(HBĐT) - Dù UBND 2 tỉnh Sơn La, Yên Bái đã thành lập các đoàn công tác trực tiếp đến khu vực suối Rằm thuộc xóm Táu Nà, xã Cun Pheo (Mai Châu) để tuyên truyền, vận động người dân trở về nơi ở cũ. Tuy nhiên, các hộ dân đều không nhất trí trở về địa phương và còn có ý định lôi kéo nhiều người trong dòng tộc ở các tỉnh đến cư trú lâu dài, lập làng mới...


Đoàn công tác của tỉnh khảo sát thực địa khu vực xâm canh, xâm cư, di dân tự do tại xóm Táu Nà, xã Cun Pheo (Mai Châu).

Điểm "nóng” Cun Pheo

Là xã vùng sâu của huyện Mai Châu, cách trung tâm huyện 30 km, thời gian qua, xã Cun Pheo đang trở thành điểm "nóng” về xâm canh, xâm cư, đặc biệt tại xóm Táu Nà, địa bàn cách trung tâm xã 10 km. Theo đồng chí Lò Văn Thiên, Chủ tịch UBND xã Cun Pheo, do là địa bàn vùng sâu, xa, diện tích rộng, đường sá đi lại còn nhiều khó khăn, nên địa bàn Táu Nà trở thành điểm nóng về hoạt động xâm canh, xâm cư, di dân tự do.

Theo đó, bắt đầu từ năm 2015, có khoảng 10 hộ dân từ Sơn La di cư sang khu vực xóm Táu Nà để phát nương dựng nhà. Tiếp đó có thêm nhiều người dân từ các nơi khác đến chiếm dụng đất để canh tác, sản xuất, dựng nhà. Đồng chí Lò Văn Thiên cho biết thêm: Trước thực trạng trên, ngay khi phát hiện việc một số người dân ở nơi khác di cư đến địa bàn, UBND xã đã báo cáo với UBND huyện và các ngành chức năng để tuyên truyền, vận động người dân trở về nơi ở cũ. Cùng với đó, UBND xã thường xuyên phối hợp với lực lượng Công an, Kiểm lâm và các ngành, đoàn thể tổ chức các đợt tuyên truyền, vận động nhưng đa phần người dân không chấp hành. Họ vẫn tiếp tục chiếm dụng đất phát nương làm nhà và có ý định định cư lâu dài tại đây.

Theo thống kê, tính đến hết tháng 2/2019, tại khu vực suối Rằm, xóm Táu Nà còn 23 hộ với 131 nhân khẩu người dân tộc Mông của 2 tỉnh Sơn La, Yên Bái đang có hoạt động xâm canh, xâm cư. Trong đó, có 20 hộ với 108 nhân khẩu là người Mông của tỉnh Sơn La; 3 hộ với 23 nhân khẩu là người Mông của tỉnh Yên Bái đã dựng nhà kiên cố và có ý định định cư lâu dài tại đây.

Trước thực trạng trên, UBND 2 tỉnh Sơn La và Yên Bái đã thành lập đoàn công tác trực tiếp đến thực địa để gặp gỡ, tuyên truyền, vận động người dân trở về nơi ở cũ. Về phía 2 tỉnh này cho biết, đã có chủ trương, chính sách đón đồng bào dân tộc Mông thường du canh, du cư đến địa phương khác sinh sống, xâm canh, xâm cư trở về tỉnh sẽ hỗ trợ đất sản xuất, đất ở, nhà ở để ổn định cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, hầu hết các hộ đang xâm canh, xâm cư tại huyện Mai Châu đều không nhất trí trở về địa phương, mà còn có ý định lôi kéo thêm nhiều người Mông trong dòng tộc ở các tỉnh khác đến cư trú lâu dài, chiếm dụng đất, lập làng mới...

Lời giải nào cho bài toán di cư tự do ở huyện Mai Châu?

