(HBĐT) - Kỳ Sơn cũng là vùng đất cổ được hình thành khá sớm của tỉnh. Nhiều năm qua, đồng bào các dân tộc Mường, Kinh, Dao huyện Kỳ Sơn đã chung sức xây dựng huyện ngày một phát triển toàn diện. Trước tháng 12/2001, vùng đất Kỳ Sơn rộng lớn, trù phú bao gồm các xã thuộc huyện Cao Phong hiện nay; nơi được biết đến là “thủ phủ” của cây mía tím, cây có múi cùng nét bản sắc văn hóa dân tộc độc đáo. Hiện nay, huyện Kỳ Sơn có 10 xã, thị trấn gồm: thị trấn Kỳ Sơn, Dân Hạ, Dân Hòa, Hợp Thành, Hợp Thịnh, Phú Minh, Phúc Tiến, Mông Hóa, Độc Lập và Yên Quang.

 

Kỳ Sơn nằm ở vùng giữa của tỉnh, có độ cao trung bình so với mực nước biển từ 200-300 m; có địa hình đồi núi thấp, ít núi cao nhưng có độ dốc lớn. Huyện Kỳ Sơn có khí hậu nhiệt đới gió mùa. Huyện có nguồn tài nguyên nước dồi dào với 20 km sông Đà chạy qua các xã  Hợp Thành, Hợp Thịnh, Dân Hạ, thị trấn Kỳ Sơn…, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. Trên địa bàn còn có nhiều con suối lớn nhỏ có khả năng cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất của nhân dân. Huyện có nhiều thuận lợi trong phát triển KT- XH khi có đường giao thông chạy qua như quốc lộ 6, tỉnh lộ 446, đường Hòa Lạc - Hòa Bình… Huyện Kỳ Sơn có cảnh quan môi trường với nhiều núi đá, hang động, hồ nước, rừng với nhiều danh thắng đẹp có thể phát triển du lịch như hồ Ngọc, hồ Đầm Bài, động Can (xã Độc Lập), khu du lịch sinh thái thác Thăng Thiên… cùng các xóm, bản của đồng bào Mường, Dao giàu bản sắc.

  Hiện nay, 15/27 trường trên địa bàn huyện Kỳ Sơn đã đạt chuẩn quốc gia. Đây cũng là huyện có tỷ lệ trường đạt chuẩn cao trong tỉnh. Ảnh chụp tại trường mầm non Hoa Hồng (thị trấn Kỳ Sơn).

Trong lịch sử hình thành, xây dựng và phát triển, huyện Kỳ Sơn luôn hòa mình vào truyền thống lịch sử, văn hóa của tỉnh. Những năm nước nhà chìm đắm trong ách thực dân, phong kiến, người dân Kỳ Sơn luôn một lòng hướng tới cách mạng, tới Bác Hồ. Huyện Kỳ Sơn có những đóng góp đáng kể vào cách mạng Tháng Tám thành công (năm 1945). Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, huyện Kỳ Sơn đã có những đóng góp rất đáng ghi nhận. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, quân và dân Kỳ Sơn đã đóng góp 58 tấn gạo, trâu, bò cùng thuyền phà phục vụ chiến dịch; 9.000 dân công liên tục vận chuyển lương thực, vũ khí, sửa chữa đường… góp phần làm nên thắng lợi lịch sử Điện Biên Phủ.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hàng nghìn người con huyện Kỳ Sơn tiếp bước cha anh ra tiền tuyến (bộ đội, thanh niên xung phong…). Trong giai đoạn đấu tranh chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ, lực lượng vũ trang huyện đã lập nhiều chiến công xuất sắc. Quân và dân huyện Kỳ Sơn đã tham gia 107 trận và lập nhiều chiến công xuất sắc… Huyện Kỳ Sơn và các xã Mông Hóa, Hợp Thành, Hợp Thịnh, Phú Minh, Dân Hạ đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Kỳ Sơn có 14 mẹ được Nhà nước phong tặng, truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng…

Suốt hàng chục năm qua, từ thời Hà Sơn Bình hay từ khi tái lập tỉnh đến nay (1991), mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng đồng bào các dân tộc Mường, Kinh, Dao…trên địa bàn huyện tin tưởng vào đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nỗ lực phấn đấu đạt được nhiều kết quả khả quan trong phát triển KT-XH. Huyện đã có nhiều mô hình phát triển kinh tế hiệu quả; nhiều điển hình hay trong phong trào thi đua yêu nước ở hầu hết các lĩnh vực. Năm 2016, dưới sự lãnh đạo của Huyện ủy, HĐND, UBND huyện, các cấp ủy Đảng, chính quyền, MTTQ, đoàn thể và nhân dân trong huyện đã đoàn kết, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu đã đề ra (14/15 chỉ tiêu đạt và vượt so với kế hoạch). Cơ cấu kinh tế của huyện chuyển dịch theo hướng tích cực. Nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 27,13%; công nghiệp-xây dựng chiếm 38,19%, dịch vụ chiếm 34,68%. Thu nhập bình quân đạt 40 triệu đồng/người/năm. Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt 37 tỷ đồng… Công tác xây dựng Đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể có chuyển biến tích cực. Lĩnh vực văn hóa - xã hội có nhiều khởi sắc. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao được duy trì và phát triển. Huyện tiếp tục có các giải pháp nhằm giữ gìn, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trên địa bàn. Công tác xóa đói, giảm nghèo, giải quyết việc làm cho người lao động được quan tâm. Tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 6,75%. Xã Hợp Thịnh và xã Mông Hóa được công nhận đạt chuẩn NTM. Tình hình dịch bệnh được kiểm soát chặt chẽ. Huyện có 15/27 trường đạt trường chuẩn quốc gia. 100% hộ dân được sử dụng nước hợp vệ sinh. ANCT -ATXTH trên địa bàn tiếp tục được giữ vững.

Năm 2017, năm thứ 2 thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, huyện Kỳ Sơn tập trung sức mạnh tổng hợp phấn đấu đạt các mục tiêu đó là: Đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, dịch vụ và khai thác có hiệu quả tiềm năng thế mạnh của vùng động lực kinh tế. Tích cực áp dụng các tiến bộ KH-KT vào sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa. Phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương, thực hiện có hiệu quả chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững và xây dựng NTM gắn bảo vệ tài nguyên, nâng cao chất lượng môi trường. Chú trọng  công tác xóa đói, giảm nghèo; tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án đầu tư trên địa bàn. Giữ gìn phát huy tốt nét bản sắc văn hóa dân tộc. Chung sức, chung lòng xây dựng huyện Kỳ Sơn ngày càng phát triển.

(Còn nữa)

                                                                      Bùi Văn (TH)

Bài:  Cao Phong - Mường Thàng, trù phú một miền quê giàu bản sắc

 

Các tin khác


Dấu ấn Bác Hồ về thăm Hòa Bình qua những tài liệu, hiện vật lịch sử

(HBĐT) - Chúng tôi có mặt tại buổi khai trương phòng trưng bày chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh với tỉnh Hòa Bình” của Bảo tàng tỉnh vào những ngày cả nước có nhiều hoạt động chào mừng kỷ niệm 127 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và tròn 70 năm ngày Bác lần đầu tiên về thăm tỉnh Hòa Bình (1947- 2017). Đây chính là hoạt động có ý nghĩa để tri ân và tưởng nhớ công ơn to lớn cùng những điều dạy bảo quý báu của Người đối với tỉnh ta.

 Bài 2: Nhận diện lang - đạo

(HBĐT) - Nhìn chung, các sử gia, học giả đều có chung nhận định rằng chế độ lang - đạo của người Mường phát triển cực thịnh vào thời Lê và bị đàn áp suy yếu sau cuộc khởi nghĩa Lê Duy Lương. Vua Minh Mạng (trị vì 1820 - 1841) đã có những cải cách quan trọng như: Chia lại các châu, mường ở miền núi, tước bỏ quyền thế tập cha truyền con nối, tước bỏ các đặc quyền của các tù trưởng ở miền núi, trong đó có lang - đạo ở vùng Mường. Tuy vậy, chế độ lang - đạo vẫn dai dẳng tồn tại và chỉ bị đánh đổ khi cách mạng tháng 8 - 1945 thành công, chế độ mới được thiết lập.

Tìm hiểu về nhà lang trong xã hội cổ truyền Mường

(HBĐT) - Theo quan điểm chung của giới nghiên cứu cho thấy, chế độ lang - đạo ra đời trong xã hội Mường từ giai đoạn đồ đồng chuyển sang giai đoạn đồ sắt, tương ứng giai đoạn văn hóa Đông Sơn. Nhờ có công cụ bằng kim khí nên năng suất lao động tăng cao, của cải trong xã hội dồi dào hơn trước. Hình thức sở hữu tư nhân chiếm ưu thế tuyệt đối, xã hội phân chia giai cấp diễn ra mạnh mẽ. Giai đoạn đầu khi mới hình thành, chế độ lang - đạo còn gần gũi với nhân dân, đóng vai trò như là tù trưởng, thủ lĩnh, phù hợp với trình độ sản xuất, quản lý xã hội khi đó. Trải qua hàng trăm năm, chế độ lang - đạo tập trung cho mình quyền tuyệt đối về sở hữu tư liệu sản xuất, thậm chí cả người dân của mình, dẫn đến độc quyền trong phân phối sản phẩm, độc quyền trong việc đề ra các luật lệ. Dân Mường phải lệ thuộc và trở thành nông nô, lao động cho các nhà lang. Chế độ này dần thoái hóa, trở nên cực kỳ bảo thủ, phản động cản trở bước tiến của xã hội và dần trở nên mâu thuẫn, đối lập sinh tử với dân Mường và bị đánh đổ trong cách mạng tháng 8/1945. Loạt bài viết này xin lược giới thiệu về nhà lang và chế độ nhà lang nhằm cung cấp cho bạn đọc cái nhìn tuy sơ lược nhưng toàn về chế độ này trong xã hội Mường trước tháng 8/1945.

Chuyện kể về anh hùng Bùi Văn Hợp

(HBĐT) - Con đường bê tông rợp bóng tre đưa chúng tôi đến ngôi nhà nhỏ tại xóm Chiềng 1, xã Vĩnh Đồng, huyện Kim Bôi - nơi anh hùng Bùi Văn Hợp sinh ra và lớn lên. Kín những khoảng tường trong ngôi nhà nhỏ là rất nhiều giấy khen, huân, huy chương. 45 năm sau ngày anh ngã xuống, câu chuyện về anh vẫn có sức sống mãnh liệt, là niềm tự hào của mảnh đất Mường Động anh hùng.

Truyền thống “ đi trước mở đường” tiếp bước tương lai

(HBĐT) - Địa bàn tỉnh là đầu mối giao thông tỏa đia mọi miền đất nước có tầm đặc biệt quan trọng trong thời chiến tranh. Quốc lộ 6 nối liền Thủ đô với các tỉnh đồng bằng qua miền Trung du lên Tây Bắc, sang Lào, vào các tỉnh khu 4, đến chiến trường miền Nam. Trục đường 6 nối liền quốc lộ 21A, 12A, 21B, quốc lộ 15, tất cả hình thành hệ thống GTVT liên hoàn. Trên các tuyến có 5 bến phà là: Bờ, Rút, Thia, Vụ Bản, Chi Nê. Trên các tuyến giao thông có các cầu, cống lớn, nhiều nhịp, khẩu độ hàng chục mét, có nhiều đoạn qua đèo hiểm trở bên núi, bên sông như dốc Chó Treo, đèo Hút Gió…Đó là những trọng điểm xung yếu được xác định là “yết hầu” của tuyến giao thông trên địa bàn, cũng là trọng điểm đánh phá liên tục của giặc Mỹ trong chiến tranh.

Xã Thu Phong âm vang chiến công bắn rơi máy bay Mỹ

(HBĐT)- Mảnh đất anh hùng Thu Phong (Cao Phong) đang từng ngày đổi thay. Thu Phong phủ một màu xanh bạt ngàn của những đồi cam. Trái cam vàng đã đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc nhưng trong tiềm thức của người dân nơi đây luôn âm vang chiến công oanh liệt dùng súng trường bắn rơi máy bay Mỹ ngày 20/7/1966 của 5 dân quân xã Thu Phong.