80% bệnh sỏi tiết niệu rơi vào người đang ở lứa tuổi lao động. Sỏi tiết niệu là bệnh lý chiếm tới 45 - 50% các bệnh tiết niệu ở Việt Nam. Đây là con số đáng báo động để người dân cần phải thường xuyên tầm soát sức khỏe của mình, tránh những biến chứng do bệnh mang lại.

PGS, TS Đỗ Trường Thành, Trưởng khoa Phẫu thuật Tiết niệu, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, hiện nay, có tới 75-80% những người mắc sỏi tiết niệu rơi vào lứa tuổi từ 30-60 tuổi, trong đó, tỷ lệ nam chiếm tới 60%, cao hơn nữ (40%).

Theo BS Thành, nguyên nhân hình thành sỏi gồm: rối loạn chuyển hóa gây tăng calci máu và calci niệu; thay đổi pH nước tiểu (bình thường pH: 5,6 - 6,3); dị dạng đường tiết niệu bẩm sinh hoặc hẹp đường tiết niệu mắc phải gây ứ đọng nước tiểu tạo điều kiện thuận lợi hình thành nên sỏi. Đa số các trường hợp sỏi calci không rõ nguyên nhân, một số tăng calci do chế độ ăn uống, bệnh lý như mất nước, nằm bất động lâu, tăng calci niệu gây sỏi hoặc do cường tuyến cận giáp gây tăng calci, hạ phospho.

Các triệu chứng lâm sàng thường gặp của bệnh sỏi tiết niệu gồm: đau âm ỉ thắt lưng khi sỏi đài thận hoặc sỏi san hô chưa gây tắc nghẽn; Có cơn đau quặn thận điển hình khi sỏi gây tắc nghẽn bể thận niệu quản; Đái ra máu do sỏi di chuyển khi vận động hay do nhiễm khuẩn gây tổn thương niêm mạc đài bể thận chảy máu. Khi có nhiễm khuẩn tiết niệu, bệnh nhân sốt cao 38o- 39oC, thận to đau, đi tiểu đục và đôi khi gặp tình trạng sốc nhiễm trùng vã mồ hôi, nổi vân tím toàn thân và tụt huyết áp.

"Sỏi nhỏ trong thận có thể di chuyển xuống niệu quản gây cơn đau quặn thận, xuống bàng quang và bệnh nhân có thể đi tiểu ra ngoài hoặc sỏi gây tắc nghẽn niệu quản dẫn đến ứ nước, ứ mủ thận và suy chức năng thận có sỏi. Khi để muộn, sỏi đài bể thận sẽ gây biến chứng như nhiễm khuẩn tiết niệu; viêm đài bể thận, viêm thận kẽ, viêm hẹp cổ đài thận; giãn đài bể thận, ứ nước, ứ mủ thận, áp xe thận; viêm quanh thận xơ hoá (fibrose - xanthogranulomatose); cao huyết áp do sỏi san hô thận gây thiếu máu nhu mô thậ