(HBĐT) - Cá ngần hay còn gọi là cá tuyết trên lòng hồ sông Đà là loại đặc sản. Cá rất hiếm, chỉ xuất hiện một lần vào khoảng tháng 5 - 6 dương lịch. Vì vậy, loại cá này không nhiều và chỉ có dân sành ăn mới săn tìm.


Cá ngần sông Đà được bày bán tại chợ Nghĩa Phương (thành phố Hòa Bình). 

Theo các ngư phủ trên hồ Hòa Bình, cá ngần là loại cá sạch. Mùa này, cá bơi thành từng đàn như cá mương, đánh bắt rất khó vì thấy động là chúng rẽ nước, tản ra mất tăm, khi yên ả mới tụ thành đàn bơi lội. Phải là người có kinh nghiệm sông nước mới có thể đánh bắt. Mỗi lần đơm lưới cũng được dăm ba cân. Loài cá này có cơ thể rất lạ, toàn thân trong suốt hay trắng muốt, mắt cá như hạt vừng đen nhánh, chỉ có 1 hàng vẩy trước vây hậu môn. Đầu của chúng nhọn và có nhiều răng. Thời gian đầu hè - thời điểm nước hồ chuyển màu hoa mơ, chúng thường bơi ngược dòng nước để đẻ trứng. Cá ngần hay họ cá ngân (danh pháp khoa học: Salangidae) là một họ cá trong bộ Osmeriformes, có quan hệ họ hàng gần với cá ốt me, được tìm thấy chủ yếu trong môi trường nước ngọt và nước lợ tại Đông á (Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên, Xibia) và Việt Nam. Cá trưởng thành được coi là duy trì tình trạng ấu nhi (neoteny), giữ lại một số đặc trưng của cá non. Xương cá chủ yếu là chất sụn. Cá ngần được sử dụng làm thực phẩm ở dạng cá khô hay chả cá. Loại cá này không nuôi được, chỉ sống trên sông nên giá khá đắt khoảng 100.000 - 120.000 đồng /kg nhưng vẫn được các bà nội trợ "săn lùng”.

Cá ngần có thể chế biến nhiều món như: rang (tẩm ướp vừa đủ, có lá lốt, lá sung, lá nhội hay lá gừng gói) chấm tương ướt hoặc nước mắm, ăn có vị dai ngọt (như cá mực) thơm ngon; có thể chao qua mỡ, dầu, khi đã tẩm ướp, cá ròn, có độ dai, thơm ngậy, quấn lá bưởi, lá lốt, trở thành món nhậu khoái khẩu không thể bỏ qua. Những ngày hè ỏi ả, cá ngần nấu canh chua cũng thật tuyệt. Cá không tanh, vị ngọt, mát có tác dụng giải nhiệt rất tốt… Người dân vẫn kháo nhau, cá sông Đà là an toàn, nhưng cá ngần an toàn hơn cả vì chúng tụ nơi nước chảy thượng nguồn, ăn rong rêu, phù du, cây cỏ, thế nên thịt trắng trong, ăn thơm ngon lạ kỳ. Món ăn chế biến từ cá ngần có thể chữa được nhiều bệnh như giảm mỡ máu, tốt cho tim mạch, điều hòa huyết áp, đầu óc minh mẫn, sảng khoái. Cá nấu canh chua với lá cây rừng, thanh nhiệt, giải độc, xua tan mệt nhọc… Cá ngần bán rất chạy ở các chợ tại thành phố Hòa Bình và Hà Nội. Loại cá này muốn mua nhiều cũng chẳng có, may mắn đặt hàng cũng chỉ được vài chục cân và chỉ những người sành ăn mới mong có điều kiện thưởng thức.

Xác định cá ngần là loại cá hiếm trên hồ Hòa Bình, hiện, người dân đang tổ chức khai thác quá mức cho phép. Nhằm bảo vệ loài cá quý hiếm này, mới đây, Sở NN &PTNT đã khuyến cáo các địa phương, tổ chức, cá nhân không áp dụng các biện pháp khai thác tận thu, tận diện loài cá này nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản một cách bền vững.

                                                                                  L.C


Các tin khác


Bảo vệ nguồn lợi thủy sản bền vững tại lưu vực sông Đà

(HBĐT) - Trước thực trạng nguồn lợi thủy sản lưu vực sông Đà, khu vực hồ Hòa Bình đứng trước nguy cơ suy giảm, Bộ NN&PTNT đã chỉ đạo Tổng cục Thủy sản phối hợp với các địa phương xây dựng và triển khai đề án bảo vệ, tái tạo nguồn lợi thủy sản tại lưu vực sông Đà giai đoạn 2018 - 2022, thực hiện mục tiêu phát triển, khai thác bền vững nguồn lợi thủy sản trong khu vực.

Chợ phiên - nét văn hóa đặc sắc trên hồ Hòa Bình

(HBĐT) - Chợ phiên lòng hồ sông Đà không chỉ là nơi giao thương, buôn bán các mặt hàng giữa miền xuôi và miền ngược mà còn là nơi giao lưu văn hóa tinh thần đậm chất vùng sông nước. Đến chợ để mua một chút thuốc lào, một chút muối, mắm và còn trao gửi thương yêu, nhớ nhung.

Đầu tư kết cấu hạ tầng khu du lịch hồ Hòa Bình

(HBĐT) - Với tiềm năng, lợi thế đặc thù riêng, ngày 1/8/2016, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1528/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình đến năm 2030. Tỉnh đang triển khai các giải pháp thực hiện quy hoạch của Thủ tướng Chính phủ, triển khai các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư, huy động mọi nguồn lực đầu tư từ ngân sách cũng như các nguồn lực của doanh nghiệp đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, bến cảng, hạ tầng điện, thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng du lịch nhằm khai thác bền vững tiềm năng hồ Hòa Bình.

Bảo tồn, khai thác giá trị văn hóa dân tộc khu vực hồ Hòa Bình

(HBĐT) - Hồ Hòa Bình có chiều dài 70 km, trải rộng trên địa bàn 17 xã thuộc 5 huyện, thành phố. Trong khu vực lòng hồ có 47 đảo lớn nhỏ, trong đó có 11 đảo đá vôi với diện tích 116 ha và 36 đảo núi đất diện tích gần 160 ha. Hồ như một bức tranh thủy mặc, từng ví là Hạ Long của Hòa Bình. Núi tiếp núi hùng vĩ, rừng thăm thẳm hoang sơ. Ven hồ là những hang động kỳ thú, trầm tích ngàn năm. Bên cạnh phong cảnh thiên nhiên, mây nước hữu tình, trên khu vực hồ Hòa Bình có nhiều bản làng còn lưu giữ nét văn hóa đặc của đồng bào các dân tộc Mường, Tày, Dao, Thái là cơ hội để khai thác, xây dựng các sản phẩm du lịch đáp ứng với nhu cầu của du khách gần xa.

Bảo tồn bản sắc dân tộc Mường để phát triển du lịch xóm Ngòi

(HBĐT) - Xóm Ngòi, xã Ngòi Hoa (Tân Lạc) là một trong những xóm ven lòng hồ sông Đà có phong cảnh thiên nhiên tuyệt mỹ. Xóm có 91 hộ dân, 100% là đồng bào Mường còn lưu giữ được bản sắc văn hóa truyền thống. Xóm được UBND tỉnh công nhận là điểm du lịch địa phương năm 2017.

Hấp dẫn du lịch cộng đồng bản Dao xóm Sưng

(HBĐT) - Những năm gần đây, mô hình du lịch cộng đồng (DLCĐ) của huyện Đà Bắc được xây dựng đã thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Bên cạnh các điểm DLCĐ xóm Ké (xã Hiền Lương), xóm Đá Bia (xã Tiền Phong) thì xóm Sưng (xã Cao Sơn) mới phát triển DLCĐ được gần 3 năm nay nhưng hiện đang hấp dẫn du khách đến thăm quan, trải nghiệm, khám phá phong cảnh thiên nhiên hùng vỹ của vùng cao Đà Bắc.