(HBĐT) - Tiếng ping… pồng… ping… vang khắp núi rừng báo hiệu lễ hội khai mùa Mường Thàng (Cao Phong) bắt đầu. Các mế, các mẹ, những thiếu nữ diện trang phục rực rỡ sắc màu tham gia đánh chiêng khai hội. Tiếng chiêng trầm bổng hối thúc mọi người khắp nơi tụ hội về tham dự lễ hội khai mùa Mường Thàng.


Đội chiêng xã Dũng Phong (Cao Phong) tập luyện để trình diễn tại lễ hội khai mùa Mường Thàng.

Theo quan niệm của người dân nơi đây, tiếng chiêng không vang lên thì không bắt đầu được lễ hội. Từ trong mỗi gia đình nhỏ, chiêng bước ra hội. Hàng năm, cứ vào mùng tháng giêng, tiếng chiêng bắt đầu vang lên báo hiệu lễ hội khai mùa Mường Thàng. Dàn chiêng biểu diễn tại lễ hội khai mùa lên tới 250 tay chiêng với những bài chiêng cổ truyền thống thể hiện mong ước một năm mới mùa màng bội thu; cuộc sống yên vui, hạnh phúc… Trong thời gian qua, xã Dũng Phong luôn quan tâm bảo tồn chiêng Mường bằng việc truyền dạy chiêng cho thế hệ trẻ; bảo tồn qua các lễ hội truyền thống, sự kiện lớn của địa phương đều có màn trình diễn chiêng Mường. Toàn xã có khoảng 400 chiêng với nhiều tay chiêng chuyên nghiệp được tham gia trình diễn tại các lễ hội lớn của huyện, của tỉnh.

Tại huyện Cao Phong diễn ra nhiều lễ hội lớn như: khai mùa Mường Thàng, lễ hội đền Bờ, lễ hội chùa Khánh… Tất cả các lễ hội lớn, nhỏ đều có màn trình diễn chiêng. Tiếng chiêng vang vọng mở đầu khai hội và trầm lắng khi kết thúc lễ hội. Vào ngày mùng 6 tháng giêng, người dân xã Xuân Phong lại nô nức tham gia lễ hội xuống đồng. Theo phong tục, lễ hội gồm 2 phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ bắt đầu bằng nghi thức rước Phật từ nhà ông Khãi ra chùa Rú (xóm Rú 6). Đám rước đi đầu là thầy mo, tiếp theo là dàn chiêng được lựa chọn là những nghệ nhân chiêng chuyên nghiệp, mặc trang phục đẹp biểu diễn. Tiếng chiêng vang vọng vào núi rừng, lan tỏa đến từng xóm. Tiếng chiêng trầm bổng, ngân vang thể hiện niềm vui của một năm sản xuất thành công, nhà nhà no ấm, xóm làng bình yên.

Đồng chí Nguyễn Hoàng Huy, Phó Giám đốc Trung tâm VH - TT huyện Cao Phong cho biết: Người Mường Thàng coi chiêng là vật báu. Chiêng như máu thịt, như tâm hồn được hun đúc qua mấy nghìn năm. Một dàn chiêng có từ 4, 5, 7, 9 chiếc. Bộ hoàn chỉnh có 12 chiếc, chia đều làm 3 bộ (chiêng dàm, chiêng bồng, chiêng tle). Ngoài ý nghĩa âm nhạc, chiêng còn biểu hiện cho 12 tháng trong năm. Chiêng Mường gắn bó với mỗi con người từ khi cất tiếng khóc chào đời, với cộng đồng; những lễ hội truyền thống của người Mường Thàng không thể thiếu tiếng chiêng mở đầu khai hội. Người Mường quan niệm, chiêng cũng có linh hồn. Mỗi dịp đầu năm mới, trước khi vào hội, người Mường thường phải làm nghi thức đánh thức chiêng dạy để hồn chiêng khỏi ngủ quên. Có như vậy tiếng chiêng mới vang xa, mang lại niềm vui. Những người cao niên sẽ làm động tác xoa vào núm chiêng đến khi chiêng phát ra âm thanh. âm thanh từ nhỏ đến to dần và vang vọng lại.

Tại huyện Cao Phong, xã nào cũng có đội trình tấu chiêng Mường. Sau những giờ lao động vất vả, mọi người lại hội tụ về nhà văn hóa xóm, xã để tập luyện những bài chiêng truyền thống. Các cụ thì dạy trẻ nhỏ cách đánh chiêng. Cứ vậy thế hệ trước truyền cho thế hệ sau, tiếng chiêng vang vọng theo thời gian. Huyện Cao Phong có nhiều cuộc trình diễn chiêng Mường tại các lễ hội lên tới hàng trăm tay chiêng. Toàn huyện có khoảng 20 đội chiêng, khoảng 3.000 chiếc chiêng với 20 tay chiêng đánh được các làn điệu chiêng cổ. Trong đó, Xuân Phong và Dũng Phong là 2 xã có số lượng chiêng nhiều nhất với 800 chiếc.

Bùi Thu

Các tin khác


Huyện Lương Sơn huy động nguồn lực xây dựng cơ sở vật chất văn hóa

(HBĐT) - Những ngày này, công trình xây dựng khu trung tâm văn hóa, thể thao xã Tân Vinh (Lương Sơn) đang trong giai đoạn hoàn thiện. Nhà văn hóa có sức chứa 150 chỗ ngồi đã xây dựng xong. Phần cổng vào, sân khấu nổi đang được thi công.

Nhiều hoạt động mừng lễ Sene Đolta của đồng bào Khmer

Chiều 9-10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Trần Hồng Quân dẫn đầu đoàn công tác của UBND tỉnh đến thăm, tặng quà tại chùa Rạch Cui, xã Khánh Bình Đông và chùa Tam Hiệp, xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời (Cà Mau) nhân dịp lễ Sene Đolta năm 2018.

Chuỗi hoạt động văn hóa tại phố cổ mừng ngày giải phóng Thủ đô

Chiều 9/10, chuỗi hoạt động văn hóa chào mừng ngày Giải phóng Thủ đô 10/10 đã khai mạc tại phố cổ Hà Nội.

Nhiều hoạt động nhân kỷ niệm 15 năm thành lập Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội

Từ ngày 10 đến hết ngày 17-10, nhiều hoạt động, sự kiện văn hóa, xã hội sẽ diễn ra nhân kỷ niệm 15 năm ngày thành lập Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga tại Hà Nội.

Đoàn Hòa Bình giành 1 HCB tại liên hoan Ảnh nghệ thuật khu vực miền núi phía Bắc

(HBĐT) - Vừa qua, tại thành phố Yên Bái, đã diễn ra Liên hoan Ảnh nghệ thuật khu vực miền núi phía Bắc lần thứ XVIII, năm 2018.

Thực hư chuyện du lịch miễn phí trên địa bàn tỉnh

(HBĐT) - Thời gian vừa qua, một số doanh nghiệp thông qua các hội, đoàn thể trong tỉnh đã mời hội viên tham gia các chuyến du lịch miễn phí. Người tham gia được đi thăm quan, ăn uống, ngủ nghỉ. Vậy thực hư những chuyến đi này như nào?