(HBĐT) - Vào một ngày trung tuần tháng 8, chúng tôi có dịp về thăm Thành cổ Quảng Trị, một "địa chỉ đỏ” ở đất lửa linh thiêng. Nơi đây không chỉ lưu giữ những kỷ vật, ký ức về 81 ngày đêm khốc liệt mà còn biểu tượng về sự hy sinh anh dũng quật cường của thế hệ cha anh cho độc lập, tự do của Tổ quốc.


Nằm giữa thị xã Quảng Trị anh hùng, xưa kia, thành cổ vốn là công trình thành lũy quân sự dưới thời nhà Nguyễn. Khi thực dân Pháp, về sau là đến quốc Mỹ xâm lược nước ta, chúng xây thêm nhà lao để giam giữ những người yêu nước. Đặc biệt, năm 1972, thành cổ là nơi được cả thế giới biết đến và khâm phục bởi những chiến công hiển hách, sự hy sinh anh dũng quần cường của quân ta trong cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ.

Vào năm 1972, sau 18 năm bị Mỹ, ngụy chiếm đóng, quân ta đã giải phóng tỉnh Quảng Trị. Lúc này, được sự viện trợ tối đa của Mỹ, chính quyền Sài Gòn đã dốc toàn bộ lực lượng mở cuộc phản kích nhằm tái chiếm Quảng Trị, trong đó, Thành cổ là mục tiêu số 1. Tái chiếm được Quảng Trị - mảnh đất địa đầu chiến lược miền Nam, chúng sẽ cản phá được cuộc tấn công của quân ta, lấy lại tinh thần, xóa bỏ tâm lý thất bại đang tràn lan trong quân đội ngụy. Đồng thời đạt được âm mưu xảo quyệt về chính trị, quân sự, ngoại giao và gây sức ép với ta tại Hội nghị Pari.

Mỹ, ngụy bắt đầu mở cuộc hành quân vào ngày 28/6/1972, lấy tên là "Lam Sơn 72”. Chúng tuyên bố: "Đồng minh sẽ sử dụng tối đa hỏa lực không quân và pháo binh để nghiền nát Thành cổ Quảng Trị”. Mỗi ngày, chúng mở hàng trăm cuộc phản kích bằng các loại vũ khí tối tân nhất. Sau 81 ngày đêm, trên diện tích chưa đầy 4 km2, Thành cổ đã phải hứng chịu 328 nghìn tấn bom, hơn 1 triệu viên đạn pháo, sức công phá gấp 7 lần quả bom nguyên tử mà Mỹ đã ném xuống thành phố Hi-rô-si-ma và Na-ga-sa-ki (Nhật Bản) trong thế chiến thứ 2. Sự bắn phá điên cuồng đó đã biến nơi đây thành tro tàn với khoảng 1 vạn ngôi nhà bị phá hủy, tường thành cổ dày 12 mét nhưng "Đến một viên gạch cũng không còn nguyên vẹn”.


Hướng dẫn viên giới thiệu về những hình ảnh, tư liệu tại khu tưởng niệm Thành cổ Quảng Trị.

Còn ngày hôm nay, thị xã Quảng Trị đang từng ngày thay đổi. Thành cổ đã và đang được tôn tạo, trở thành "địa chỉ đỏ” ở đất lửa anh hùng. Mỗi ngày, có hàng trăm, hàng nghìn đồng bào khắp mọi miền hành hương về Thành cổ, thắp nén hương tưởng nhớ những người đã vĩnh viễn nằm xuống cho nền độc lập, tự do của dân tộc.

"Khác với nghĩa trang liệt sỹ Trường Sơn, nghĩa trang liệt sỹ Đường 9 hay các nghĩa trang khác thì liệt sỹ nào có mộ liệt sỹ đó, dù cho biết tên hay chưa biết tên. Nhưng khi đến với Thành cổ Quảng Trị, các anh chỉ có một ngôi mộ tập thể chung, một nấm mồ chung mà thôi. Đài tưởng niệm trung tâm là biểu tượng của nấm mồ chung, của ngôi mộ tập thể đó”, chị Phạm Thị Thu Uyên, hướng dẫn viên Thành cổ nghẹn ngào giới thiệu. Nói về tinh thần chiến đấu anh dũng của quân dân ta, chị Thu Uyên dẫn câu nói của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn về sự kiện này rằng: "Chúng ta đã chịu đựng được không phải chúng ta là gang thép, vì gang thép cũng chảy với bom đạn của chúng. Mà chính chúng ta là những con người, những con người thực sự - những con người Việt Nam với truyền thống 4.000 năm đã giác ngộ sâu sắc trách nhiệm trọng đại trước Tổ quốc, trước thời đại”.

Khoảng 80% chiến sỹ của ta tham gia chiến đấu ở Thành cổ đã hy sinh, một con số đầy xót xa. Thế nên thật may mắn cho chúng tôi, trong lần về thăm Thành cổ được gặp gỡ với những người may mắn sống sót sau 81 ngày đêm đó. Họ là các cựu chiến binh đến từ phường Mạo Khê, thị xã Đông Triều (Quảng Ninh). Bác Nguyễn Đức Thi, Phó Chủ tịch Hội CCB phường Mạo Khê chia sẻ: "Thật khó để diễn tả về sự khốc liệt của những ngày đó, ranh giới giữa sự sống và cái chết thật mong manh. Địch được hỗ trợ trang bị những vũ khí tối tân nhất. Còn chúng tôi chỉ với đôi dép cao su, bi đông nước, chiếc mũ tai bèo, ba lô và khẩu súng AK nhưng không hề run sợ. Sự căm thù giặc, lòng yêu nước và tình đoàn kết đã giúp chúng tôi giành chiến thắng”.

Chiến tranh đã lùi xa, Thành cổ tan hoang ngày nào nay được trùng tu, tôn tạo. Thị xã Quảng Trị anh hùng cũng từng ngày "rũ bùn, đứng dậy”. "Nhẹ bước chân và nói khẽ thôi/ Cho đồng đội tôi nằm yên dưới cỏ/ Trời Quảng Trị trong xanh và lộng gió/ Dẫu ồn ào đừng lay động hàng cây”, Bài thơ như một lời nhắn gửi của CCB Phạm Đình Lân (Hà Nội) đối với thế hệ trẻ và đồng bào khi về thăm di tích lịch sử Thành cổ Quảng Trị.


Viết Đào


Các tin khác


40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ tổ quốc ở biên giới phía Bắc - Bài 3: Trở lại Cao Bằng

Trở lại TP Cao Bằng, nơi địa đầu đất nước, không ai nghĩ rằng đúng 40 năm trước, quân và dân ở mảnh đất phên dậu này đã phải trải qua một cuộc chiến chống quân Trung Quốc, dù chỉ trong thời gian ngắn nhưng lại vô cùng tàn khốc, ác liệt và đau thương, để bảo vệ biên cương thiêng liêng của Tổ quốc.

Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc 1979 - 1989: “Kẻ thù buộc ta ôm cây súng”

(HBĐT) -Những ngày này đúng 40 năm về trước, hơn 600.000 quân xâm lược Trung Quốc bất ngờ tấn công trên toàn tuyến biên giới phía Bắc nước ta. Quân xâm lược không ngờ được rằng, tuy bị bất ngờ nhưng cũng giống như 14 lần xua quân xâm chiếm nước Nam của các triều đại phong kiến phương Bắc trước đó trong lịch sử, chúng đã phải nhận lấy những đòn chí mạng bởi truyền thống quật cường, tinh thần quả cảm của quân và nhân dân ta...

40 năm Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc: Ký ức không quên

Một mùa Xuân nữa lại về trên những rẻo cao biên giới của tỉnh Lào Cai. Sự ấm no, hạnh phúc, bình an đã hiển hiện trong từng nếp nhà của đồng bào các dân tộc Mông, Nùng, Dao, Hà Nhì... ở địa phương - nơi có con sông Hồng chảy vào đất Việt.

40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ tổ quốc ở biên cương- Bài 2: Lạng Sơn những ngày khói lửa

Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc đã diễn ra khốc liệt tại 6 tỉnh biên giới vào rạng sáng 17-2-1979, trên các mặt trận. Quân Trung Quốc dùng hỏa lực, bộ binh, xe tăng nhanh chóng lấn chiếm biên giới các tỉnh. Ác liệt nhất là mặt trận Đồng Đăng, Lạng Sơn, bởi chiếm được Đồng Đăng coi như con đường thọc sâu vào lãnh thổ nước ta của Trung Quốc trở nên thuận lợi. Những chứng tích, nhân chứng còn lại đã minh chứng sự chiến đấu anh dũng để gìn giữ từng tấc đất biên cương Tổ quốc của quân và dân ta.

40 năm cuộc chiến đấu bảo vệ tổ quốc ở biên giới phía Bắc - Bài 1: Hiên ngang Pò Hèn

Lịch sử dân tộc mãi khắc ghi những ngày tháng oanh liệt cách đây 40 năm (17-2-1979 – 17-2-2019), khi quân và dân ta đã anh dũng, kiên cường chiến đấu trước cuộc tấn công xâm lược của quân Trung Quốc trên toàn tuyến biên giới phía Bắc. Những ngày đầu năm mới, nhóm phóng viên Báo SGGP đã trở lại nhiều địa danh lịch sử trên tuyến biên giới phía Bắc để tìm lại những dấu tích và gặp gỡ các nhân chứng trong cuộc chiến tranh chính nghĩa của quân dân ta bảo vệ biên cương, lãnh thổ, đồng thời ghi nhận sự đổi thay, vươn lên phát triển mạnh mẽ của những vùng đất thiêng liêng của dân tộc sau cuộc chiến vệ quốc khốc liệt.

Từ di tích lịch sử cấp quốc gia đến hành trình trên đất bạn Lào

(HBĐT) - Là hai nước láng giềng núi liền núi, sông liền sông, tình hữu nghị Việt - Lào đã được hình thành và củng cố cùng bề dày lịch sử phát triển của hai dân tộc. Hòa chung dòng chảy ấy, tại tỉnh ta cũng có một di tích lịch sử thắm đượm tình đoàn kết Việt - Lào, đó là di tích nơi tổ chức Đại hội trù bị Đại hội II Đảng Nhân dân cách mạng Lào (nay thuộc khuôn viên của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh), được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia năm 2012. Đây vừa là minh chứng tình hữu nghị Việt - Lào, vừa là niềm tự hào của nhân dân các dân tộc tỉnh.