Xuất khẩu của VN tăng nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro. Ảnh: Giang Huy

Xuất khẩu của VN tăng nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro. Ảnh: Giang Huy

Môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng hơn và sự tự do hoá thương mại đã tạo điều kiện cho VN tận dụng hiệu quả lợi thế vốn có là nguồn nhân lực, tài nguyên thiên nhiên... bước đầu đã có tích cực trong sản xuất và xuất khẩu. Tuy nhiên, chất lượng tăng trưởng và khả năng cạnh tranh của các DN vẫn còn thấp.

Xuất khẩu tăng, nhưng tiềm ẩn rủi ro

Theo ông Trương Đình Tuyển – nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại - thì hai nhân tố quan trọng dẫn đến kết quả xuất khẩu tăng trưởng là do mức tăng tưởng thương mại toàn cầu và tự do hóa, cải thiện khả năng cạnh tranh.  Mức độ hội nhập kinh tế quốc tế càng cao thì lợi ích từ hội nhập thu được càng lớn, nhất là khi kết hợp thực hiện các cam kết hội nhập với đẩy nhanh cải cách trong nước. Tuy nhiên, hội nhập chỉ là điều kiện cần, nếu thiếu chuẩn bị, cải cách trong nước, phần lớn lợi ích lại về tay các đối tác thương mại. VN dễ bị tổn thương hơn trước những cú sốc (giá, suy thoái kinh tế, khủng hoảng tài chính) từ bên ngoài; rủi ro bất ổn kinh tế vĩ mô có thế tăng và vẫn có nguy cơ rơi vào “bẫy chi phí lao động thấp và tự do hóa thương mại”. Cùng với quá trình tăng trưởng, cơ cấu kinh tế đã có sự chuyển dịch đáng kể theo hướng giảm tỉ trọng nông-lâm-ngư nghiệp và tăng tỉ trọng công nghiệp-xây dựng. Sự chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành đi kèm với chuyển dịch kinh tế, nhưng cơ cấu lao động chuyển dịch chậm hơn.

Trong những năm qua, việc xuất khẩu đều tăng mạnh tại các thị trường trong đó có Trung Quốc và Châu Âu là ấn tượng mạnh mẽ. Mỹ nhanh chóng trở thành điểm tiếp nhận lớn nhất đối với hàng xuất khẩu của VN, với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu nhanh hơn rất nhiều so với các thị trường khác, tăng trung bình 48,5% giai đoạn 2000 – 2006 và khoảng 13,3% trong những năm 2006 – 2009, hàng tiêu dùng có giá trị và tỉ trọng lớn nhất.

Ở cấp độ tổng thể, xuất khẩu hàng hóa tăng mạnh giai đoạn 2007-2010 tăng trung bình 15,8%/năm, năm 2010 đạt 72,2 tỉ USD. Xuất khẩu vẫn tiếp tục tăng so với GDP, tỉ lệ này đạt tới 70,7% vào năm 2010. Trong giai đoạn 2001-2009, tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa vào việc sử dụng nhiều vốn, có tỉ lệ đóng góp trung bình 58,2%, trong đó sự đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp trung bình 23,3%. Nhập khẩu các nhóm hàng xăng dầu và hàng hóa cũng có xu hướng tăng liên tục trong giai đoạn 2000 – 2008 và giảm năm 2009. Tốc độ tăng tưởng nhập khẩu của nhóm hàng xăng dầu trung bình đạt 20,6%. Tốc độ tăng trưởng nhập khẩu trung bình của nhóm hàng hóa vốn lại tăng dần từ 15,4%/năm trong 2000 – 2006 lên 28,3%/năm  trong 2006 – 2009.

Nhập siêu chưa có dấu hiệu giảm

Việt Nam tiếp tục chịu nhập siêu lớn nhất từ Trung Quốc, tiếp đó là ASEAN. Gia tăng nhập siêu từ Trung Quốc cũng do các nhóm hàng trung gian và hàng hóa vốn. Điều này xuất phát từ việc thực hiện các công trình tổng thầu của Trung Quốc tại VN. Bên cạnh đó, gia tăng nhập siêu hàng trung gian cũng phản ánh nhu cầu/ cách làm ăn xổi của một số DN Việt trong chế biến giản đơn tạo sản phẩm tiêu thụ trong nước và tham gia ở phần giá trị gia tăng thấp. Thách thức đối với DN VN là dần tạo lợi thế cạnh tranh, tăng giá trị gia tăng  trong chuỗi giá trị hàng xuất khẩu và trên thị trường trong nước. Dự báo rằng tăng tưởng nhập khẩu vẫn có thể duy trì trong nhiều năm. 

Theo TS Võ Trí Thành – Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương:  “Cùng với quá trình hội nhập sâu rộng, nền kinh tế nước ta dễ bị tổn thương hơn trước, những cú sốc từ bên ngoài. Thâm hụt thương mại có thể dãn rộng. Mở cửa và hội nhập là đi kèm với những rủi ro, khả năng tái nghèo cao”. Dẫn đến việc đầu tư nhà nước kém hiệu quả, thất thoát lớn. Lan tỏa và chuyển giao công nghệ của FDI rất hạn chế. Nhu cầu gia tăng đồng tiền “dễ dãi” đã khuyến khích “đầu cơ” đất đai. Tạo nguy cơ đẩy Việt Nam vào kinh tế bong bóng.

Mục tiêu của chính sách tự do thương mại là gắn tiếp cận thị trường với thuận lợi hóa thương mại. Do vậy, theo ông Võ Trí Thành, Bộ Công Thương cần họp với các hiệp hội ngành hàng, các DN xuất khẩu từng mặt hàng để thảo luận các giải pháp mở rộng đầu tư nhằm tăng kim ngạch xuất khẩu. Trong số các mặt hàng có tốc độ tăng xuất khẩu cao, Chính phủ cần chỉ đạo Tổng cục Hải quan chi tiết hóa danh mục để có phương hướng và giải pháp hỗ trợ hiệu quả. Để hạn chế nhập siêu, phải rà soát thuế theo cam kết sử dụng linh hoạt. Đánh giá việc cấp quyền phân phối hàng hóa tại VN cho các DN FDI và đề xuất biện pháp quản lý hợp lý, hữu hiệu tình trạng các doanh nghiệp chuyển từ hoạt động sản xuất sang chuyên doanh nhập khẩu phân phối sản phẩm.

 

                                                                    Theo Báo Laodong

Các tin khác


Nông dân khơi dậy vai trò chủ thể, góp sức xây dựng nông thôn mới

Thời gian qua, với nhiều cách làm hay, sáng tạo, các cấp Hội Nông dân (HND) trong tỉnh đã phát huy vai trò cầu nối giúp hội viên phát triển kinh tế, giảm nghèo, thực hiện hiệu quả phong trào xây dựng nông thôn mới (NTM), góp phần thay đổi diện mạo các vùng quê.

Khoanh 28.380 tỷ đồng tiền nợ thuế sau 3 năm xử lý nợ theo Nghị quyết số 94/2019/QH14

Tại báo cáo của Chính phủ gửi Quốc hội trước Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV về tình hình xử lý nợ theo Nghị quyết số 94/2019/QH14 về khoanh nợ tiền thuế, xóa nợ tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước cho thấy, sau 3 năm tổ chức thực hiện, cơ quan quản lý thuế đã thực hiện khoanh nợ đối với 704.431 người nộp thuế với tổng số tiền thuế nợ được khoanh là 28.380 tỷ đồng.

Lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất 

Chiều 20/5, đồng chí Trần Hồng Hà, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc lấy ý kiến về dự thảo Nghị định quy định về tiền sử dụng đất (SDĐ), tiền thuê đất theo các điều khoản Luật Đất đai 2024. Dự tại điểm cầu tỉnh có đồng chí Quách Tất Liêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thành phố. 

Gửi tiết kiệm, chung tay vì người nghèo

Gửi tiết kiệm tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) là việc làm mang tính nhân văn, không chỉ đem lại lợi ích cho khách hàng mà còn góp thêm nguồn lực giúp người nghèo có cơ hội tiếp cận vốn vay ưu đãi, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Kinh nghiệm giải ngân vốn đầu tư công ở huyện Lương Sơn

Từ việc tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các giải pháp cụ thể, sát sao, huyện Lương Sơn trở thành địa phương có tiến độ giải ngân vốn đầu tư công khá nhất tỉnh, góp phần huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực thực hiện mục tiêu xây dựng huyện đạt tiêu chí cấp thị xã năm 2025.

Giá vàng sáng 20/5

Tính đến 6 giờ 15 phút sáng ngày 20/5, giá vàng SJC, vàng nhẫn niêm yết tại các công ty vàng như sau:

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục