(HBĐT) - Đã là lần thứ ba tôi đến với thành phố biển xinh đẹp Nha Trang (Khánh Hòa). Như một thói quen, việc đầu tiên tôi làm khi đặt chân đến nơi đây là ghé thăm Tháp Bà Ponagar - ngôi tháp cổ hơn 1.000 năm tuổi là nơi lưu giữ linh hồn Chăm Pa cổ xưa. Đây là khu di tích có giá trị lịch sử - văn hóa lâu đời, với quần thể kiến trúc độc đáo thuộc nền văn hóa Chăm Pa, được xây dựng từ khoảng thế kỷ thứ VIII đến thế kỷ XIII.


Cụm tháp cổ được xây dựng theo kiểu Chăm độc đáo tọa lạc ở tầng trên cùng của Tháp Bà Ponagar.

Theo truyền thuyết, nữ thần Ponagar được tạo ra bởi áng mây trời và bọt biển. Mẹ Ponagar tạo dựng sự sống và dạy dỗ con dân lao động, mưu sinh. Vì thế, Ponagar không bao giờ vắng bóng người Chăm. Họ đến để cúng tế, hát nhạc và dâng lên vị thần của mình những gì tinh tuý nhất.

Trong khuôn viên rộng gần 50.000 m2, tổng thể kiến trúc Tháp Bà Ponagar gồm 3 cấp. Cấp thấp nhất nằm ngang bằng mặt đất là ngôi tháp cổng, ngày nay chỉ còn lại những tàn tích nhỏ như các chân cột trụ, các bậc đá bị đất màu che nửa kín nửa hở. Đi qua những tàn tích mờ nhạt này sẽ đến cấp thứ 2 là Mandapa (tức nhà khách, nhà tĩnh tâm) dành cho khách hành hương nghỉ ngơi, chuẩn bị lễ vật. Mandapa dài 20 m, rộng 15 m, gồm 4 hàng cột hình bát giác (10 cột lớn, 12 cột nhỏ).

Cấp trên cùng là nơi các ngọn tháp tọa lạc. Những ngôi tháp được xây dựng theo kiểu Chăm, gạch xây rất khít mạch, không nhìn thấy chất kết dính. Có lẽ, ấn tượng nhất đối với tôi là tháp Ponagar - tháp thờ chính ở dãy trước khá lớn và cao khoảng 23 m. Với 4 tầng được xây dựng vô cùng độc đáo, tỉ mỉ. Tháp Poganar tượng trưng cho sắc đẹp, nghệ thuật và sự sáng tạo. Tháp có 4 tầng, mỗi tầng đều có cửa, tượng thần và hình thú bằng đá. Bên trong là tượng nữ thần cao 2,6 m tạc bằng đá hoa cương màu đen, gỗ trầm hương và vàng. Tượng nữ thần ngồi trên bệ đá uy nghiêm hình đài sen, lưng tựa phiến đá lớn hình lá bồ đề. Đây là một kiệt tác về điêu khắc Chăm Pa, là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật tượng tròn và chạm nổi. Trên đỉnh tháp có tượng thần Shiva cưỡi ngưu thần Nandin và các tượng linh vật như chim thiên nga, dê, voi… Các tháp khác thờ thần Shiva, thần Sanhaka và thần Ganeca.

Quần thể kiến trúc khu di tích được xây dựng bằng gạch nung ở nhiệt độ cao, xốp, nhẹ, thoát nước nhanh nên hầu như không có rêu bám. Đây là nét độc đáo của kỹ thuật nung gạch và xây dựng tháp Chăm. Năm 1979, Tháp Bà Ponagar được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VH-TT&DL) xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Vừa nghe truyền thuyết về Tháp Bà Ponagar qua lời kể của hướng dẫn viên, chúng tôi vừa bị cuốn hút bởi những điệu múa Chăm trong tiếng trống Ghi năng trầm ấm, hòa cùng tiếng kèn saranai réo rắt như gợi lại tinh hoa của nền văn hóa Chăm Pa rực rỡ một thời. Những bài múa nổi tiếng của dân tộc Chăm như Apsara, bến nước tình yêu, tình láng giềng... do các vũ nữ Chăm thể hiện khiến du khách viếng thăm nơi đây say đắm. Nếu muốn thưởng thức trọn vẹn nhất những nét đặc sắc trong văn hóa của người Chăm, hãy đến với Nha Trang vào ngày lễ Vía Bà (từ ngày 20 - 23/3 âm lịch). Những ngày này, khu di tích đón hàng vạn du khách tới hành hương. Bởi lễ hội Tháp Bà Ponagar được xem là một trong những lễ hội lớn nhất khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, gắn liền với truyền thuyết và tục thờ nữ thần Thiên Y Thánh Mẫu Ana - bà mẹ xứ sở của đồng bào Việt, Chăm ở các tỉnh miền Trung. Trong những ngày lễ, xen kẽ giữa lễ chính là các hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng dân gian như: Đọc kinh cầu an của nhà sư, biểu diễn hát bộ, trình diễn múa lân, múa bóng, hát văn ca ngợi công đức Thánh Mẫu, các trò chơi dân gian… với sự tham gia của hàng nghìn tín đồ người Chăm, người Việt ở khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, người dân địa phương và đông đảo du khách.

Để bảo tồn, phát huy giá trị cũng như giới thiệu rộng rãi những nét văn hoá độc đáo của người Chăm đến với du khách, Ban Quản lý khu di tích Tháp Bà Ponagar đã tổ chức đưa một số vũ công, nhạc công, nghệ nhân của dân tộc Chăm đến đây hàng ngày biểu diễn dệt thổ cẩm, các vũ điệu Chăm… Với vẻ đẹp cổ kính, huyền ảo và những điệu múa, tiếng nhạc đặc trưng, cuốn hút của nền văn hóa Chăm, Tháp Bà Ponagar thu hút đông đảo du khách tới viếng thăm mỗi ngày.

Thu Hằng


Các tin khác


Làng văn hóa du lịch Lô Lô Chải – điểm đến với nhiều du khách

Trong vài năm trở lại đây, làng văn hóa du lịch Lô Lô Chải nằm dưới chân Cột cờ Quốc gia Lũng Cú, đỉnh chóp nón cực Bắc Tổ quốc thuộc xã Lũng Cú (huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang) luôn là điểm thu hút khách.

Từng bước phục hồi du lịch quốc tế

Trong mấy ngày gần đây, những chuyến bay thương mại quốc tế đầu tiên đã đưa khách du lịch quốc tế trở lại miền trung theo chương trình thí điểm "hộ chiếu vắc-xin” của Chính phủ. Yêu cầu đặt ra cao nhất là các ngành chức năng phải phối hợp chặt chẽ, linh hoạt, bảo đảm an toàn phòng, chống dịch Covid-19 trong hoạt động bình thường mới; khẳng định Việt Nam là điểm đến an toàn, thân thiện.

Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể cho các thế hệ mai sau

1.793 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có ba di sản được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại, một di sản nằm trong Danh mục cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO, một Di sản tư liệu thế giới, 26 di sản trong Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia, có thể nói ít có địa phương nào "giàu có" di sản văn hóa phi vật thể như Hà Nội.

Huyện Lương Sơn: Thu hút đầu tư, phát triển sản phẩm du lịch

(HBĐT) - Với lợi thế gần Thủ đô Hà Nội, giao thông thuận tiện, huyện Lương Sơn lựa chọn phát triển loại hình du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái kết hợp trải nghiệm, giải trí thể thao, đáp ứng nhu cầu vui chơi, nghỉ dưỡng ngắn ngày của du khách, nhất là vào dịp cuối tuần.

Ba Khan Village Resort - điểm đến hấp dẫn, an toàn

(HBĐT) - Không gian thơ mộng, bể bơi vô cực giữa lưng chừng núi với tiền cảnh là hồ Hòa Bình tuyệt đẹp, khu du lịch (KDL) sinh thái Ba Khan Village Resort, xã Sơn Thủy (Mai Châu) là điếm đến hấp dẫn, an toàn.

Một ngày ở nơi lưu trữ tri thức Việt

(HBĐT) - Được thiết kế, xây dựng trong khuôn viên rộng khoảng trên 30 ha, với cảnh sắc hữu tình và nhiều công trình phụ trợ phục vụ hội nghị, hội thảo, nghiên cứu khoa học, vui chơi, giải trí…, từ nhiều năm qua, Công viên di sản các nhà khoa học Việt Nam tại xóm Tiềng, xã Bắc Phong (Cao Phong) không chỉ được biết đến là điểm du lịch hấp dẫn, mà còn là nơi thắp sáng đam mê nghiên cứu khoa học, tinh thần vượt khó của những nhân tài thuộc nhiều lĩnh vực.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục