(HBĐT) - "Khi đó xóm có hơn 30 nóc nhà nhưng có tới 9 người chết nên dân làng chạy tán loạn, mỗi người một hướng để tránh nạn. Chuyển đến nơi ở mới thì đời sống quá khổ, tôi đành trở về xóm dù rấõt sợ hãi. Mãi sau này, khi hoạn nạn qua đi, dân làng quay trở về mới có xóm Thín với nhiều đổi khác như hôm nay”. Những ký ức kinh hoàng của 30 năm về trước vẫn in đậm trong tâm trí của ông Đặng Văn Giang và người dân xóm Thín, xã Vầy Nưa, huyện Đà Bắc.


Ngày nay, xóm Thín, xã Vầy Nưa (Đà Bắc) đã có nhiều đổi thay với đường bê tông sạch đẹp và những ngôi nhà xây kiên cố.

 Những tháng ngày đen tối, đói khổ của xóm Thín dần lùi xa vào quá khứ, trở thành những ký ức mà người dân nơi đây thi thoảng vẫn kể cho con cháu nghe. Thín của ngày hôm nay đã đông vui với hơn 40 hộ dân san sát trong khung cảnh thật yên bình. Về Thín trong những ngày cuối năm trời lạnh buốt, con đường nhựa cũng trở nên trơn trượt…

Gặp "gã khùng” năm ấy…

Sương mù dày đặc, ngoài trời lạnh dưới 100C, ông Đặng Văn Giang cùng vợ, con và các cháu đang ngồi quanh bếp lửa sưởi ấm. Năm đó, ông Giang là một trong hai người được dân làng coi như những "gã khùng” vì dám quay trở lại sống ở mảnh đất mà họ cho rằng đã bị ma ám. Ký ức về những ngày đen tối đó, ông Giang không thể nào quên. ông tâm sự: Trước năm 1986, tuy đời sống khó khăn nhưng chưa bao giờ xóm gặp chuyện tai họa như vậy. Cuối năm 1987, căn bệnh sốt rét đã cướp đi sinh mạng của 9 người, có nhà mất 2 người thân chỉ trong ít ngày. Do dân trí thấp nên ốm đau có thuốc thang như bây giờ đâu, toàn cúng bái, rồi đi bói toán lại càng ra nhiều ma quỷ, có nhà thịt hết lợn, gà, trâu, bò để cúng ma mà bệnh tình không thuyên giảm. Quá hoảng sợ, bà con bỏ lại nhà cửa để chạy đến nơi khác sinh sống. Khi đó, gia đình tôi cũng chạy vào Lau Bai (cùng xã) nhưng ở được khoảng hai tuần thì không thể nào chịu được. Ban ngày lên rừng đào củ vớn, củ mài mà không đủ ăn, đêm thì không ai dám ra đường. Người ngợm ốm yếu, nếu tiếp tục sống vật vờ như vậy thì trước sau cũng chết.

Nghĩ vậy, ông Giang quyết định trở lại xóm cũ dù khá sợ hãi, đặc biệt là sự phản đối kịch liệt từ người cha. "Bố tôi phản đối kịch liệt, ông bảo, trở lại thì chẳng khác nào đâm đầu vào chỗ chết rồi ma quỷ nó sẽ bắt đi. ông còn phá cả nhà để chúng tôi không có chỗ ở nếu trở về nhưng tôi vẫn kiên quyết về và dựng lều nứa ở tạm”, ông Giang cho biết. Trở về, hai vợ chồng ông Giang cùng ba đứa con sống lay lắt trong căn lều tạm bợ. "Tôi bị bệnh tim lại bị ám ảnh bởi tiếng chó sủa, tiếng quạ kêu nên chẳng có đêm nào ngủ trọn giấc. Nhưng vợ chồng động viên nhau, cấp trên cũng về tuyên truyền nên cố gắng bám trụ. Đến khi dịch bệnh qua đi, một số hộ khác cũng không chịu được đói khổ nên dần dần trở về làng”, bà Lý Thị Thanh, vợ ông Giang nhớ lại.

Anh Đặng Văn Long, con trai ông Giang khi đó mới là đứa trẻ lên 10 nhưng đã phải trải qua quãng thời gian chông chênh nhất của cuộc đời. Anh Long tâm sự: "Nếu không có sự liều lĩnh đó thì không biết có chết vì bị ma quỷ bắt hay không nhưng chắc chắn sẽ chết mòn vì đói, vì rét. Sau này, đến những năm 1992 – 1993, bản làng mới đông đúc trở lại. Đến nay, với sự quan tâm, đầu tư của Nhà nước, sự thay đổi về nhận thức, đời sống của chúng tôi đã có nhiều sự chuyển biến tích cực”.

Sau bão giông, Xóm Thín sáng lên từng ngày

Sự chuyển biến tích cực mà anh Long chia sẻ có thể nhận thấy rõ khi chúng tôi bước chân đến bản Dao này. Thín của ngày hôm nay đã có 41 hộ dân quây quần bên nhau cùng chung sống, con đường đất, đá lởm chởm ngày nào giờ được bê tông hóa phẳng phiu. "Từ năm 1997, xóm được Nhà nước quan tâm mở đường giao thông thuận lợi rồi xây dựng trường học. Đặc biệt, năm 2003, ánh điện lưới về đã tạo ra cú huých lớn để bà con phát triển kinh tế, từng bước xóa đói, giảm nghèo. Những hộ rời xóm trước đây đến năm 2004 đều quay về xóm sinh sống, làm ăn. Nhờ cây ngô, nhờ rừng mà đời sống của nhiều hộ đã khá giả. Những ngôi nhà xây kiên cố kia cũng là từ cây ngô mà làm được”, anh Triệu Văn Hợp, phó xóm Thín chia sẻ khi đưa chúng tôi đi tham quan quanh xóm.

Anh Hợp liệt kê ra không ít cái tên đã có được cuộc sống an cư, lạc nghiệp sau khi trở về Thín. Ví như gia đình trưởng xóm Đặng Văn Vinh trước đây phải chạy vào Bó Nẻ, nay quay về, nhờ chịu khó làm ăn đã xây được căn nhà xây hai tầng khang trang nhất xóm. Chuyến hồi hương của gia đình ông Bàn Văn Khoa cũng là cuộc trở về đầy niềm vui no ấm. Căn nhà hai tầng khang trang vẫn còn thơm mùi vôi vữa ở đầu xóm chính là minh chứng – Thín là "đất lành” để bà con người Dao an cư, lạc nghiệp. Hay trường hợp của anh Đặng Văn Long, con trai của "gã khùng” Đặng Văn Giang ngày nào giờ đã cưới vợ, sinh con và xây dựng cho mình được cơ ngơi khiến nhiều người thán phục. "Mặc dù vợ nó hay đau ốm nhưng chúng nó tu chí làm ăn nên cũng xây được nhà cửa khang trang rồi. Nếu cứ đổ lỗi cho con ma rồi bỏ làng mà đi thì làm sao có được cuộc sống như ngày hôm nay”, ông Giang phấn khởi.

Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Giang trải lòng rất nhiều. ông nói về đám cưới, đám hiếu, về tục cấp sắc của bản Dao đã và đang thay đổi theo hướng văn minh, hiện đại. Những hủ tục lạc hậu xưa kia nếu có mười phần thì nay đã bớt 7 – 8 phần. ông Giang cho rằng: "Đường và điện là hai cái quan trọng nhất giúp đời sống vật chất và tinh thần, sự hiểu biết của bà con ngày càng được nâng lên. Chuyện bỏ làng trước kia cũng là do đường xa, ốm đau cứ nằm ở nhà cúng bái rồi bói toán thì ra ma, ra quỷ. Ngày nay, người Dao thay đổi rồi, ốm đau thì đi bệnh viện, bây giờ, việc khám, chữa bệnh ngày càng thuận lợi hơn”.

Bản làng tưởng chừng như "chết” ngày nào giờ hồi sinh mạnh mẽ, bà con nơi đây đang cần mẫn, tu chí làm ăn để đón thêm những mùa xuân no ấm.

 

                                                                               Viết Đào

Các tin khác


Chiều thu tại nghĩa trang lớn nhất cả nước

(HBĐT) - Nghĩa trang liệt sỹ Quốc gia Trường Sơn tọa lạc trên khu đồi Bến Tắt, thuộc địa phận xã Vĩnh Trường, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Nghĩa trang được khởi công xây dựng vào ngày 24/10/1975, hoàn thành ngày 10/4/1977 với tổng diện tích 140.000 m2. Đây là nơi quy tụ của hơn 10 nghìn phần mộ các liệt sỹ đã hy sinh trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Chuyện về những nhà giáo lên vùng cao dạy chữ

(HBĐT) - Ở một ngôi trường tại bản làng nghèo khó, trong hành trình lên vùng cao dạy học, ngoài những trang giáo án, các thầy, cô giáo luôn có một vật bất ly thân, đó là những dây xích để cuốn lốp xe. Câu chuyện vượt khó của những nhà giáo hết lòng vì sự học vùng cao là "nốt nhạc” trầm lắng của sự nghiệp GD&ĐT.

Người mẹ Việt của sinh viên Lào

Một sáng chủ nhật cuối tháng 9-2018, khi trận đấu bóng đá giữa hai đội sinh viên Lào ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền chuẩn bị bắt đầu, các cầu thủ đã vào sân khởi động. Trong lúc nhiều người vẫn hướng ra ngoài sân như đang tìm kiếm điều gì, bỗng tiếng vỗ tay vang lên cùng nhiều tiếng reo mừng rỡ: "Mẹ Hương đến rồi”, "Con chào mẹ” cùng những cái ôm thật chặt... Người được gọi là "mẹ Hương" chính là Thạc sĩ Đỗ Mai Hương, Phó Trưởng phòng Hợp tác quốc tế của Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn thành phố Hòa Bình(Kỳ III)

Bài 3 - Lời giải nào cho việc xử lý dứt điểm tình trạng chậm di dời các bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp quy hoạch? 

(HBĐT) - Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi (TKCS) không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn TP Hòa Bình theo sự chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy tại cuộc họp ngày 1/8/2018, cơ quan chức năng của tỉnh và thành phố đã và đang tìm "lời giải” cho bài toán này.

Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn thành phố Hòa Bình (Kỳ II)

Bài 2 - Tiếng nói từ phía doanh nghiệp

(HBĐT) - "Chúng tôi sẵn sàng thực hiện phương án di dời bãi tập kết cát, sỏi (TKCS) theo Quyết định số 2488/QĐ-UBND của UBND tỉnh, nhưng tỉnh cũng phải có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp trong việc di chuyển. Nếu không sẽ đẩy doanh nghiệp vào tình trạng khó khăn, thậm chí là phá sản”, đại diện các doanh nghiệp kinh doanh cát, sỏi không phù hợp quy hoạch phải di dời về các vị trí phù hợp - ông Phạm Xuân Quỳnh, Giám đốc Công ty TNHH MTV Quỳnh Hà có địa chỉ tại tổ 8, phường Thịnh Lang chia sẻ.

Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn thành phố Hòa Bình(Kỳ I)

(HBĐT) - Quyết định số 2488/QĐ-UBND của UBND tỉnh về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng cát, sỏi xây dựng trên địa bàn tỉnh đến năm 2020 được ban hành cách đây gần 1 năm. Ngày 1/8/2018, Thường trực Tỉnh ủy đã yêu cầu các ngành, địa phương thực hiện việc thu hồi hợp đồng thuê đất đối với các doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng (VLXD) tại 2 bãi tập kết ở khu vực phường Thịnh Lang và Đồng Tiến; đóng cửa 2 bãi tập kết VLXD nói trên trước ngày 15/8/2018. Tuy vậy, cho đến thời điểm này, việc đóng cửa các bãi VLXD, thu hồi hợp đồng thuê đất, di chuyển các bãi tập kết cát, sỏi (TKCS) không phù hợp quy hoạch của các doanh nghiệp vẫn chưa được thực hiện. Vậy, đâu là nguyên nhân của sự chậm trễ này?