Từ năm 2007, Việt Nam trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) với một lộ trình hội nhập toàn diện với cộng đồng quốc tế. Điều đó có nghĩa là nền nông nghiệp Việt Nam sẽ là bộ phận của nền nông nghiệp thế giới.

 

Với xuất phát điểm thấp về khoa học và công nghệ (KHCN), nền sản xuất còn manh mún, nhiều lĩnh vực của sản xuất nông nghiệp còn kém cạnh tranh. Việc tăng sức cạnh tranh của các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam càng ngày càng mang ý nghĩa sống còn trong thời đại hội nhập.

Do đó, theo PGS. TS Lê Huy Hàm - Viện trưởng Viện Di truyền nông nghiệp, trong bối cảnh trên, Việt Nam cần tận dụng tối đa khả năng hợp tác quốc tế để phát triển và ứng dụng KHCN nông nghiệp; đưa KHCN nông nghiệp Việt Nam lên ngang tầm khu vực và thế giới là con đường duy nhất để đảm bảo sức cạnh tranh và an ninh lương thực cho đất nước.

Năm thách thức của KHCN nông nghiệp

Theo PGS. TS Lê Huy Hàm, so với yêu cầu đảm bảo sức cạnh tranh trong quá trình hội nhập và đảm bảo an ninh lương thực cho đất nước, KHCN nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước 5 khó khăn và thách thức.

Thứ nhất, hạn chế về nguồn nhân lực: Ở nước ta hiện số lượng cán bộ nghiên cứu có trình độ đủ sức tiếp cận với KHCN hiện đại, áp dụng vào giải quyết các vấn đề cụ thể trong nông nghiệp còn quá ít, nhất là trong các lĩnh vực mới như công nghệ sinh học. Khả năng tự đào tạo cán bộ có trình độ cao của chúng ta còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu về chất lượng.

Thứ hai, hạn chế về đầu tư: KHCN hiện đại đòi hỏi đầu tư cao, tập trung và dài hạn cho đào tạo, thiết bị và kinh phí hoat động. Chúng ta vừa thiếu kinh phí đầu tư lại vừa chưa có kinh nghiệm và kế hoạch dài hạn. Trong khi đó, khu vực tư nhân chưa đóng góp đáng kể trong cơ cấu đầu tư.

Thứ ba, hạn chế về công nghệ: So với các nước công nghiệp phát triển, các nước tiên tiến ngay trong ASEAN thì trình độ, năng lực nghiên cứu KHCN của Việt Nam còn có một khoảng cách khá lớn. Các kết quả nghiên cứu được áp dụng thời gian qua chủ yếu thuộc lĩnh vực truyền thống. Các nghiên cứu ở trình độ cao, hiện đại mới chỉ dừng ở quy mô phòng thí nghiệm.

Chính phủ mới đây đã phê duyệt Đề án Phát triển giống cây nông, lâm nghiệp, giống vật nuôi và giống thuỷ sản đến năm 2020, nhằm nâng cao năng lực hệ thống nghiên cứu, chọn tạo, chuyển giao, sản xuất, cung ứng giống cây trồng, giống vật nuôi, giống cây lâm nghiệp, giống thuỷ sản theo hướng CNH - HĐH để tăng nhanh năng suất, chất lượng...


Thứ tư,
hạn chế về tổ chức, triển khai: Việc chưa có sự phối hợp đa lĩnh vực, đa ngành, đa cơ quan để tập trung giải quyết các vấn đề lớn của nông nghiệp dẫn tới việc chưa tận dụng được tiềm lực sẵn có về công nghệ, cơ sở vật chất cũng như về con người hiện đang rải rác trong các cơ quan nghiên cứu.

Thứ năm, hạn chế về thương mại hoá các sản phẩm khoa học: Hiện vẫn chưa có cơ chế hấp dẫn các doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển và thương mại hoá các sản phẩm KHCN. Xuất phát thấp của trình độ xã hội và nền kinh tế nông nghiệp manh mún làm cho việc áp dụng những thành tựu công nghệ cao bị hạn chế.

PGS. TS Lê Huy Hàm cho rằng, trong bối cảnh trên, việc hợp tác quốc tế là cần thiết. Tuy nhiên, trong quá trình hợp tác, Việt Nam cần phải hướng tới việc khắc phục các nhược điểm và hạn chế trên, tăng cường xây dựng đội ngũ, phát triển và chuyển giao công nghệ, học hỏi cơ chế tổ chức triển khai KHCN và thương mại hoá các sản phẩm KHCN.

Tạo cơ chế tăng cường hợp tác quốc tế

Theo Viện trưởng Viện Di truyền nông nghiệp, để làm tốt vai trò như một nhân tố thúc đẩy KHCN thì cần tận dụng tối đa việc hợp tác, chuyển giao công nghệ, đào tạo cán bộ của các viện nghiên cứu quốc tế.

Ông cho biết, các viện nghiên cứu quốc tế có trình độ nghiên cứu rất cao, cập nhật và thường tiên liệu trước được các vấn đề mà nông nghiệp các nước đang phát triển sẽ gặp phải. Do đó, họ có những nghiên cứu đón đầu để phát triển công nghệ, vật liệu phục vụ, thích nghi. Chính vì thế, chúng ta cần có chiến lược cụ thể ở mức độ quốc gia để tiếp cận các nghiên cứu và kết quả nghiên cứu của các trung tâm nghiên cứu quốc tế. Cần dành kinh phí hỗ trợ ít nhất 1-2 viện đầu mối có đủ trình độ để tiếp thu và chuyển giao các công nghệ mới về nước.

Cùng với việc đào tạo cán bộ là tổ chức các đề tài hợp tác nghiên cứu thường xuyên với các trung tâm nghiên cứu quốc tế, lôi kéo sự tham gia của các cán bộ trung tâm này vào giải quyết các vấn đề của nông nghiệp Việt Nam. Trong trường hợp cần thiết, có thể tổ chức hội đồng tư vấn chuyên đề giữa các viện nghiên cứu quốc tế và Việt Nam về những vấn đề quan trọng nhất định. “Đây là cách nhanh nhất, rẻ nhất để có được các kết quả ứng dụng trình độ cao”, PGS Hàm nhấn mạnh.

Hợp tác quốc tế trong KHCN nông nghiệp sẽ giúp Việt Nam bắt kịp sự phát triển của KHCN nông nghiệp tiên tiến trên thế giới.


Trong khi đó, các tổ chức quốc tế như FAO, UNDP, UNIDO, TWAS, các tổ chức phi chính phủ, các quốc gia thông qua đại sứ quán - bản thân không phải  là tổ chức KHCN nhưng lại là nguồn tài chính rất đáng kể giúp chúng ta phát triển KHCN và ứng dụng vào những lĩnh vực rất cụ thể thông qua việc cung cấp tài chính cho xây dựng tiềm lực KHCN và hợp tác quốc tế.

Chúng ta chưa có thói quen và kinh phí trong việc cử cán bộ đi dự các hội nghị quốc tế hay trao đổi với các đồng nghiệp nước ngoài. Cho nên, theo kiến nghị của PGS Lê Huy Hàm, dù kinh phí hạn hẹp nhưng vẫn nên có những chương trình trao đổi, thực tập ngắn hạn ở nước ngoài cho cán bộ khoa học đầu đàn bên cạnh chương trình đào tạo cán bộ tại các cơ sở nước ngoài bằng ngân sách nhà nước (Chương trình 322) nhằm giúp các nhà khoa học cải tiến kiến thức và thúc đầy hợp tác quốc tế.

Trong thời gian qua, Viện Di truyền nông nghiệp đã tận dụng được hợp tác quốc tế để phát triển nguồn lực, bao gồm việc xây dựng phòng thí nghiệm, mua sắm trang thiết bị, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và tiếp cận các công nghệ mới.

