(HBĐT) - Ngày 24/9/1982, Việt Nam đã gia nhập Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị và nỗ lực nội luật hóa các quy định của Công ước để bảo đảm các quyền dân sự và chính trị cơ bản trong công ước được tôn trọng và thực thi trong thực tiễn. Một trong những quyền dân sự của Công ước được Việt Nam quy định chi tiết trong hệ thống pháp luật, đó là quyền được bảo vệ về đời tư của công dân. Đây là một quyền Hiến định được quy định tại Khoản 1, Khoản 3, Điều 21, Hiến pháp năm 2013 "(1). Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình. Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình được pháp luật bảo đảm an toàn. (2). Mọi người có quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác. Không ai được bóc mở, kiểm soát, thu giữ trái luật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư của người khác”.


Quyền về chỗ ở và được bảo vệ về chỗ ở của công dân được quy định tại khoản 1, khoản 2, Điều 22, Hiến pháp năm 2013: "(1). Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp. (2). Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý”. Theo đó, mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý, trừ trường hợp được pháp luật cho phép. Chỗ ở của một người là nơi người đó sống đời sống riêng thường ngày, cũng là nơi "cất giấu” những bí mật của cá nhân, của gia đình (bí mật đời tư). Vì vậy, mỗi cá nhân có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở, được toàn quyền cho phép hoặc không cho phép người khác vào nơi ở của mình (được pháp luật bảo hộ). Nhưng pháp luật không bảo vệ quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân nếu công dân lợi dụng quyền này để che giấu hoặc có những hành vi vi phạm pháp luật.

Điều 38, Bộ luật Dân sự quy định: (1). Đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. (2). Việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân phải được người đó đồng ý, việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến bí mật gia đình phải được các thành viên gia đình đồng ý, trừ trường hợp luật có quy định khác. (3). Thư tín, điện thoại, điện tín, cơ sở dữ liệu điện tử và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật. Việc bóc mở, kiểm soát, thu giữ thư tín, điện thoại, điện tín, cơ sở dữ liệu điện tử và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác chỉ được thực hiện trong trường hợp luật quy định. (4). Các bên trong hợp đồng không được tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình của nhau mà mình đã biết được trong quá trình xác lập, thực hiện hợp đồng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Các hành vi xâm phạm quyền và lợi ích của công dân trong đó có quyền được bảo vệ về đời tư, tùy vào mức độ hành vi vi phạm đều bị pháp luật xử lý (về hành chính hoặc về hình sự). Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định hai tội danh liên quan đến nhóm quyền này, đó là: tội xâm phạm chỗ ở của người khác (Điều 158) và tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư của người khác (Điều 159).

Một trong những nguyên tắc cơ bản của hoạt động tố tụng hình sự là phải đảm bảo quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở, an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín của công dân. Điều 12, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định: "Không ai được xâm phạm trái pháp luật chỗ ở, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, an toàn và bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của cá nhân. Việc khám xét chỗ ở; khám xét, tạm giữ và thu giữ thư tín, điện thoại, điện tín, dữ liệu điện tử và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác phải được thực hiện theo quy định của Bộ luật này”.

Điều 192, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định: "(1). Việc khám xét người, chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện chỉ được tiến hành khi có căn cứ để nhận định trong người, chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện có công cụ, phương tiện phạm tội, tài liệu, đồ vật, tài sản do phạm tội mà có hoặc đồ vật, dữ liệu điện tử, tài liệu khác có liên quan đến vụ án. Việc khám xét chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện cũng được tiến hành khi cần phát hiện người đang bị truy nã, truy tìm và giải cứu nạn nhân. (2). Khi có căn cứ để nhận định trong thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm, dữ liệu điện tử có công cụ, phương tiện phạm tội, tài liệu, đồ vật, tài sản liên quan đến vụ án thì có thể khám xét thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm, dữ liệu điện tử”.

Khoản 1, Điều 195, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định: "Khi khám xét chỗ ở thì phải có mặt người đó hoặc người từ đủ 18 tuổi trở lên cùng chỗ ở, có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn và người chứng kiến; trường hợp người đó, người từ đủ 18 tuổi trở lên cùng chỗ ở cố tình vắng mặt, bỏ trốn hoặc vì lý do khác họ không có mặt mà việc khám xét không thể trì hoãn thì việc khám xét vẫn được tiến hành nhưng phải có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn nơi khám xét và hai người chứng kiến. Không được bắt đầu việc khám xét chỗ ở vào ban đêm, trừ trường hợp khẩn cấp nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản”.

Điều 129, Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định việc khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính chỉ được tiến hành khi có căn cứ cho rằng ở nơi đó có cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Không được khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính vào ban đêm, trừ trường hợp khẩn cấp hoặc việc khám đang được thực hiện mà chưa kết thúc nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản...


Mai Huệ (TH)

(Sở Tư pháp)


Các tin khác


Xã Trung Thành: Khó khăn trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật ở cơ sở

(HBĐT) - Dù được công nhận là địa phương đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, tuy nhiên, do trình độ dân trí không đồng đều nên nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận nhân dân vẫn còn hạn chế. Điều này đã phát sinh nhiều mâu thuẫn, tranh chấp liên quan đến đất đai ở địa phương.

Tập trung giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài

(HBĐT) - Thời gian qua, cấp uỷ, chính quyền các cấp đã tập trung chỉ đạo thực hiện tốt công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo (KN-TC) của công dân nhằm góp phần ổn định tình hình ANCT - TTATXH tại cơ sở. Tuy nhiên, đến thời điểm này, vẫn còn nhiều vụ việc khiếu nại phức tạp kéo dài, gây bức xúc trong nhân dân.

Thi hành án dân sự đã thụ lý 3.571 việc

(HBĐT) - Theo Cục Thi hành án dân sự, 6 tháng đầu năm, toàn ngành Thi hành án dân sự đã thụ lý 3.571 việc, giảm 41 việc, tương đương 1,14% so với cùng kỳ năm 2018. Trong đó, số cũ chuyển sang 806 việc, số thụ lý mới 2.765 việc, giảm 97 việc so với cùng kỳ năm 2018. Số việc ủy thác là 39 việc, số việc phải thi hành 3.532 việc.

Phát hiện, bắt 35 vụ, 39 đối tượng phạm tội về ma tuý

(HBĐT) - Thực hiện đợt cao điểm hưởng ứng Tháng hành động phòng chống ma tuý năm 2019 và Phương án số 1078/PA-C41-C47 của Bộ Công an, trong tháng 6, lực lượng chức năng Công an tỉnh và Công an các huyện, thành phố đã phát hiện, bắt 35 vụ, 39 đối tượng phạm tội về ma tuý. Thu giữ 8 bánh và 57,5 gr heroin, 2.658 viên và 10,88 kg ma tuý tổng hợp cùng nhiều tang vật có liên quan.

Xử lý hình sự 217 đối tượng phạm tội đánh bạc

Theo thống kê, 6 tháng đầu năm, lực lượng chức năng Công an tỉnh và Công an các huyện, thành phố đã xác lập nhiều chuyên án đấu tranh, triệt phá 150 vụ, bắt 575 đối tượng phạm tội đánh bạc. Thu giữ tổng số tiền 922,37 triệu đồng. Trong đó, cơ quan chức năng đã hoàn thiện hồ sơ xử lý hình sự 33 vụ với 217 đối tượng; xử lý hành chính 117 vụ với 358 đối tượng. 

Xã Tiền Phong đẩy mạnh phổ biến pháp luật đến cán bộ, nhân dân

(HBĐT) - "Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân trên địa bàn là nhiệm vụ quan trọng mà cấp ủy, chính quyền địa phương tích cực thực hiện trong thời gian qua. Thông qua tuyên truyền, phổ biến góp phần nâng cao tư tưởng, nhận thức và kiến thức pháp luật của cán bộ, nhân dân, giúp người dân yên tâm sinh sống, lao động và sản xuất” - đồng chí Xa Văn Thức, Chủ tịch UBND xã Tiền Phong (Đà Bắc) khẳng định. 

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục