(HBĐT) - "Đây là một mảnh cuốc đá, được phát hiện tại bờ sông Chương thuộc xã Hiền Lương, huyện Đà Bắc vào năm 1975... Đây là rìu tứ giác, khai quật tại di chỉ hang Bưng, xã Ngòi Hoa, huyện Tân Lạc năm 1973... Đây là rìu mài lưỡi, khai quật tại hang Chổ, xã Cao Răm, huyện Lương Sơn năm 1998... Những công cụ này có thể dùng chặt, đập ốc, nạo quả, xẻ thịt động vật hay đào xới đất, săn bắt động vật... hiệu quả hơn dùng sức tay gấp nhiều lần, cải thiện năng suất lao động rõ rệt”... Theo lời giới thiệu của chị Bùi Thị Thiện Tân - cán bộ Bảo tàng tỉnh, tôi say sưa ngắm nhìn từng hiện vật đá được trưng bày trong không gian sống động và ấm cúng. Có trên 300 hiện vật đá được trưng bày tại đây. Chúng đang trở thành "những sứ giả thời gian” tái hiện giá trị đặc sắc của nền Văn hóa Hòa Bình.


Cán bộ Bảo tàng tỉnh giới thiệu các hiện vật đá thuộc nền Văn hóa Hòa Bình trưng bày tại Bảo tàng.

Chị Tân giới thiệu: Đặc trưng nhất của nền Văn hóa Hòa Bình là bộ sưu tập công cụ làm từ đá cuội. Bằng sự kết hợp các thủ pháp kỹ thuật chẻ - bổ, đập - bẻ, ghè - đẽo, mài - cưa, cư dân nền Văn hóa Hòa Bình đã tạo ra nhiều loại công cụ như: 1/4 viên cuội, hình đĩa, hình hạnh nhân, nạo lưỡi dài, nạo lưỡi ngắn, rìu dài, rìu ngắn, công cụ mài lưỡi, cuốc đá, rìu có nấc có vai... Ngoài ra, họ còn biết tạo một số công cụ từ mảnh tước của hạch đá và công cụ bằng xương, sừng và vỏ trai. Đó đều là những công cụ thô sơ, mang đậm những giá trị của một nền văn hóa tiền sử độc đáo.

"Văn hóa Hòa Bình được xác định là gạch nối giữa thời đại đá cũ (Văn hóa Sơn Vi) và thời đại đá mới (Văn hóa Bắc Sơn)” – chị Tân nhấn mạnh và say sưa giới thiệu: Trong các hang động và mái đá của Hòa Bình, người ta đã tìm thấy nhiều loại hình công cụ được làm từ nhiều nguyên liệu khác nhau. Cũng giống như Văn hóa Sơn Vi, công cụ của người Hòa Bình hầu hết đều làm bằng đá cuội. Nhưng nếu như ở Văn hóa Sơn Vi, chủ nhân của nó chỉ biết ghè đẽo ở rìa viên cuội và giữ lại cả hai mặt vỏ cuội thì đến giai đoạn Văn hóa Hòa Bình, con người đã biết ghè đẽo rộng lên cả mặt viên cuội. Họ thường ghè đẽo một mặt viên cuội, còn một mặt giữ nguyên vỏ cuội. Đó là dấu hiệu cho thấy Văn hóa Hòa Bình là sự phát triển cao hơn, trên nền kỹ thuật ghè đẽo của Văn hóa Sơn Vi.

Bên cạnh góc trưng bày các hiện vật đá thuộc thời đại đá cũ, là góc trưng bày "Mỹ thuật trong Văn hóa Hòa Bình” - nơi chứng minh rằng hoạt động nghệ thuật của chủ nhân Văn hóa Hòa Bình đã xuất hiện. Dấu tích còn lại trong các di chỉ tuy chưa nhiều nhưng cũng đủ thuyết phục bất cứ du khách nào đặt chân đến đây để tìm hiểu. Nếu nhìn kỹ từng hiện vật, khách thăm quan có thể thấy một số hình khắc trên đá hay những họa tiết trang trí trên đồ xương. Chủ yếu là các hoa văn hình học như vạch song song, vòng tròn đồng tâm hay hình vẽ đơn giản như sóng nước, răng lược, xương cá... Bên cạnh nghệ thuật, cư dân Văn hóa Hòa Bình đã có khái niệm về thẩm mỹ. Họ biết sáng tạo ra các đồ trang sức đơn giản, rất sinh động để làm đẹp. Từ những mảnh xương, con ốc, họ đã biết sơ tác, khoan tạo lỗ, xuyên dây để làm vòng tay, vòng cổ, hoa tai rất tinh tế và đẹp mắt.

Nếu như những hiện vật sinh động kia vẫn chưa thể giúp bạn hình dung một cách rõ ràng đời sống sinh hoạt của người tiền sử thuộc nền Văn hóa Hòa Bình thì khu vực "Mô hình hang động” nhất định sẽ làm được điều đó. Tại đây, Bảo tàng tỉnh đã tái hiện một phần cuộc sống của người nguyên thủy trong Văn hóa Hòa Bình, mô phỏng dựng lại một hang động mà người nguyên thủy đã cư trú. Theo đó, cư dân Văn hóa Hòa Bình đã có ý thức trong việc lựa chọn nơi cư trú – tức là các hang động và mái đá cao ráo quanh các thung lũng, nơi sẵn nguyên liệu đá cuội để chế tác công cụ lấy từ các sông, suối chảy qua thung lũng. Trong mỗi hang thường có 20 – 30 người cư trú, chia nhỏ ra các nhóm 5 – 6 người chung một bếp trong hang. Đây chính là "bức tranh” hiện thực đã hoàn thành xuất sắc vai trò kể chuyện của nó. Rằng, cách ngày nay hàng vạn năm đã từng tồn tại một nền văn hóa cổ đại rực rỡ mang tên Văn hóa Hòa Bình.

Được biết, nằm trong chuỗi các hoạt động ý nghĩa kỷ niệm "85 năm thế giới công nhận nền Văn hóa Hòa Bình”, năm 2017, Bảo tàng tỉnh đã tổ chức trưng bày, giới thiệu các giá trị tiêu biểu của nền Văn hóa Hòa Bình. Điểm nhấn nổi bật nhất là hàng trăm hiện vật đá, vốn được coi "những sứ giả của thời gian” đã tồn tại qua hàng vạn năm, mang trong mình dấu ấn đậm đặc của Văn hóa Hòa Bình - một nền văn hóa tiền sử luôn đầy sức hút và chứa đựng những giá trị bí ẩn trường tồn với thời gian.

Thu Trang

 

Văn hóa Hòa Bình được nhà nữ khảo cổ học người Pháp Madeleine Colani phát hiện, nghiên cứu và đặt tên từ những năm 1926 - 1931. Đến năm 1932, tại Hội nghị Tiền sử Viễn Đông lần thứ I họp tại Hà Nội, Văn hóa Hòa Bình đã được các nhà khảo cổ thế giới công nhận. Hội nghị đã thông qua và thống nhất lấy thuật ngữ "Văn hóa Hòa Bình” do bà Madeleine Colani đưa ra đặt tên cho nền văn hóa này. Đây là nền văn hóa tiền sử có niên đại khoảng 18.000 năm kéo dài đến 7.500 năm cách ngày nay, thuộc thời kỳ đồ đá cũ. Các di chỉ tìm thấy và khai quật ở tỉnh Hòa Bình có khung niên đại cách ngày nay từ 11.000 - 12.000 năm.


Các tin khác


Ngành Du lịch Thừa Thiên - Huế thay đổi mạnh mẽ để thích nghi trong bối cảnh mới

Mở đầu năm 2021, tỉnh Thừa Thiên - Huế đã tổ chức khánh thành dự án tu bổ, tôn tạo cửa Ngọ Môn, công trình biểu tượng của mảnh đất Cố đô và tổ chức phục dựng Lễ Ban sóc thu hút nhiều du khách tham gia. Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, thời gian tới, đơn vị sẽ nghiên cứu, phục dựng dưới dạng sân khấu hóa nhiều nghi thức của triều Nguyễn tại Ngọ Môn như một cách để làm mới, hấp dẫn du khách khi đến thăm quan Quần thể di tích Cố đô Huế.

Hoạt động giới thiệu, quảng bá Văn hóa - Du lịch tỉnh Hòa Bình tại Hà Nội diễn ra từ ngày 22-24/1

(HBĐT) - UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 02/KH-UBND, ngày 4/1/2021 về việc tổ chức các hoạt động giới thiệu, quảng bá Văn hóa - Du lịch tại Hà Nội năm 2021. Chương trình được thực hiện từ ngày 22 - 24/1/2021, tại khu vực không gian nhà Bát Giác, phía sau tượng đài Lý Thái Tổ, phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội.  

Đạo diễn phim “Ký sinh trùng” làm Trưởng Ban Giám khảo tại Liên hoan phim Venice

Đạo diễn "Ký sinh trùng” Bong Joon Ho sẽ chủ trì vai trò người đứng đầu Ban Giám khảo của Liên hoan phim Venice lần thứ 78 tổ chức vào tháng 9. Đây là lần đầu tiên một đạo diễn Hàn Quốc được chọn làm Trưởng Ban Giám khảo hạng mục phim quan trọng nhất của Venice.

Lễ hội Gầu Tào huyện Mai Châu năm 2021

(HBĐT) - Ngày 17/1, tại sân vận động Xà Lĩnh, UBND xã Pà Cò (Mai Châu) đã tổ chức khai mạc Lễ hội Gầu Tào mừng Đảng, mừng xuân Tân Sửu 2021. Tới dự có đồng chí Nguyễn Thị Cẩm Phương, Phó Chủ tịch TT HĐND tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, huyện Mai Châu cùng đông đảo bà con nhân dân 2 xã Hang Kia - Pà Cò và du khách trong, ngoài tỉnh.

Những vần thơ chống dịch “Co vy”

(HBĐT) - Mộc mạc, mang nặng ngôn từ... khẩu hiệu, nhưng đôi lúc cũng hết sức dí dỏm, dễ đọc, dễ hiểu, dễ cảm nhận, đó là những vần thơ "theo dòng thời sự”, hưởng ứng tinh thần chống dịch "Co vy" (Covid-19) do các hội viên câu lạc bộ (CLB) thơ - ca Hòa Bình chắp bút.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục