(HBĐT) - Nhắc đến nền Văn hóa Hòa Bình (VHHB), mọi người nhớ đến nhà nữ khảo cổ học (KCH) người Pháp Madeleine Colani (M.Colani). Bà có công lớn trong phát hiện và đặt tên cho nền VHHB.


Gian trưng bày chuyên đề nền Văn hóa Hòa Bình và những đóng góp của bà M.Colani tại Bảo tàng tỉnh.

Năm 33 tuổi, M.Colani sang Việt Nam làm giáo viên trường tiểu học Phủ Lạng Thương (nay là Bắc Ninh). Sau đó 1 năm chuyển về dạy học ở Hà Nội. Năm 1903, bà quay về Pháp, đến năm 1908 đỗ cử nhân sinh vật học và năm 1914 thi đỗ bằng tiến sĩ ở Paris. Từ năm 1915, M.Colani sang làm việc tại Sở Địa chất Đông Dương và sau một thời gian chuẩn bị, năm 1920, bà định cư ở Việt Nam, tiếp tục làm việc tại Sở Địa chất Đông Dương. Bà mất năm 1943 tại Hà Nội. 

Sinh thời, bà là nhà nữ địa chất học, cổ sinh vật học và KCH đã có những đóng góp to lớn cho sự hình thành, phát triển của ngành khoa học khảo cổ Việt Nam nói riêng, KCH Đông Dương nói chung. Những nghiên cứu điền dã của bà phủ rộng cả về không gian, thời gian và lĩnh vực... Mối quan tâm nghiên cứu của bà không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực khảo cổ mà còn cả những chủ đề dân tộc học so sánh, dân tộc học khảo cổ, KCH tôn giáo, KCH kỹ thuật. Trong khoảng 20 năm (từ tuổi 50 đến cuối đời), bà đã phát hiện thêm 30 di chỉ hang động ở sơn khối Bắc Sơn và năm 1925, Văn hóa Bắc Sơn với công cụ tiêu biểu là rìu mài lưỡi đã được công bố và công nhận. Từ năm 1926 - 1932, không gian điều tra khảo sát của bà là vùng núi đá vôi các tỉnh: Hòa Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Quảng Bình... Mùa hè năm 1926, trong mùa điền dã đầu tiên ở sơn khối đá vôi Hòa Bình thuộc huyện Tân Lạc và Kim Bôi, M.Colani đã phát hiện và khai quật 12 hang động và mái đá có vết tích khảo cổ. Trong 4 năm (1926 - 1930), M.Colani đã phát hiện và khai quật trên 50 di tích VHHB, thu lượm hàng vạn hiện vật. Như vậy là từ giữa những năm 20 của thế kỷ XX đến trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, các nhà địa chất đã phát hiện khoảng 60 hang động, mái đá với số lượng hiện vật thu lượm được rất phong phú. Kết quả, một nền văn hoá thời đại đá sớm hơn so với Văn hóa Bắc Sơn đã được phát hiện. Tại Hội nghị Tiền sử Viễn Đông lần thứ nhất tại Hà Nội tháng Giêng năm 1932, bà M.Colani đã trình bày đầy đủ bằng chứng sự hiện diện một nền văn hóa cổ không giống những văn hóa tiền sử biết đến trước đó trên thế giới, và tên gọi VHHB do M.Colani đề xuất đã được thông qua. Bà nổi danh trên thế giới qua sự chính thức công nhận nền VHHB tại hội nghị này. 

Để tôn vinh những đóng góp của nhà khảo cổ người Pháp M.Colani, trên địa bàn tỉnh đã có một số công trình mang tên bà. Đặc biệt, năm nay, nhân kỷ niệm 90 năm thế giới công nhận nền VHHB, tỉnh tổ chức nhiều hoạt động thiết thực. Trong đó, trưng bày triển lãm chuyên đề giới thiệu thân thế, sự nghiệp và những đóng góp của bà M.Colani. Khai trương tuyến đường tại phường Quỳnh Lâm (TP Hòa Bình) mang tên M.Colani; làm bức phù điêu hình ảnh của bà gắn ở đầu tuyến đường. Tổ chức hội thảo quốc gia 90 năm thế giới công nhận nền VHHB, trong đó tôn vinh, tri ân những đóng góp của bà M.Colani. 



Hương Lan


Các tin khác


Ông Đinh Văn Phan - gương sáng phát triển kinh tế ở xã đặc biệt khó khăn

(HBĐT) - Sau nhiều năm làm ăn vất vả nhưng hiệu quả kinh tế không cao, xác định chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi là một trong những giải pháp hiệu quả để phát triển kinh tế hộ gia đình, năm 2019, ông Đinh Văn Phan, xóm Yên Thời, xã Hữu Lợi (Yên Thủy) mạnh dạn đầu tư chăn nuôi theo mô hình VAC.

Chị Khà Thị Nận vượt khó từ mô hình nuôi cá dầm xanh và trồng cây ăn quả

(HBĐT) - Thực hiện phong trào thi đua "Phụ nữ tích cực học tập, lao động, sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc”, trong những năm qua, Hội LHPN xã Vạn Mai (Mai Châu) đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên phụ nữ tích cực tham gia. Quá trình thực hiện xuất hiện nhiều gương phụ nữ vươn lên làm kinh tế giỏi, tiêu biểu là hội viên Khà Thị Nận ở xóm Củm với mô hình chăn nuôi cá dầm xanh kết hợp trồng cây ăn quả.

Ông Sùng A Chênh - người góp phần làm sáng bản, sáng làng

(HBĐT) - Nằm giữa bản Trà Đáy, xã Pà Cò (Mai Châu) là homestay Y Sao của gia đình ông Sùng A Chênh với 3 căn nhà cộng đồng theo kiến trúc của người Mông. Tuy không phải là người đầu tiên kinh doanh du lịch của xã nhưng homestay Y Sao thu hút khách bởi khi đến đây, du khách được ngắm đồng ruộng, đồi lúa nương, ở nhà người Mông, đi chợ đêm, thưởng thức ẩm thực của người Mông...

Tấm gương tự học của thủ khoa dân tộc Mường

(HBĐT) - Trong số 117 học sinh, sinh viên xuất sắc vừa được Hội Khuyến học tỉnh trao chứng nhận đạt danh hiệu "Học không bao giờ cùng”, có Bùi Thị Hồng Tuyết - cựu học sinh lớp 12B2, trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT tỉnh, tân sinh viên khoa Địa lý, trường Đại học Sư phạm Hà Nội. 

Thiếu tá Xa Thanh Hải - cán bộ công an điển hình tiên tiến

(HBĐT) - Thiếu tá Xa Thanh Hải, Phó Đội trưởng Đội Cảnh sát quản lý hành chính (QLHC) về trật tự xã hội (TTXH), Công an huyện Đà Bắc được nhiều người biết đến là người chỉ huy tận tâm, tận tụy, trách nhiệm cao với công việc. Dù ở cương vị nào, đồng chí cũng luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Người tìm hướng đi riêng ở Nà Phòn

(HBĐT) - Sau khi tốt nghiệp THPT, chị Hà Thị Hường, xóm Nà Chiềng, xã Nà Phòn (Mai Châu) đi học khoa Tiếng Anh, trường Cao đẳng Sư phạm Hòa Bình. Năm 2011, chị ra trường là thời điểm huyện Mai Châu phát triển mạnh ngành du lịch. Sau 7 năm làm công việc hướng dẫn du lịch cho các khách sạn tại địa phương, lễ tân, quản lý nhà hàng, đến tháng 6/2017, chị vay vốn mở homestay với tên gọi Little Mai Chau Homestay.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục