(HBĐT) - Vẫn không thể nào quên, cuối tháng 7/2017, chúng tôi được đến Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên (Hà Giang) thắp nén hương thơm tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong chiến đấu bảo vệ từng tấc đất biên cương của Tổ quốc. Phía xa kia, biên giới một màu xanh thẳm cây rừng đã không còn vương khói súng. Trên đầu, trời xanh, mây trắng và vẳng đâu đây phía kỳ đài có những chú chim bồ câu vờn nắng. Tiếng cu gù tạo cho không gian thanh bình quá đỗi. Nhưng lòng mỗi người không yên khi được thắp nén hương lên những ngôi mộ không tên.


 Thắp hương cho các anh hùng liệt sĩ tại Đài tưởng niệm liệt sĩ cao điểm 468(xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên-Hà Giang)

Hơn 1.700 ngôi mộ với những bông hoa đỏ thắm được đặt ở mỗi phần mộ như muốn nói bao điều với bao người từng đến mảnh đất thiêng liêng này. Nơi biên giới Vị Xuyên vẫn còn hàng nghìn hài cốt của các anh nằm lẫn với rừng núi, cây cỏ đất Mẹ Việt Nam. Gặp CCB Bùi Duy Hiền (Yên Bái) đang thắp hương và thì thầm với những đồng đội năm xưa, bác nghẹn ngào: "Dịp 27/ 7 hàng năm, những người lính từng chiến đấu ở mặt trận Hà Giang chúng tôi lại tề tựu về đây cùng tri ân, tưởng nhớ những đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại nơi biên cương. Nhìn về các cao điểm trong sương mù và cùng hát khúc ca "Về đây đồng đội ơi” mà không cầm được nước mắt”.

Biết bao hy sinh, mất mát trong 2 cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ và trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Cũng vậy mà trên khắp mảnh đất hình chữ S này đã có hàng nghìn nghĩa trang liệt sĩ, hàng nghìn đài tưởng niệm. Nhiều vùng đất, nhiều địa danh đã trở thành "địa chỉ đỏ” linh thiêng; là điểm đến đầy sự ngưỡng vọng, tri ân và có ý nghĩa thức tỉnh con người nhằm biết đến truyền thống lịch sử, công ơn của bao thế hệ cha ông đã ngã xuống vì khát vọng hòa bình, để hết mình cống hiến cho cuộc sống hôm nay. Nghĩa trang liệt sĩ A1 (tỉnh Điện Biên), nghĩa trang Hàng Dương (Côn Đảo-Bà Rịa-Vũng Tàu), đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược (thành phố Hồ Chí Minh), nghĩa trang Phú Quốc (Kiên Giang), đài tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma (Cam Ranh-Khánh Hòa)… Mỗi địa danh, mỗi địa chỉ đều gợi lên niềm tự hào, kiêu hãnh nhưng cũng chen lẫn nỗi đa vởi sự hy sinh vô bờ bến.

Thật không thể nào diễn tả hết cảm xúc dâng trào khi lần đầu tiên đi qua sông bến Hải-vĩ tuyến 17 chia cắt 2 miền Nam-Bắc từ năm 1954 đến năm 1975. Đến Quảng Trị, không thể không đến thành cổ và dòng sông Thạch Hãn anh hùng gắn với những câu thơ như khắc vào lòng người của một CCB: Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ/Đáy sông còn đó bạn tôi nằm/ Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm. Điều kỳ thú nhất là trong lần chúng tôi thăm thành cổ Quảng Trị, nơi được mệnh danh với "mùa hè đỏ lửa”, 81 ngày đêm chiến đấu ngoan cường của bộ đội với lực lượng mạnh gấp nhiều lần Mỹ Ngụy là được gặp nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính cùng các CCB về thăm chiến trường xưa. Câu chuyện một thời bom rơi đạn nổ ngút trời và câu chuyện về mỗi bức ảnh, mỗi bức thư tại Thành cổ luôn được nhắc mãi. Bên cạnh những hy sinh, mất mát là tinh thần lạc quan, là khát vọng hòa bình của những người chiến sĩ.


Khoảng lặng nơi nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên (Hà Giang).

Bức ảnh "Nụ cười chiến thắng bên thành cổ Quảng Trị” (năm 1972) giữa không gian mà không viên gạch nào ở Thành cổ còn lành lặn bởi sự hủy diệt của bom đạn đã là một phần của lịch sử kháng chiến chống Mỹ. Cũng nơi "túi bom” này (nơi mà Mỹ Ngụy trút bom đạn xuống tương đương 7 quả bom nguyên tử Mỹ ném xuống 2 thành phố của Nhật Bản năm 1945), vẫn còn tươi nguyên tình yêu với quê hương, đất nước và niềm tin vào ngày thống nhất của bao người chiến sĩ. Bức thư của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh được trưng bày tại Thành cổ đã khiến bao người không cầm được nước mắt bởi tâm tư rất thật, rất đời thường của bao người con, người chồng gửi cho mẹ, cho vợ, cho quê hương trước khi hy sinh. Thật kỳ lạ, sau 30 năm, người vợ của liệt sĩ tìm được phần mộ của anh cũng khá trùng khớp với "dự báo” của anh ngày nào: " Sau này hòa bình lập lại, nếu có điều kiện vào Nam, hãy đưa hài cốt anh về. Đường đi như sau: đi tàu vào thị xã Quảng Trị, qua sông Thạch Hãn là nơi anh đã hy sinh khi đưa hàng qua sông. Từ thị xã qua cầu, ngược trở lại, hỏi thăm thôn Nham Biều 1… Đến đó sẽ tìm thấy tấm bia ghi tên anh, đục trên mảnh tôn. Mộ anh ở đó…”.

Thành cổ Quảng Trị, nơi mà mỗi nắm đất, ngọn cỏ, viên gạch đều thấm máu xương của những người con của quê hương, đất nước. Quảng Trị…mảnh đất anh hùng, mảnh đất lịch sử còn có 2 nghĩa trang Quốc gia là Nghĩa trang đường 9 và Nghĩa trang Trường Sơn-nơi yên nghỉ của gần 21.000 liệt sĩ hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước gắn bó với con đường Trường Sơn huyền thoại, mặt trận đường 9 Nam Lào, chiến trường Lào… Đã có hàng triệu lượt người Việt Nam và người nước ngoài hành hương về 2 miền đất linh thiêng này. Trước bạt ngàn bia mộ, trước bao anh linh anh hùng liệt sĩ, nhiều người không cầm được nước mắt. Có những hy sinh mất mát như vậy đấy, Việt Nam mới liền một dải và đang vững vàng vươn lên xây dựng, phát triển.

Với mỗi người con Hòa Bình khi đến đây, sau khi dâng hương hoa đặt chung cho các liệt sĩ, đều về phía khu mộ, phần mộ của con em Hòa Bình đã nằm lại sau cuộc chiến tranh. Biểu tượng của tỉnh Hòa Bình, những tiếng nói thì thầm với người nằm xuống…tất cả đều trào dâng niềm thành kính, biết ơn cùng lời hứa quyết tâm của những người đang sống...

Tháng 6/2018, chị Bùi Thị Thanh (TP Hòa Bình) có dịp đến ngã ba Đồng Lộc (huyện Can Lộc - Hà Tĩnh) - di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt. Trước đó, qua sách báo, phim ảnh, chị từng biết về địa danh này - một huyết mạch giao thông bị bom Mỹ đánh phá ác liệt cùng sự hy sinh bi tráng giữa tuổi thanh xuân của 10 cô gái thanh niên xung phong cùng bao người khác trong kháng chiến chống Mỹ. Đến nơi đây, những xúc cảm được nhân lên khi chị được "gặp” những hiện vật, nhân chứng, tài liệu về tinh thần quả cảm một thời của họ giữa đạn bom khốc liệt. Điều trùng hợp là tại địa danh này đang có nhiều hoạt động tri ân nhân 50 năm chiến thắng Đồng Lộc, chuẩn bị khánh thành đền thờ Ngã ba Đồng Lộc... Du khách gần xa và bao thế hệ cựu TNXP đã về đây. Hồi đó, họ mười tám, đôi mươi, nay đều đã ngoài 70. Họ dâng gương, lược, bồ kết lên phần mộ của các anh hùng liệt sĩ với những cái tên đã đi vào lịch sử TNXP Việt Nam: Võ Thị Tần, Hồ Thị Cúc, Võ Thị Hợi, Dương Thị Xuân…Trong gió lồng lộng, cùng tiếng thông reo là tiếng chuông ngân như vang vọng từ quá khứ hào hùng. Đó là tấm lòng ngưỡng vọng, tri ân của bao người và càng thêm hiểu về ý nghĩa, giá trị của tiếng reo vui cuộc sống hòa bình hôm nay.


Bùi Huy


Các tin khác


Chiều thu tại nghĩa trang lớn nhất cả nước

(HBĐT) - Nghĩa trang liệt sỹ Quốc gia Trường Sơn tọa lạc trên khu đồi Bến Tắt, thuộc địa phận xã Vĩnh Trường, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Nghĩa trang được khởi công xây dựng vào ngày 24/10/1975, hoàn thành ngày 10/4/1977 với tổng diện tích 140.000 m2. Đây là nơi quy tụ của hơn 10 nghìn phần mộ các liệt sỹ đã hy sinh trên tuyến đường mòn Hồ Chí Minh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Chuyện về những nhà giáo lên vùng cao dạy chữ

(HBĐT) - Ở một ngôi trường tại bản làng nghèo khó, trong hành trình lên vùng cao dạy học, ngoài những trang giáo án, các thầy, cô giáo luôn có một vật bất ly thân, đó là những dây xích để cuốn lốp xe. Câu chuyện vượt khó của những nhà giáo hết lòng vì sự học vùng cao là "nốt nhạc” trầm lắng của sự nghiệp GD&ĐT.

Người mẹ Việt của sinh viên Lào

Một sáng chủ nhật cuối tháng 9-2018, khi trận đấu bóng đá giữa hai đội sinh viên Lào ở Học viện Báo chí và Tuyên truyền chuẩn bị bắt đầu, các cầu thủ đã vào sân khởi động. Trong lúc nhiều người vẫn hướng ra ngoài sân như đang tìm kiếm điều gì, bỗng tiếng vỗ tay vang lên cùng nhiều tiếng reo mừng rỡ: "Mẹ Hương đến rồi”, "Con chào mẹ” cùng những cái ôm thật chặt... Người được gọi là "mẹ Hương" chính là Thạc sĩ Đỗ Mai Hương, Phó Trưởng phòng Hợp tác quốc tế của Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn thành phố Hòa Bình(Kỳ III)

Bài 3 - Lời giải nào cho việc xử lý dứt điểm tình trạng chậm di dời các bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp quy hoạch? 

(HBĐT) - Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi (TKCS) không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn TP Hòa Bình theo sự chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy tại cuộc họp ngày 1/8/2018, cơ quan chức năng của tỉnh và thành phố đã và đang tìm "lời giải” cho bài toán này.

Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn thành phố Hòa Bình (Kỳ II)

Bài 2 - Tiếng nói từ phía doanh nghiệp

(HBĐT) - "Chúng tôi sẵn sàng thực hiện phương án di dời bãi tập kết cát, sỏi (TKCS) theo Quyết định số 2488/QĐ-UBND của UBND tỉnh, nhưng tỉnh cũng phải có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp trong việc di chuyển. Nếu không sẽ đẩy doanh nghiệp vào tình trạng khó khăn, thậm chí là phá sản”, đại diện các doanh nghiệp kinh doanh cát, sỏi không phù hợp quy hoạch phải di dời về các vị trí phù hợp - ông Phạm Xuân Quỳnh, Giám đốc Công ty TNHH MTV Quỳnh Hà có địa chỉ tại tổ 8, phường Thịnh Lang chia sẻ.

Xung quanh việc chậm xử lý di dời bãi tập kết cát, sỏi không phù hợp với quy hoạch trên địa bàn thành phố Hòa Bình(Kỳ I)

(HBĐT) - Quyết định số 2488/QĐ-UBND của UBND tỉnh về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng cát, sỏi xây dựng trên địa bàn tỉnh đến năm 2020 được ban hành cách đây gần 1 năm. Ngày 1/8/2018, Thường trực Tỉnh ủy đã yêu cầu các ngành, địa phương thực hiện việc thu hồi hợp đồng thuê đất đối với các doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng (VLXD) tại 2 bãi tập kết ở khu vực phường Thịnh Lang và Đồng Tiến; đóng cửa 2 bãi tập kết VLXD nói trên trước ngày 15/8/2018. Tuy vậy, cho đến thời điểm này, việc đóng cửa các bãi VLXD, thu hồi hợp đồng thuê đất, di chuyển các bãi tập kết cát, sỏi (TKCS) không phù hợp quy hoạch của các doanh nghiệp vẫn chưa được thực hiện. Vậy, đâu là nguyên nhân của sự chậm trễ này?