Theo đồng chí Nguyễn Quang Thắng, Phó Chủ tịch UBND huyện Mai Châu, khu vực người Mông đến xâm canh, xâm cư thuộc địa bàn xóm Táu Nà là khu vực giáp ranh giữa 3 tỉnh Hoà Bình, Sơn La, Thanh Hoá. Đây là nơi có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, giao thông đi lại vô cùng khó khăn, chỉ có đường mòn đi bộ. Khu vực này không được quy hoạch xây dựng khu dân cư. Do vậy, không được đầu tư hạ tầng kỹ thuật như điện, đường, trường, trạm... Hơn nữa, phần lớn diện tích đất các hộ hiện đang xâm canh, xâm cư đã được UBND tỉnh giao cho Công ty TNHH Mai Bình quản lý, đầu tư để trồng rừng phòng hộ kết hợp kinh tế, tạo vùng nguyên liệu tập trung. Hoạt động xâm canh, xâm cư trên địa bàn xã Cun Pheo thời gian gần đây đang có chiều hướng gia tăng, phức tạp, gây khó khăn cho công tác quản lý nhân khẩu, hộ khẩu, phá vỡ quy hoạch bố trí dân cư, quy hoạch đất, quy hoạch vùng sản xuất, tiềm ẩn nhiều phức tạp về ANTT và nhiều hệ lụy về KT-XH địa phương.

Trước thực trạng đó, UBND tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo tuyên truyền, vận động đồng bào xâm canh, xâm cư tại khu vực suối Rằm trở về địa phương. Huyện uỷ, UBND huyện Mai Châu thành lập các tổ công tác phối hợp với Công an, Kiểm lâm và UBND xã Cun Pheo tích cực tuyên truyền, vận động, tổ chức cho các hộ dân xâm canh, xâm cư ký cam kết trở về địa phương. Từ năm 2015 đến nay, huyện Mai Châu đã tổ chức 4 đợt cho các hộ dân ký cam kết không xâm canh, xâm cư, trở về địa phương cũ sinh sống. Tuy nhiên, chỉ có 33/38 hộ ký cam kết. Trong đó, chỉ có 15 hộ trở về địa phương, 23 hộ dân còn lại vẫn tiếp tục bám trụ với ý định định cư lâu dài tài khu vực này.

Theo đánh giá của UBND huyện Mai Châu, việc di dân tự do, xâm canh, xâm cư thời gian qua đã gây ra nhiều hệ lụy, khó khăn và thách thức cho địa phương. Điển hình như gây ra nạn chặt, phá rừng làm nương rẫy tăng cao, diện tích rừng tự nhiên ngày càng thu hẹp; xảy ra tình trạng tranh chấp đất giữa các hộ di dân tự do và người dân địa phương, doanh nghiệp. Cá biệt có trường hợp sử dụng vũ khí nóng để giải quyết tranh chấp, mâu thuẫn gây mất ANTT tại địa phương; tình trạng đói nghèo, tệ nạn xã hội, trẻ em không được đi học và ô nhiễm môi trường tăng; đời sống cư dân địa phương bị xáo trộn, công tác quản lý hộ khẩu, nhân khẩu của địa phương gặp khó khăn, phá vỡ quy hoạch về dân cư và quy hoạch sử dụng đất của địa phương. Bên cạnh đó, do các hộ di dân không đủ điều kiện nên chưa được cấp hộ khẩu, đăng ký tạm trú, dẫn tới không được hưởng các chế độ, chính sách y tế, giáo dục, trợ cấp xã hội...

Để giải quyết vấn đề này, theo đồng chí Nguyễn Quang Thắng, Phó Chủ tịch UBND huyện Mai Châu, ngoài việc tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các hộ di dân trở về địa phương cư trú. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các địa phương có các hộ di dân tự do tuyên truyền, vận động và thực hiện chính sách, tạo điều kiện cho các hộ di dân trở về địa phương ổn định cuộc sống, sản xuất. Đối với các hộ kiên quyết không trở về địa phương nơi cư trú cũng đề nghị Nhà nước hỗ trợ, đầu tư xây dựng khu tái định cư; thực hiện bố trí, sắp xếp nơi ở mới cho người dân. Tập trung nguồn lực tạo điều kiện thuận lợi cho người dân di cư có nơi cư trú hợp pháp, ổn định đời sống, sinh kế, có đất sản xuất, được tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản; tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao hiểu biết pháp luật, xử lý nghiêm các trường hợp lôi kéo, kích động bà con di cư tự do.

Trong bối cảnh hiện nay, căn cứ thực trạng và sự cấp bách của việc giải quyết triệt để vấn đề di dân tự do trên địa bàn huyện Mai Châu, UBND huyện đề nghị UBND tỉnh kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành bố trí nguồn lực đầu tư xây dựng khu tái định cư cho đồng bào di dân tự do tại xóm Táu Nà với mục tiêu bố trí đất ở, đất sản xuất, hạ tầng thiết yếu phục vụ ổn định cuộc sống của các hộ di dân tự do, theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ: "Không khuyến khích di dân tự do. Nhưng họ đã đi rồi, đã lỡ đến đây rồi thì phải quan tâm giải quyết những chính sách cụ thể, đảm bảo an sinh xã hội. Không để đồng bào lâm vào cảnh màn trời chiếu đất, mất ANTT, phá rừng”.

P.V


Các tin khác


Núp bóng dự án để khai thác vàng trái phép ở xã Mỵ Hòa

Bài 2 - Lợi dụng thực hiện dự án nạo vét lòng hồ để khai thác vàng trái phép 
(HBĐT) - Qua kiểm tra công tác nạo vét lòng hồ Gốc Thị, xóm Đồng Hòa II, UBND xã Mỵ Hòa (Kim Bôi) đã nhiều lần phát hiện, lập biên bản và yêu cầu tạm dừng việc nạo vét khi phát hiện hoạt động khai thác vàng sa khoáng từ phía đơn vị thi công. Tuy vậy, sau nhiều lần đình chỉ thi công, đến nay, các đối tượng phớt lờ yêu cầu của chính quyền địa phương, ngang nhiên hoạt động khai thác vàng trái phép...

Núp bóng dự án để khai thác vàng trái phép ở xã Mỵ Hòa

Bài 1 - Dự án bất thường nơi "rốn” vàng

(HBĐT) - Lợi dụng việc triển khai thực hiện dự án nạo vét, cải tạo hồ thủy lợi Gốc Thị tại xóm Đồng Hòa II, xã Mỵ Hòa (Kim Bôi), các đối tượng núp dưới danh nghĩa đơn vị thi công đã đưa máy móc, thiết bị vào để khai thác vàng trái phép trong một thời gian dài.

Côn Đảo - ký ức, hiện tại và tương lai

(HBĐT) - Những ngày tháng 8, tôi may mắn được tham gia đoàn công tác của Báo Hòa Bình vào các tỉnh phía Nam. Điểm đến đầu tiên của đoàn là huyện Côn Đảo, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Từ sân bay Tân Sơn Nhất, chỉ hơn 40 phút bay là chúng tôi đã tới Côn Đảo. Từ trên cao nhìn xuống thấy những hòn đảo nhấp nhô, trong đó, Côn Đảo là đảo lớn nhất nổi lên giữa biển xanh bao la, sóng vỗ dạt dào bên những bờ cát trắng xóa. Côn Đảo có hình dạng như một con gấu lớn quay lưng về đất liền, chân hướng ra biển Đông.

Đổi thay của những tộc người đặc biệt vùng Tây Bắc

Nhờ triển khai thực hiện Đề án 1672 lồng ghép với các chương trình khác của Chính phủ, đời sống vật chất và tinh thần của các dân tộc Mảng, La Hủ, Cống và Cơ Lao đã có nhiều khởi sắc. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện vẫn còn nhiều bất cập, khiến một số mục tiêu đề ra đạt thấp.

Đổi thay của những tộc người đặc biệt vùng Tây Bắc

Trước nguy cơ tụt hậu của đồng bào bốn dân tộc Mảng, La Hủ, Cống, Cờ Lao, cùng với hàng loạt chính sách đầu tư cho đồng bào vùng cao, tháng 9-2011, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1672/QĐ-TTg phê duyệt Đề án "Phát triển kinh tế - xã hội vùng các dân tộc Mảng, La Hủ, Cống, Cơ Lao” (gọi tắt là Đề án 1672). Qua gần 10 năm thực hiện, Đề án đã hỗ trợ và tạo điều kiện cho đồng bào phát triển sản xuất, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục