Banner Mai Châu

(HBĐT) - Đến với thung lũng Mai Châu chúng ta không những được chiêm ngưỡng cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp mà còn được khám phá những nét đặc sắc văn hóa dân tộc Thái. Dân tộc Thái ở Mai Châu chiếm gần 60% dân số của huyện. Ngày nay, trước sự giao thoa của các nền văn hóa khác nhau, người Thái Mai Châu đang bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc mình bằng việc giữ gìn nếp nhà sàn, trang phục, chữ viết, tiếng nói…


Từ lâu đời nay người phụ nữ Thái Mai Châu đã nổi tiếng với nghề dệt. Họ là những nghệ nhân tài ba nơi núi rừng. Quan niệm về cái đẹp được người con gái Thái thể hiện trên mỗi tấm thổ cẩm. Nhà nào cũng có một đến hai khung dệt. Các cô gái Thái ngày đêm cần mẫn bên khung cửi, tỉ mỉ, khéo léo dệt những tấm thổ cẩm với nhiều họa tiết hoa văn độc đáo. Khách ở xa vào nhà người Thái sẽ cảm nhận được ngay những sản phẩm dệt trưng bày rực rỡ trong lòng ngôi nhà sàn của họ qua những xấp chăn đệm, gối, áo… Trong các sinh hoạt văn hóa, người Thái thường lấy thổ cẩm làm vật trang trí thể hiện quan niệm thẩm mỹ. Hiện nay, huyện Mai Châu còn khoảng hơn 300 khung cửi. Huyện đã thành lập được các nhóm sản xuất dệt thổ cẩm để phát triển tìm kiếm thị trường ổn định cho nghề dệt của người Thái Mai Châu. Những tấm thổ cẩm được người con gái Thái khéo léo may thành trang phục truyền thống. Người Thái duy trì việc mặc trang phục truyền thống vào các ngày lễ, Tết truyền thống của dân tộc mình. Tại các trường học khuyến khích học sinh mặc trang phục dân tộc Thái đi học đặc biệt là thứ 2 đầu tuần.

Nếp sống văn hóa "mình vì mọi người, mọi người vì mình” đã ăn sâu vào mỗi người Thái. Người Thái phát huy được bản tính phóng khoáng, sôi nổi trong sinh hoạt cộng đồng, nhất là chị em phụ nữ. Múa xòe là sinh hoạt cộng đồng đã ngấm vào máu thịt của mỗi người Thái với đủ các loại xòe như: xòe vòng, xòe trống chiêng, xòe kéng loóng… Truyền thống kể chuyện vui của người Thái ở xã Bao La, tạo ra nét riêng của người Thái Mai Châu.


Dệt thổ cẩm là nghề truyền thống được người Thái Mai Châu giữ gìn theo thời gian.

Dù cuộc sống khó khăn vất vả nhưng người Thái quyết tâm giữ bằng được chữ viết và tiếng nói. Chữ viết người Thái là vốn tri thức vô giá của tổ tiên để lại cho con cháu. Nhờ vào chữ viết, vốn liếng tri thức các đời được ghi chép và trao truyền cho các thế hệ tiếp thu để chăm lo sản xuất, bảo vệ sức khỏe, đặt ra luật lệ quản lý xã hội. Trung bình mỗi năm huyện Mai Châu mở từ 1 - 2 lớp dạy chữ viết và tiếng Thái, mỗi lớp khoảng 30 - 40 học viên. Tiếng Thái và chữ Thái được nhiều người nghiên cứu, học tập để phục vụ công việc.

Với từ 80 - 85% các hộ gia đình người Thái giữ được kiến trúc nhà sàn. Nhà sàn là tài sản của gia đình người Thái, đồng thời là diện mạo văn hóa của người Thái. ông Hà Văn Thiết, bản Pom Cọong, thị trấn Mai Châu chia sẻ: Ngôi nhà của người Thái Mai Châu gần với kiểu dáng của nhà sàn Mường Bi nhưng đã được nâng cao để sàn nhà thoáng hơn, chân cột thanh hơn, cầu thang lên có lan can vịn. Nhà nọ liền kề nhà kia vừa để chống thú dữ, vừa là cách gắn kết các thành viên người Thái trong một cộng đồng chống lại bạo lực từ bên ngoài vào gia đình.

Đồng chí Hà Thị Hòa, Trưởng Phòng VH - TT huyện Mai Châu cho biết: Để bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc Thái, Phòng văn hóa huyện đã tham mưu cho UBND huyện đề án bảo tồn và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc Thái. Huyện Mai Châu gắn với bảo tồn và phát huy văn hóa Thái qua hoạt động du lịch. Mai Châu hình thành được nhiều bản du lịch của người Thái như bản Lác, bản Văn, bản Hịch, bản Pom Coọng…Vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Thái được đưa vào quy chế hoạt động của các homestay. Các hộ gia đình làm du lịch homestay phải nghiêm túc thực hiện các quy định như đón tiếp khách phải mặc trang phục dân tộc Thái, homestay phải là nhà sàn, chăn, đệm phải là sản phẩm thổ cẩm. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ phục vụ du khách cũng phải là những làn điệu dân ca, dân vũ của người Thái.

