Banner Mai Châu

(HBĐT) - Mỗi độ Tết đến, xuân về, bản làng người Mông tại 2 xã Hang Kia và Pà Cò (Mai Châu) lại vang lên tiếng giã bánh dày. Năm nào cũng vậy, bà con đồng bào dân tộc tại tấp nập, quây quần bên chiếc cối giã bánh, tạo nên những chiếc bánh dày tròn trịa, mềm mại, thơm ngon. Với người Mông, bánh dày vừa để cúng tổ tiên vào các dịp lễ, Tết, vừa là món ăn đãi khách, nhất là những khách quý đường xa đến thăm bản.



Phong tục giã bánh dày của đồng bào người Mông 2 xã Hang Kia, Pà Cò (Mai Châu) được tái hiện lại trong các lễ hội.

 

Tết của người Mông không giống những nơi khác, ở đây họ ăn Tết sớm hơn Tết Nguyên Đán một tháng. Bên mâm cỗ Tết, ngoài rượu, thịt thì bánh dày là món ăn không thể thiếu của mọi gia đình. Bánh dày chỉ được làm trong ngày Tết hoặc một số ngày lễ quan trọng trong năm. Trong các nghi lễ cúng, đĩa bánh dày thường được đặt ở một vị trí trang trọng trên mâm cỗ trên các ban thờ.

Tôi đón Tết cùng đồng bào người Mông tại Hang Kia một ngày sương lạnh. Đây không phải lần đầu đến với Hang Kia, tuy vậy, hình ảnh những đứa trẻ ném cho nhau quả pao bên đường, khoe với nhau những tấm áo mới hoặc những đôi trai gái trao gửi lời yêu thương bên gốc cây mận, cây đào đang khoe sắc trong màn sương mờ ảo, điểm thêm màu khói lam từ những căn bếp khiến cho lòng tôi cảm thấy náo nức khó tả.

 

Nhâm nhi chén rượu bên bếp lửa hồng, thưởng thức món bánh dày thơm dẻo cùng anh Vàng A Đàn, xóm Hang Kia, một người bạn mà mỗi lần lên bản tôi đều ghé thăm. Anh Đàn chia sẻ: "Món bánh dày truyền thống của người Mông được làm từ gạo nếp nương. Mỗi hạt nếp được chọn lựa kỹ càng, sau khi đồ lên thì giã nhuyễn để tạo độ mịn, dẻo cho bánh. Hiện nay, bột bánh có thể được xay bằng máy để giảm bớt công đoạn, nhưng giã bằng tay tạo được độ dai đặc trưng và mang đậm nét truyền thống. Cối giã bánh được làm bằng thân cây chắn, khoét rỗng ruột, chày để giã bánh cũng phải thật cứng và nặng mới có thể giã bánh thật nhuyễn. Quan trọng nhất là công đoạn giã bánh, những người giã phải có sức khỏe thật tốt, chủ yếu là những người đàn ông khỏe mạnh, giã kỹ từ 1-2 tiếng để bánh càng dẻo, dai và ngon.

Bánh dày của người Mông còn được gọi là "Pé" hoặc "Dúa" tùy từng vùng. Đối với họ, bánh dày cũng mang ý nghĩa thiêng liêng, vạn vật như bánh chưng của người Kinh. Bánh dày tượng trưng cho mặt trời, nguồn gốc sinh ra vạn vật muôi loài, mặt khác nó còn thể hiện sự chung thủy, trong trắng của người đồng bào dân tộc Mông.

Giã bánh dày cũng là một phong tục đặc trưng của đồng bào người Mông, thể hiện sức mạnh, khát vọng về một cuộc sống ấm êm, hạnh phúc, do đó đòi hỏi mỗi người giã bánh phải có sức khỏe dẻo dai, cơ thể tráng kiệt. Tham gia giã bánh đều là những thanh niên khỏe mạnh, lực lưỡng, cứ 2 người giã 1 cối, mỏi tay lại đến phiên người khác. Từng nhịp chày giã xuống nhịp nhàng, gạo quyện dần vào nhau đến khi dẻo, mịn mới thôi, càng giã kỹ thì bánh càng dẻo và càng để được lâu. Cứ thế, từng tốp từng tốp thay phiên nhau giã bánh, thể hiện sự đoàn kết trong lao động, tính kỷ luật trong cộng đồng. Khi bánh giã xong, những người phụ nữ lại chuẩn bị lá để gói bánh. Lá gói bánh là lá dong hoặc lá chuối được rửa sạch, lau khô. Bánh càng được nặn tròn càng thể hiện sự khéo léo, chứa đựng những tâm tư, tình cảm của người phụ nữ.

Bao chuyến đi công tác trên bản Mông vào dịp Tết, mỗi lần về, tôi đều mua vài chụcbánh dày về làm quà cho bạn bè, người thân. Để thưởng thức trọn vẹn hương vị, bánh phải được nướng trên than hồng hoặc cắt ra từng miếng nhỏ rán trên chảo mỡ đến khi vỏ bánh giòn lên, dậy lên mùi hương thơm đặc trưng, hấp dẫn, chấm với nước mắm hoặc mật ong khi ăn. Trên mâm cỗ lá, cùng với những món ăn truyền thống như rượu ngô, lợn bản, gà đồi thì bánh dày luôn là món ăn hấp dẫn là bất cứ ăn cũng đều muốn nếm thử trong ngày lễ trang trọng nhất của người đồng bào dân tộc Mông.

Vào dịp Tết của người Mông hay các lễ hội văn hóa, giã bánh dày còn là cuộc thi tài của các nam thanh niên hay giữa các dòng họ, bản làng với nhau. Hương vị ngọt bùi của món bánh dày và phong tục giã bánh là nét văn hóa đặc sắc, độc đáo của đồng bào người Mông. Những nhịp chày chắc nịch, tiếng cười nói rộn rã, ngân vang khắp bản làng khiến mùa xuân trên Hang Kia - Pà Cò càng thêm ấm áp.


Hoàng Anh


Các tin khác


Huyện Mai Châu: Tập huấn hướng dẫn chẩn đoán và điều trị phòng bệnh viêm phổi cấp do vi rút Corona gây ra

(HBĐT) -    Ngày 5/2, huyện Mai Châu đã tổ chức tập huấn hướng dẫn chẩn đoán và điều trị phòng bệnh viêm phổi cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra cho 23 trạm y tế và cán bộ thú y của các xã, thị trấn trên địa bàn huyện.

Tạo bứt phá cho phát triển du lịch huyện Mai Châu

(HBĐT) - "Xây dựng huyện Mai Châu trở thành điểm du lịch quốc gia vào năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” là chỉ đạo của BTV Tỉnh ủy tại Nghị quyết số 06-NQ/TU, ngày 30/8/2016 (NQ 06). Theo đó, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc một cách đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả, tạo bứt phá mạnh mẽ cho sự phát triển của du lịch huyện Mai Châu trong 3 năm qua.

Hương vị Tết của đồng bào Thái

(HBĐT) - Khi những ngày Tết cổ truyền của dân tộc cận kề cũng là thời điểm khắp các bản làng đồng bào dân tộc Thái Mai Châu "dậy mùi” thơm cay nồng của thịt, cá ướp các loại gia vị rừng được đồ chín hoặc sấy khô trên bếp than hồng. Cùng với đó là xôi ngũ sắc được nấu từ loại nếp nương dẻo thơm, béo bùi tạo nên mùi vị "không lẫn vào đâu được”. Những món ăn truyền thống ấy đã trở thành một phần hương vị Tết của đồng bào nơi đây.

Hang Kia - mùa xuân đến sớm

(HBĐT) - Ở đâu đó "cánh cửa” mùa xuân chưa hé mở nhưng ở 2 xã Hang Kia, Pà Cò (Mai Châu), sắc xuân đã tràn ngập trên mỗi bản làng, con đường và trong từng nếp nhà. Sương mờ giăng lối, mưa bụi lất phất bay trong sắc thắm hoa đào, trắng muốt hoa mận, cùng tiếng nói cười ríu rít của những chàng trai, cô gái xúng xính váy, áo mới dạo chơi khiến bản Mông thật đẹp, lòng du khách cũng chộn rộn, xốn xang.

Trao 245 suất quà Tết cho bà con huyện Mai Châu

(HBĐT) - Trong 2 ngày 10 - 11/1, Hội Chữ thập đỏ huyện Mai Châu cùng các nhà hảo tâm đã tổ chức trao 245 suất quà cho bà con 3 xã Hang Kia, Pà Cò, Tân Sơn trong chương trình tặng quà Tết Canh Tý 2020.

Trao 513 suất quà cho bà con nhân dân xã Noong Luông

(HBĐT) - Trong 2 ngày 11 - 12/1, Công ty Cổ phần Công nghiệp Đại Á phối hợp cùng Công đoàn các khu công nghiệp tỉnh thăm và tổ chức chương trình thiện nguyện tại xã Noong Luông - nay thuộc xã Thành Sơn, huyện vùng cao Mai Châu.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục