Chuyên gia nước bạn và các cán bộ, kỹ sư trao đổi kinh nghiệm thi công đường hầm Thủy điện Hòa Bình. Ảnh: T.L

Chuyên gia nước bạn và các cán bộ, kỹ sư trao đổi kinh nghiệm thi công đường hầm Thủy điện Hòa Bình. Ảnh: T.L

(HBĐT) - Khi công trình thế kỷ biến dòng nước sông Đà thành dòng điện quốc gia cũng là khi Đài tưởng niệm được dựng lên để tưởng nhớ 168 con người đã ngã xuống. Nơi đây được thiết kế thi công như một hình tháp có 6 cánh vươn rộng, bên trong lòng tháp đặt vừa vặn 168 tấm bia nhỏ quây đúng thành một vòng tròn. Tấm bia chính trang trọng khắc 6 chữ “Tổ quốc ghi công các anh”. Họ - những “người lính” sông Đà đã hòa dòng máu của mình để góp phần làm nên dòng diện cho Tổ quốc. Họ đã trở thành bất tử với những hy sinh mãi mãi được lưu danh.

 

Đài tưởng niệm cách công trình Thủy điện Hòa Bình về phía hạ lưu sông Đà khoảng 300 m. Nơi đây đặt trang trọng 168 tấm bia đá ghi danh 168 “người lính” sông Đà đã hy sinh trong quá trình xây dựng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình. Họ hầu hết đều còn rất trẻ, có người chỉ vừa mới bước sang tuổi 20 như anh Lương Văn Nghĩa, Lương Văn Khâu quê ở Hà Bắc (đều sinh năm 1961, mất năm 1981 - khi công trình đang vào thời kỳ thi công cao điểm). Người đầu tiên ngã xuống là anh Lê Xuân Lý (Hà Tĩnh, 1952 - 1972), khi mất, anh vừa tròn 20 tuổi. Người cuối cùng là kỹ sư Đậu Tiến Thọ - cán bộ phụ trách xây dựng công trình Đài tưởng niệm. Anh mất ở tuổi 35 trong một tai nạn ngày 12/12/1994 - cách ngày khánh thành công trình Đài tưởng niệm một tuần. Ngày 19/12 hàng năm được chọn là ngày giỗ chung của họ. Đó là ngày tưởng niệm cho những hy sinh vì dòng điện của Tổ quốc, ngày tri ân 168 con người với những cái chết đã hóa thành bất tử.

 

Trong số 168 “đóa hoa bất tử” đó có 11 chuyên gia Liên bang Xô Viết (cũ). Những người bạn đến từ quê hương Cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại đã hòa dòng máu đỏ của mình với dòng máu của những người lính thợ Việt Nam. Cùng với hàng chục vạn con người ngày đêm lao động dũng cảm  và sáng tạo trên công trường xây dựng Thủy điện Hòa Bình, những người bạn Liên Xô như những người lính thực sự đã chiến đấu hết mình trên một đại công trường của tình hữu nghị. Họ đã khắc phục mọi gian lao để góp phần làm nên một kỳ tích cho ngành xây dựng Việt Nam trong những năm cuối thế kỷ XX. Công trình Thủy điện Hòa Bình - biểu tượng lớn lao và cao đẹp cho tình hữu nghị Việt - Xô càng thêm giàu ý nghĩa khi đặt trong quần thể đó một Đài tưởng niệm khắc ghi 168 “đóa hoa bất tử”.

 

     

Đài tưởng niệm 168 người đã ngã xuống vì dòng điện của Tổ quốc - biểu tượng của tình hữu nghị Việt Nam - Liên Xô. Ảnh: P.V

 

Hầu như ngày 19/12 năm nào, bà Vũ Thị Thanh Nhã (phường Tân Thịnh, TPHB) - hội viên Hội hưu trí Tổng Công ty Sông Đà tại Hòa Bình đều đến cùng những người bạn thắp hương tại Đài tưởng niệm. Đi bên vòng tròn bia đá khắc ghi tên, tuổi của những người đã ngã xuống, bà Nhã bùi ngùi xúc động. Lần nào đến đây, bà cũng dừng lại thật lâu bên tấm bia đá khắc tên người bạn đồng hương: anh Nguyễn Văn Bình, quê ở huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Hơn 20 năm qua, câu chuyện về người bạn đã hy sinh ấy vẫn luôn khiến bà day dứt. Ám ảnh khôn nguôi trong tâm trí bà Nhã là hình ảnh chiếc đồng hồ cũ đeo trên tay người đồng đội. Kim đồng hồ vẫn chạy từng giây, từng giây sống động mà thật đau xót làm sao, tim người đã ngừng đập từ lâu! Bà tìm thấy hai mảnh giấy được gấp gọn và đút thật sâu nơi túi áo của người đồng đội: một lá đơn đăng ký tham gia cuộc thi công nhân tay nghề giỏi do Đoàn Thanh niên công trường Thanh niên Cộng sản phát động. Một giấy xác nhận của địa phương về nhân thân của một cô gái. Cô gái đó sẽ sớm trở thành vợ của anh công nhân trẻ Nguyễn Văn Bình nếu như không có cái ngày định mệnh kia và nếu không phải gác việc cá nhân để hoàn thành tiến độ “Cao điểm 89 hay là chết” thì họ đã làm đám cưới.

 

“Khi đó, tiến độ ngăn sông Đà đòi hỏi cao, bạn tôi đã hoãn ngày cưới chậm vài ngày để cùng với công trường chạy đua đảm bảo tiến độ. Một đám cưới đã không bao giờ được diễn ra...” - Bà Vũ Thị Thanh Nhã ngậm ngùi nhớ lại. Là người đã gắn bó trọn vẹn với công trình Thủy điện Hòa Bình từ những năm tháng chuẩn bị khởi công đến những ngày Nhà máy Thủy điện Hòa Bình chính thức đi vào hoạt động, bà Nhã hiểu hơn ai hết những hy sinh của người đi xây dựng thủy điện. Bà khẳng định một cách đầy tự hào: “Đó là sự hy sinh vô điều kiện của những con người nhỏ bé và nghị lực. Họ đã cống hiến cuộc đời mình để cùng nhau làm nên một kỳ tích. Chính vì thế, những cái chết đã hóa thành bất tử và mãi mãi được lưu danh”.

 

 

 

                                                                            Thu Trang

 

 

 

Các tin khác


Phát triển bền vững vùng cam Cao Phong: Bài 3 - Phát triển bài bản, cam Cao Phong sẽ tiếp tục khẳng định và nâng cao vị thế

(HBĐT) - Cam Cao Phong đang có nguy cơ rơi vào thoái trào. Đó là từ mà không ai muốn nhắc đến nhưng cần nhìn nhận đúng để có giải pháp, định hướng đúng mới phát triển bền vững và bảo vệ danh tiếng thương hiệu nông sản mạnh nhất tỉnh được cấp chỉ dẫn địa lý (CDĐL).

Phát triển bền vững vùng cam Cao Phong: Bài 2 - Thách thức trong phát triển bền vững

(HBĐT) - Mặc dù cam Cao Phong vẫn giữ được danh tiếng và sức cạnh tranh trong bối cảnh khó khăn, nhưng cũng đang xuất hiện nhiều thách thức đối với sự phát triển bền vững.

Phát triển bền vững vùng cam Cao Phong: Bài 1 - Giữ thương hiệu nông sản nổi tiếng

(HBĐT) - Cam Cao Phong từ khi xây dựng được thương hiệu đã khẳng định được uy tín, có ưu thế trên thị trường trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và khó khăn do dịch bệnh Covid-19.

Lên Đồi Thung nghe gió còn thổi mãi

(HBĐT) - Mùa này, chúng tôi lên Đồi Thung, xã Quý Hòa (Lạc Sơn) để ngủ tròn một giấc. Đồi Thung có hai lần khai mở. Theo người già kể lại, đầu thể kỉ XX, nơi đấy mới có người mở đất, lập xóm, thôn. Rồi chừng hơn trăm năm sau nữa lại mới có được một con đường bê tông kiên cố trải quanh xóm bằng nỗ lực của các cấp chính quyền và Nhân dân. Vượt lên vô vàn cái khó mà người vùng núi mới hiểu, điện, đường, trường, trạm… lên đây làm bạn với chưa đầy trăm hộ dân. 

Ngọt ngào mật ong Lạc Sỹ

(HBĐT) - Nhà nuôi ít thì 4 - 5 đàn, nhiều thì lên đến cả trăm đàn. Những năm gần đây, cùng với nghề trồng rừng, nghề nuôi ong lấy mật đã, đang đem lại sự ấm no cho vùng quê nghèo Lạc Sỹ (Yên Thủy). Thứ mật ngọt từ núi rừng này đang có nhiều cơ hội phát triển khi được huyện công nhận sản phẩm đạt chuẩn 3 sao OCOP cấp huyện và trong thời gian tới đưa đi tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh.

Ghi ở vùng tâm dịch Pà Cò

(HBĐT) - Tình hình dịch Covid-19 tại xã Pà Cò (Mai Châu) đang diễn biến ngày càng phức tạp với số ca dương tính với virus SARS-CoV-2 tiếp tục gia tăng. Ban chỉ đạo phòng chống dịch (PCD) Covid-19 huyện Mai Châu đã thành lập tổ công tác đặc biệt, cùng các lực lượng y tế, công an… hỗ trợ xã tập trung chống dịch.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục