(HBĐT) - Từ hàng trăm năm qua, cánh rừng dưới chân đèo Đá Trắng (xã Phú Cường, Tân Lạc) vẫn là rừng nguyên sinh. Dù nghèo đói thế nào cũng không ai dám vào rừng đốn củi, lấy măng. Dù rằng ngay phía dưới là quốc lộ 6 chạy qua...


 

Theo ông Hà Văn Phượng, Trưởng xóm Vó, từ hàng trăm năm qua, khu rừng vẫn được gìn giữ nguyên vẹn, dù nghèo đói thế nào cũng không phá rừng.

Rừng thiêng dưới chân đèo

Trong một cuộc trò chuyện, chúng tôi được nghe đồng chí Bùi Văn Khải, Chủ tịch UBND xã Phú Cường (Tân Lạc) kể về khu rừng thiêng này. Theo anh Khải, đây là cánh rừng của ông cha để lại từ nhiều đời trước. Gọi là cánh rừng thiêng bởi nó gắn bó với cuộc sống cộng đồng và có nhiều điều kỳ lạ xảy ra đến giờ vẫn chưa thể lý giải được, như việc đá lở, đá lăn.

Theo các cụ cao niên trong xóm kể lại, bình thường khi không có chuyện gì xảy ra thì không có hiện tượng này. Khi trong xóm có chuyện lớn như ông mo hoặc quan lang qua đời thì chỉ hôm trước hôm sau sẽ có hiện tượng đá lở, đá lăn. Bây giờ không còn quan lang nhưng những cụ cao niên sống có đức độ hay những ông mo lớn của vùng là người ở xóm Vó qua đời vẫn còn xảy ra hiện tượng này. Thêm một điều kỳ lạ nữa là tất cả những lần đá lở, dù hòn to hay hòn nhỏ đều lăn về một hướng và nằm ở bãi Hộc Khoai. Ngay dưới chân núi là hàng trăm nóc nhà của xóm Vó nhưng chưa một lần đá lăn về phía những ngôi nhà dưới chân núi.

Chỉ tay về phía cánh rừng, đồng chí Bùi Văn Lực, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Cường góp chuyện: Chúng tôi sinh ra và lớn lên ở vùng đất này cũng được chứng kiến nhiều điều kỳ lạ của cánh rừng thiêng Khụ Vó. Nhưng ly kỳ nhất được nghe các cụ kể lại là vào thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Khi quân Pháp tổ chức đi càn đến vùng đất Phú Cường, biết được ở xóm Vó cuộc sống trù phú đã kéo quân đến nhưng cả làng, cả bản chẳng có một người dân. Khi biết người dân bỏ làng mang theo tài sản trốn lên khu rừng Khụ Vó, cả trăm tên lính được xua lên tìm, bắt người mang về. Nhưng càng đi, chúng càng hoang mang vì mới đầu còn nghe thấy tiếng người, bóng người nhưng loáng cái biến mất rồi lại thoắt ẩn, thoắt hiện, cười đùa giữa rừng núi hoang vu. Cả trăm tên lính mất ngày, mất buổi lùng sục, kiếm tìm nhưng cuối cùng đành trở về tay không. Kỳ thực khi đó, người dân trốn trên núi cũng không xa làng. Thậm chí, còn nghe rất gần tiếng giày đinh bước trên đá, tiếng xì xèo của đám lính bợ. Nhưng rồi ai cũng được bình an vô sự. Sau lần ấy, đám lính Pháp có thêm một vài lần tổ chức càn quét nhưng chưa một lần chúng thấy được bóng dáng người dân làng Vó.

"Khi biết đi là biết giữ rừng”

Hướng ánh mắt về phía cánh rừng Khụ Vó ngay phía trên nóc nhà, cụ ông Bùi Văn Mịnh (82 tuổi) nói với niềm tự hào: Bây giờ cả vùng này chỉ có mỗi khu rừng Khụ Vó là còn giữ được gần như nguyên vẹn. Việc giữ rừng với chúng tôi có từ trong tâm thức, là phần hồn được ông bà, tổ tiên truyền lại. Chẳng thế mà ngay từ khi còn là đứa trẻ nhỏ mới chập chững tập đi, chúng tôi đã được người lớn dạy... giữ rừng.

Giữ được rừng chính là giữ được nguồn nước, giữ được cuộc sống của người dân bình an, yên vui. Cụ bà Bùi Thị Mị năm nay bước sang tuổi 96, là người sống thọ nhất vùng thủ thỉ: Nhờ có rừng, cuộc sống ở đây vẫn giữ được sự trong lành, chúng tôi vẫn còn dòng nước mát ngọt. Hơn nữa, giữ được rừng, nhờ rừng che chở mà suốt bao đời nay vùng đất này chưa một lần phải chịu thiên tai, lũ ống, lũ quét như những nơi lân cận.

Cũng theo cụ Mị, cụ Mịnh, để giữ được màu xanh tươi tốt cho cánh rừng Khụ Vó, từ xa xưa các cụ trong làng đã đề ra luật tục rất nghiêm khắc đối với ai có hành vi xâm hại rừng. Chỉ cần ai đó vào rừng lấy một gánh củi cũng phải chịu những hình phạt nghiêm khắc của làng. Nặng thì bị phạt thóc lúa, lợn, gà; nhẹ thì bị đưa ra kiểm điểm trước dân, trước xóm. Có một điều đặc biệt là dù đề ra những hình phạt đó nhưng chưa từng có một ai vi phạm, dù khi người dân đang ở thời kỳ khó khăn, đói kém nhất. Bởi trong tâm thức của người dân nơi đây, khu rừng Khụ Vó là rừng cấm, rừng thiêng...

Giống như xưa, theo ông Hà Văn Phượng, Trưởng xóm Vó, hiện nay xóm cũng đưa việc quản lý, bảo vệ rừng vào hương ước của xóm. Theo đó, ai vi phạm chỉ cần lấy ra khỏi rừng một cây, que dù lớn hay nhỏ đều bị phạt 50.000 đồng cho lần đầu tiên. Những lần tiếp theo tùy mức độ để xử phạt theo quy định. Đề ra là vậy, nhưng cũng tuyệt nhiên chưa có ai vi phạm. Ý thức giữ rừng được tuân thủ đến mức dù có cây bị gãy đổ thế nào vẫn để nguyên như vậy, chẳng ai có một ý nghĩ mảy may tơ hào. Nhờ vậy, đến nay trên rừng vẫn còn những cây gỗ quý như trai, gù hương. Hơn nữa, việc giữ cho cánh rừng xanh tốt, nhiều loài chim, thú cũng rủ nhau về sinh sống.

 

Mạnh Hùng

Các tin khác


Núp bóng dự án để khai thác vàng trái phép ở xã Mỵ Hòa

Bài 1 - Dự án bất thường nơi "rốn” vàng

(HBĐT) - Lợi dụng việc triển khai thực hiện dự án nạo vét, cải tạo hồ thủy lợi Gốc Thị tại xóm Đồng Hòa II, xã Mỵ Hòa (Kim Bôi), các đối tượng núp dưới danh nghĩa đơn vị thi công đã đưa máy móc, thiết bị vào để khai thác vàng trái phép trong một thời gian dài.

Côn Đảo - ký ức, hiện tại và tương lai

(HBĐT) - Những ngày tháng 8, tôi may mắn được tham gia đoàn công tác của Báo Hòa Bình vào các tỉnh phía Nam. Điểm đến đầu tiên của đoàn là huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Từ sân bay Tân Sơn Nhất, chỉ hơn 40 phút bay là chúng tôi đã tới Côn Đảo. Từ trên cao nhìn xuống thấy những hòn đảo nhấp nhô, trong đó, Côn Đảo là đảo lớn nhất nổi lên giữa biển xanh bao la, sóng vỗ dạt dào bên những bờ cát trắng xóa. Côn Đảo có hình dạng như một con gấu lớn quay lưng về đất liền, chân hướng ra biển Đông.

Đổi thay của những tộc người đặc biệt vùng Tây Bắc

Nhờ triển khai thực hiện Đề án 1672 lồng ghép với các chương trình khác của Chính phủ, đời sống vật chất và tinh thần của các dân tộc Mảng, La Hủ, Cống và Cơ Lao đã có nhiều khởi sắc. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện vẫn còn nhiều bất cập, khiến một số mục tiêu đề ra đạt thấp.

Đổi thay của những tộc người đặc biệt vùng Tây Bắc

Trước nguy cơ tụt hậu của đồng bào bốn dân tộc Mảng, La Hủ, Cống, Cờ Lao, cùng với hàng loạt chính sách đầu tư cho đồng bào vùng cao, tháng 9-2011, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1672/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Phát triển kinh tế - xã hội vùng các dân tộc Mảng, La Hủ, Cống, Cơ Lao” (gọi tắt là Đề án 1672). Qua gần 10 năm thực hiện, Đề án đã hỗ trợ và tạo điều kiện cho đồng bào phát triển sản xuất, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Đổi thay của những tộc người đặc biệt vùng Tây Bắc

Dân tộc Mảng, La Hủ, Cống, Cơ Lao là các dân tộc thiểu số rất ít người, đặc biệt khó khăn của vùng Tây Bắc; sinh sống tập trung tại các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Hà Giang. Trong những năm qua, từ sự đầu tư của Nhà nước, nhất là từ Đề án "Phát triển kinh tế - xã hội vùng các dân tộc: Mảng, La Hủ, Cống, Cờ Lao”; đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào bốn dân tộc này có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng còn có những khó khăn tồn tại, nhiều chính sách của Nhà nước khi đầu tư cho bà con còn bất cập, cần phải xem xét, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế.

Giữ mầu xanh Trường Sa

Quá nửa năm, quần đảo Trường Sa chưa được đón trận mưa đầu mùa, không khí nóng nực, bức bối đến khó thở. Đối với lính đảo, nước ngọt là thứ rất quý giá. Thế nhưng, đặt chân lên bất cứ đảo nổi nào, chúng tôi đều thấy cây cối xanh ngắt một mầu, từ cầu tàu cho đến cuối đảo. Trên đảo Sơn Ca, hai cây quất nhận từ huyện Văn Giang (Hưng Yên) gần Tết năm trước nay còn đơm hoa, đậu quả trái mùa.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục