8 tháng Giêng năm Mậu Tuất) tại Khu Du lịch – Di tích đền Sóc Sơn sắp tới.

Mai anh đào Đà Lạt nở rộ khắp phố, 10 ngày nữa mới khai hội

Dù mai anh đào đã nở rộ nhiều tuyến đường tại Đà Lạt và vùng ven nhưng tới cuối tháng 1-2018, Ngày hội hoa anh đào (người dân Đà Lạt gọi là mai anh đào) mới chính thức diễn ra.

Trải nghiệm Tết truyền thống Nhật Bản Oshougatsu ngay tại Hà Nội

Lễ hội văn hóa Nhật Bản Oshougatsu 2018” sẽ diễn ra vào chủ nhật 14-1-2018 tại sân C9, Đại học Bách Khoa Hà Nội nhằm tái hiện lại không khí ngày Tết truyền thống Oshougatsu của Nhật Bản tại Việt Nam cũng như phát triển hoạt động giao lưu văn hóa giữa hai nước Việt Nam – Nhật Bản.

Độc đáo Lễ mừng lúa mới của người Xê Đăng

Đã trở thành truyền thống, cứ sau vụ thu hoạch cuối năm, vào ngày đầu tiên của năm mới, đồng bào dân tộc Xê Đăng ở buôn Kon H’ring, xã Ea H’đing, huyện Cư M’Gar, tỉnh Đác Lắc lại tổ chức Lễ mừng lúa mới, cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, nhà nhà ấm no, hạnh phúc.