Bản Lác là bản du lịch nổi tiếng của người Thái Mai Châu. Đến với bản Lác, du khách được nghỉ tại những ngôi nhà sàn Thái. Tất cả vẻ đẹp của văn hóa Thái biểu hiện trong ngôi nhà sàn ấy. Du khách sẽ được thưởng thức ẩm thực Thái, gia đình sẽ phục vụ những món ăn Thái như thịt nướng, cá đồ chua, cơm lam, thịt gà măng chua đậm hương vị hạt cây, rau thơm ở rừng. Càng về khuya, không khí ở bản càng đông vui tấp nập. Bản có 8 đội văn nghệ, mỗi đội 15 người chủ yếu là các bà, các cô phục vụ cho nhu cầu hưởng thụ văn hóa của các đoàn khách. Du khách còn được thưởng thức hát đối đáp, biểu diễn khèn bè, sáo và một số điệu múa cổ gắn với các lễ hội lớn của người Thái như múa chá chiêng, múa khăn, múa khèn. Uống rượu cần, múa sạp, xòe vòng là những sinh hoạt tập thể rất vui diễn ra trong lòng nhà sàn Thái. Con trai Thái giỏi khèn, con gái Thái giỏi múa, tiếng khèn gọi bạn, bước chân của cô gái Thái gọi bạn, rượu cần say men lá, chếnh choáng nhà sàn, thổ cẩm, bếp lửa, khung cửi, trống chiêng và nụ cười đôn hậu của người Thái hiếu khách níu giữ chân bạn. Bản Lác đã làm mềm lòng du khách, ai đã lên một lần lại muốn lên nữa. Văn hóa truyền thống Thái từ đó được giữ gìn và phát triển.


Thu Thủy


Các tin khác


Trạm y tế xã Phúc Sạn - nơi gửi gắm niềm tin của người dân

(HBĐT) - Đồng chí Đinh Công Hanh, Chủ tịch UBND xã Phúc Sạn (Mai Châu) chia sẻ: Cách đây 3 năm, tại xã Phúc Sạn xảy ra dịch tay – chân - miệng với 20 người mắc chủ yếu là học sinh. Trước tình hình đó, với sự tham mưu của trạm y tế, Đảng ủy, UBND xã họp, thành lập Ban phòng, chống dịch tay - chân - miệng, trực tiếp phụ trách là đồng chí Trạm trưởng trạm y tế để ngăn chặn đẩy lùi dịch bệnh. Ban phòng, chống dịch đến từng gia đình, các cơ quan để khử khuẩn bằng xà phòng; dụng cụ học tập và đồ chơi trẻ em. Đặc biệt, trạm y tế cách ly những bệnh nhân mắc bệnh để điều trị. Với những nỗ lực đó, dịch tay - chân - miệng được ngăn chặn kịp thời. Người dân tin tưởng vào sự tận tâm, tận tình, tinh thần đoàn kết, kỹ năng chuyên môn của cán bộ y tế. Từ đó đến nay, trên địa bàn xã Phúc Sạn không xảy ra dịch bệnh.

Tuổi trẻ huyện Mai Châu đổi mới tuyên truyền, phổ biến pháp luật

(HBĐT) - Nhằm nâng cao nhận thức về pháp luật cho ĐVTN trên địa bàn huyện, đẩy lùi tai, tệ nạn xã hội, Huyện Đoàn Mai Châu đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (TTPBGDPL) đến ĐVTN các xã, thị trấn. Mới đây, huyện Mai Châu đã thành lập "Câu lạc bộ Tuổi trẻ với pháp luật” với nhiều hoạt động đem lại hiệu quả thiết thực.

Bản Mông “sáng mắt, sáng lòng” nhờ cái chữ của Đảng

(HBĐT) - Sau dịp Tết cổ truyền dân tộc Mông và Tết Nguyên đán, nhiều học sinh ở xã Hang Kia (Mai Châu) bỏ học. Nạn tảo hôn và tập tục bắt vợ dẫn đến tình trạng mù chữ, tái mù chữ khá cao của vùng đất có trên 95% là người dân tộc Mông. Trình độ văn hóa hạn chế là nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ hộ nghèo ở Hang Kia chiếm tới 51% và đó cũng là nguyên nhân dẫn đến sự tồn tại dai dẳng của các hủ tục lạc hậu, nghiêm trọng hơn là không ít người sa vào tệ nạn và tội phạm ma tuý.

Xã Phúc Sạn mong được hỗ trợ để giảm nghèo bền vũng

(HBĐT) -Đã vững vàng bước qua ngưỡng xã đặc biệt khó khăn (xã vùng 135) năm 2015, nhưng bởi thiếu đất sản xuất lại là vùng lõm hứng chịu thiên tai nên xã Phúc Sạn (Mai Châu) vẫn là vùng đất khó.

Công an huyện Mai Châu đấu tranh phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy

(HBĐT) - Theo số liệu từ Công an huyện Mai Châu, 9 tháng năm nay, trên địa bàn xảy ra 62 vụ việc về trật tự an toàn xã hội (tăng 24 vụ so với cùng kỳ). Trong đó, xuất hiện một số tội phạm mới như lừa đảo chiếm đoạt tài sản (1 vụ), dâm ô với người dưới 16 tuổi (1 vụ), hiếp dâm người dưới 16 tuổi (2 vụ), trộm cắp tài sản (chiếm 40% số vụ về TTXH); tội phạm ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp với 38 vụ việc và 45 đối tượng (tăng 26 vụ so với cùng kỳ).

Phụ nữ Mai Châu với những “Đoạn đường nở hoa”

(HBĐT)-Thời gian gần đây, phong trào biến các điểm đổ rác thải, những con đường cỏ dại thành những "Đoạn đường nở hoa” đã và đang được các cấp hội Phụ nữ huyện Mai Châu tích cực triển khai. Từ những kết quả bước đầu mang lại không chỉ thúc đẩy các hoạt động của Hội mà còn góp phần tích cực vào phong trào xây dựng NTM ở địa phương.