Trong thời gian tới, trước thách thức phải sản xuất gấp đôi lương thực đến năm 2050 trên cùng một diện tích đất để đảm bảo an ninh lương thực cho đất nước trong bối cảnh dân số tăng, đất canh tác giảm, khí hậu thay đổi, nước biển dâng, ô nhiễm môi trường, KHCN nông nghiệp cần có đóng góp hết sức hiệu quả mới có thể giúp ngành nông nghiệp hoàn thành nhiệm vụ.

Tiến hành hợp tác quốc tế ở kênh, mọi cấp độ, từ nghiên cứu cơ bản tới nghiên cứu phát triển, chuyển giao công nghệ và đào tạo cán bộ cần được khai thác tối đa để đảm báo góp phần xây dựng một nền KHCN nông nghiệp có cơ sở hạ tầng vững chắc, đồng bộ, luôn đổi mới, có lực lượng cán bộ giỏi, đủ sức tiếp cận với KHCN hiện đại nhất để áp dụng giải quyết các vấn đề nông nghiệp của đất nước.

 

                                                                                       Theo LĐ

Các tin khác


Chủ động ứng phó với vùng áp thấp có khả năng mạnh lên thành bão và gió mạnh trên biển

Ngày 27/6, Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng, chống thiên tai ban hành Văn bản số 334/VPTT gửi các tỉnh, thành phố ven biển từ Quảng Ninh đến Cà Mau về việc chủ động ứng phó với vùng áp thấp có khả năng mạnh lên thành bão và gió mạnh trên biển.

Theo dõi chỉ số điện năng để sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả

(HBĐT) - Thường xuyên theo dõi chí số công tơ, lượng điện năng tiêu thụ để điều chỉnh cách sử dụng các thiết bị điện sao cho tiết kiệm, hiệu quả nhất là một trong những giải pháp quan trọng mà ngành Điện khuyến cáo đến khách hàng để tránh hóa đơn tiền điện tăng đột biến trong mùa nắng nóng.

15h ngày 27/6, đóng 1 cửa xả đáy hồ Hoà Bình

(HBĐT) - Ngày 27/6, Ban Chỉ huy phòng chống thiên tại và tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN) tỉnh ban hành văn bản số 86/BCH-VP về việc đóng 1 cửa xả đáy hồ Hoà Bình.

Lợi ích từ "phòng họp không giấy" ở huyện Lạc Sơn

(HBĐT) - Giảm văn bản hành chính trong mỗi cuộc họp, tiết kiệm chi phí in ấn tài liệu, rút ngắn thời gian chuẩn bị họp, tăng cường sự tương tác giữa các thành viên dự họp, nâng cao chất lượng công tác chỉ đạo, điều hành... là những lợi ích từ khi UBND huyện Lạc Sơn triển khai hệ thống "phòng họp không giấy”.

Xã Thung Nai không chủ quan, lơ là trước thiên tai

(HBĐT) - "Hễ trời mưa to là nước từ trên đồi núi cao đổ dồn kéo theo khối lượng đất, đá tràn xuống tỉnh lộ 435 gây ngập úng, độ sâu trung bình 0,4 - 0,6m, đỉnh điểm các đợt mưa lớn kéo dài lên đến 0,8 - 1m. Ngoài ra, tại khu vực này cũng tiềm ẩn nguy cơ xảy ra đá lăn, sạt lở đất, đá do nền đất yếu, địa hình đồi dốc tiềm ẩn nguy cơ xảy ra thiên tai bất cứ lúc nào”. Đó là trăn trở của anh Nguyễn Xuân Đại ở xóm Nai, xã Thung Nai (Cao Phong) trước thời gian cao điểm mùa mưa bão.

Thời tiết ngày 27/6: Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 27/6, Bắc Bộ, Trung Bộ từ Thanh Hóa đến Phú Yên có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-38 độ C, có nơi trên 38 độ C. Độ ẩm tương đối thấp nhất trong ngày từ 45-65%.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục