Banner Mai Châu

(HBĐT) - Mỗi độ Tết đến, xuân về, bản làng người Mông tại 2 xã Hang Kia và Pà Cò (Mai Châu) lại vang lên tiếng giã bánh dày. Năm nào cũng vậy, bà con đồng bào dân tộc tại tấp nập, quây quần bên chiếc cối giã bánh, tạo nên những chiếc bánh dày tròn trịa, mềm mại, thơm ngon. Với người Mông, bánh dày vừa để cúng tổ tiên vào các dịp lễ, Tết, vừa là món ăn đãi khách, nhất là những khách quý đường xa đến thăm bản.



Phong tục giã bánh dày của đồng bào người Mông 2 xã Hang Kia, Pà Cò (Mai Châu) được tái hiện lại trong các lễ hội.

 

Tết của người Mông không giống những nơi khác, ở đây họ ăn Tết sớm hơn Tết Nguyên Đán một tháng. Bên mâm cỗ Tết, ngoài rượu, thịt thì bánh dày là món ăn không thể thiếu của mọi gia đình. Bánh dày chỉ được làm trong ngày Tết hoặc một số ngày lễ quan trọng trong năm. Trong các nghi lễ cúng, đĩa bánh dày thường được đặt ở một vị trí trang trọng trên mâm cỗ trên các ban thờ.

Tôi đón Tết cùng đồng bào người Mông tại Hang Kia một ngày sương lạnh. Đây không phải lần đầu đến với Hang Kia, tuy vậy, hình ảnh những đứa trẻ ném cho nhau quả pao bên đường, khoe với nhau những tấm áo mới hoặc những đôi trai gái trao gửi lời yêu thương bên gốc cây mận, cây đào đang khoe sắc trong màn sương mờ ảo, điểm thêm màu khói lam từ những căn bếp khiến cho lòng tôi cảm thấy náo nức khó tả.

 

Nhâm nhi chén rượu bên bếp lửa hồng, thưởng thức món bánh dày thơm dẻo cùng anh Vàng A Đàn, xóm Hang Kia, một người bạn mà mỗi lần lên bản tôi đều ghé thăm. Anh Đàn chia sẻ: "Món bánh dày truyền thống của người Mông được làm từ gạo nếp nương. Mỗi hạt nếp được chọn lựa kỹ càng, sau khi đồ lên thì giã nhuyễn để tạo độ mịn, dẻo cho bánh. Hiện nay, bột bánh có thể được xay bằng máy để giảm bớt công đoạn, nhưng giã bằng tay tạo được độ dai đặc trưng và mang đậm nét truyền thống. Cối giã bánh được làm bằng thân cây chắn, khoét rỗng ruột, chày để giã bánh cũng phải thật cứng và nặng mới có thể giã bánh thật nhuyễn. Quan trọng nhất là công đoạn giã bánh, những người giã phải có sức khỏe thật tốt, chủ yếu là những người đàn ông khỏe mạnh, giã kỹ từ 1-2 tiếng để bánh càng dẻo, dai và ngon.

Bánh dày của người Mông còn được gọi là "Pé" hoặc "Dúa" tùy từng vùng. Đối với họ, bánh dày cũng mang ý nghĩa thiêng liêng, vạn vật như bánh chưng của người Kinh. Bánh dày tượng trưng cho mặt trời, nguồn gốc sinh ra vạn vật muôi loài, mặt khác nó còn thể hiện sự chung thủy, trong trắng của người đồng bào dân tộc Mông.

Giã bánh dày cũng là một phong tục đặc trưng của đồng bào người Mông, thể hiện sức mạnh, khát vọng về một cuộc sống ấm êm, hạnh phúc, do đó đòi hỏi mỗi người giã bánh phải có sức khỏe dẻo dai, cơ thể tráng kiệt. Tham gia giã bánh đều là những thanh niên khỏe mạnh, lực lưỡng, cứ 2 người giã 1 cối, mỏi tay lại đến phiên người khác. Từng nhịp chày giã xuống nhịp nhàng, gạo quyện dần vào nhau đến khi dẻo, mịn mới thôi, càng giã kỹ thì bánh càng dẻo và càng để được lâu. Cứ thế, từng tốp từng tốp thay phiên nhau giã bánh, thể hiện sự đoàn kết trong lao động, tính kỷ luật trong cộng đồng. Khi bánh giã xong, những người phụ nữ lại chuẩn bị lá để gói bánh. Lá gói bánh là lá dong hoặc lá chuối được rửa sạch, lau khô. Bánh càng được nặn tròn càng thể hiện sự khéo léo, chứa đựng những tâm tư, tình cảm của người phụ nữ.

Bao chuyến đi công tác trên bản Mông vào dịp Tết, mỗi lần về, tôi đều mua vài chụcbánh dày về làm quà cho bạn bè, người thân. Để thưởng thức trọn vẹn hương vị, bánh phải được nướng trên than hồng hoặc cắt ra từng miếng nhỏ rán trên chảo mỡ đến khi vỏ bánh giòn lên, dậy lên mùi hương thơm đặc trưng, hấp dẫn, chấm với nước mắm hoặc mật ong khi ăn. Trên mâm cỗ lá, cùng với những món ăn truyền thống như rượu ngô, lợn bản, gà đồi thì bánh dày luôn là món ăn hấp dẫn là bất cứ ăn cũng đều muốn nếm thử trong ngày lễ trang trọng nhất của người đồng bào dân tộc Mông.

Vào dịp Tết của người Mông hay các lễ hội văn hóa, giã bánh dày còn là cuộc thi tài của các nam thanh niên hay giữa các dòng họ, bản làng với nhau. Hương vị ngọt bùi của món bánh dày và phong tục giã bánh là nét văn hóa đặc sắc, độc đáo của đồng bào người Mông. Những nhịp chày chắc nịch, tiếng cười nói rộn rã, ngân vang khắp bản làng khiến mùa xuân trên Hang Kia - Pà Cò càng thêm ấm áp.


Hoàng Anh


Các tin khác


Đồng hành cùng nông dân

(HBĐT) - Thời gian qua, Trạm Khuyến nông - khuyến lâm (KN-KL) huyện Mai Châu luôn chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn nông dân ứng dụng các tiến bộ KH-KT trong sản xuất, xây dựng, nhân rộng các mô hình trồng trọt, chăn nuôi đem lại hiệu quả kinh tế, nâng cao giá trị thu nhập trên cùng diện tích canh tác.

Kiểm tra công tác phòng, chống dịch Covid-19 tại huyện Mai Châu

(HBĐT) - Sáng 17/3, tổ công tác của BCĐ phòng chống dịch bệnh Covid-19 tỉnh gồm: LĐLĐ tỉnh, Ủy ban MTTQ tỉnh, Tỉnh Đoàn, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã kiểm tra công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19 tại huyện Mai Châu.

Tâm huyết giữ gìn nghề dệt thổ cẩm của người Mông

(HBĐT) - Tâm huyết với thổ cẩm, mong muốn lưu giữ những nét đẹp truyền thống của dân tộc mình, 6 năm qua, chị Vàng Y Dánh, xóm Hang Kia, xã Hang Kia (Mai Châu) cùng những người phụ nữ trong bản miệt mài dệt, may những chiếc mũ, áo, váy đa dạng màu sắc, được nhiều người ưa chuộng.

UBND huyện Mai Châu đề nghị các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú, dịch vụ du lịch cân nhắc trong việc tiếp nhận khách từ 8 nước Châu Âu

(HBĐT) - Ngày 14/3/2020, UBND huyện Mai Châu đã có công văn số 283/UBND – VHTT về việc "đón khách du lịch đến tham quan tại huyện Mai Châu”

Huyện Mai Châu mở rộng mạng lưới cung ứng thương mại - dịch vụ

(HBĐT) - Với đặc thù địa bàn vùng cao, có nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống, huyện Mai Châu tích cực đầu tư, triển khai nhiều chương trình mở rộng mạng lưới cung ứng thương mại - dịch vụ. Từ đó, đáp ứng ngày càng đầy đủ nhu cầu mua sắm, tiêu dùng hàng hóa, đảm bảo an sinh xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Huyện Mai Châu: Công bố quyết định điều động Công an chính quy đảm nhiệm chức danh Công an xã

(HBĐT) - Ngày 13/3, huyện Mai Châu tổ chức công bố quyết định của Giám đốc Công an tỉnh về việc điều động Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh Công an xã trên địa bàn huyện.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục