Cán bộ Viện công nghệ sinh học nhân bản gen

Cán bộ Viện công nghệ sinh học nhân bản gen "cụ Rùa" hồ Hoàn Kiếm tại phòng thí nghiệm.

Từ kết quả phân tích bước đầu gien Rùa mai mềm khổng lồ đang sống tại hồ Hoàn Kiếm, các nhà khoa học Việt Nam đưa ra kết luận: "cụ Rùa" hồ Hoàn Kiếm là "cụ bà" và là loÀi đặc hữu lần đầu phát hiện tại Việt Nam. Các nhà khoa học Viện Công nghệ sinh học đề nghị đặt tên cho loài đặc hữu nói trên là: Rafetus vietnamensis.

 

Từ năm 2003 đến năm 2010 (trước thời điểm lấy gien 'cụ Rùa' còn sống ở  hồ Hoàn Kiếm), các nhà khoa học của Viện Công nghệ sinh học thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã thực hiện việc thu thập tài liệu, mẫu tiêu bản về loài rùa mai mềm khổng lồ sống tại nhiều sông, đầm hồ ở các tỉnh phía bắc. Các nhà khoa học đã thu được 33 mẫu tiêu bản liên quan rùa mai mềm  khổng lồ đã chết tại Ðền Ngọc Sơn (hồ Hoàn Kiếm), Bảo tàng Hà Nội, Bảo tàng Hòa Bình, Quảng Phú (Thanh Hóa), hồ Suối Hai (Sơn  Tây, Hà Nội), Yên Bái.

Các nhà khoa học đã lập được bản đồ phân bố của rùa mai mềm khổng lồ. Loài rùa này có ba đặc điểm chính: thân được bao phủ bởi một làn da mềm thay vì một mai cứng. Môi trường sống thích hợp được giới hạn trong các vùng  nước ngọt, không lợ hay mặn. Các loài rùa mai mềm khổng lồ có  kích thước cơ thể quan sát được, đạt từ 1.500 đến 2.200 mm và trọng lượng dao động từ 85 đến 220 kg. Bộ xương của mẫu chuẩn rùa mai mềm khổng lồ được lưu giữ trong chùa Hưng Ký, Hà Nội (hiện nay mẫu này đã chuyển về Bảo tàng Hà Nội). Mẫu gốc là bộ xương đầy đủ và  hai mẫu nhồi hiện đang trưng bày giữ trong Ðền Ngọc Sơn và Bảo tàng Hòa Bình cho phép đo được các thông số hình thái như sau:  Chiều dài cơ thể từ mõm đến cuối đuôi dao động từ 1.500 đến 2.000 mm.  Trọng lượng cơ thể khoảng 170 đến 220 kg ở giai đoạn trưởng thành.

Kết quả phân tích 33 mẫu tiêu bản rùa mai mềm thu thập ở Hà Nội, Thanh Hóa, Hòa Bình  cho thấy các gien trong thể giống nhau và trong sơ đồ cây phát sinh chủng loại, các mẫu này tạo thành một nhóm riêng tách biệt khỏi các loài rùa mai mềm đã được phát hiện trước đây. Phát hiện này cho thấy, rùa mai mềm khổng lồ tại các tỉnh phía bắc là giống nhau và độc nhất.

Như vậy qua kết quả phân tích gien từ 33 mẫu tiêu bản rùa mai mềm khổng lồ thu được tại các địa điểm nói trên, các nhà khoa học Viện Công nghệ sinh học đã khẳng định, rùa mai mềm khổng lồ của Việt Nam là một loài đặc hữu hoàn toàn không phải  loài Pelochelys cantorii, cũng không giống Rafetus euphraticus và Rafetus Swinhoei. Các nhà khoa học đề nghị gọi tên loài rùa đặc hữu của Việt Nam là Rafetus vietnamensis được GS, TS Lê Trần Bình, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, nguyên Viện trưởng Công nghệ sinh học và các cộng sự công bố năm 2010 trên tạp chí Công nghệ Sinh học.

Câu hỏi đặt ra cần giải đáp đó là: 'cụ Rùa' đang sống tại hồ Hoàn Kiếm có cùng loài với loài rùa đặc hữu của Việt Nam, trong đó có rùa đã chết hiện đang để tại Ðền Ngọc Sơn hay không? Ngày 4-4, trong dịp lấy mẫu bệnh phẩm trên các vết thương của 'cụ Rùa' trong bể chữa vết thương đặt tại khu vực Tháp Rùa, các nhà khoa học của Viện Công nghệ sinh học đã thu mẫu gồm: Máu (của vết thương vai, cổ) thấm vào đầu tăm bông, bông rửa vết thương có dính mẫu và tế bào, mảnh da nhỏ quanh mép vết thương. Trình tự gien 16S rDNA ty thể thường được sử dụng như gien chỉ thị trong giám định loài. Với vết máu thấm trong tăm bông mẫu gien 16S rDNA của 'cụ Rùa' được nhân bản thành công và giải trình tự một đoạn dài 921 nucleotide. Phân đoạn gien này được đọc hai lần và cho kết quả giống nhau. Khi so sánh với các trình tự gien 16S rRNA của các mẫu tiêu bản trước đây với trình tự gien 16S rRNA của 'cụ Rùa' đang sống tại hồ Hoàn Kiếm, kết quả cho thấy các mẫu tiêu bản rùa ở Quảng Phú (Thanh Hóa), rùa tại Bảo tàng Hà Nội và 'cụ Rùa' tạo thành một nhóm riêng và hoàn toàn giống nhau. Ðiều đó cho phép kết luận 'cụ Rùa' đang sống tại hồ Gươm cùng loài với rùa đặc hữu của Việt Nam đã được các nhà khoa học của Viện Công nghệ sinh học  công bố năm 2010.

Ðiều này khác với thông tin phân loại về 'cụ Rùa' trong Sách Ðỏ Việt Nam và các báo cáo của Tổ chức 'Bảo tồn động vật hoang dã quốc tế'. Trong Sách Ðỏ Việt Nam, rùa ở hồ Hoàn Kiếm được liệt kê với tên gọi là Pelochelys bibroni, loài có nguy cơ tiệt chủng cao và trong báo cáo của Tổ chức 'Bảo tồn động vật hoang dã quốc tế' rùa này được phân loại là Refetus Swinhoei (1999). Theo GS,TS Lê Trần Bình, một trong những lý do chính cho sự không thống nhất này là thiếu dữ liệu nghiên cứu có hệ thống đối với các mẫu vật đã chết hoặc còn sống.

Về giới tính 'cụ Rùa', quan sát từ thực tế, tại bể chữa vết thương ở khu vực Tháp Rùa, chúng ta có thể thấy về mặt hình thái  'cụ Rùa' có bốn đặc điểm sau:  Da nhẵn không nhám như giấy ráp. Ðuôi ngắn, hiếm khi thò ra ngoài mai mềm. Vùng gờ mai trên vai phẳng chứ không răng cưa. Da mầu ghi xanh sẫm, không có những đốm vòng sáng. Các đặc điểm này đều cho phép kết luận 'cụ Rùa' là 'cụ bà'.

Dùng phương pháp nhân các locus gien liên quan nhiễm sắc thể X và Y cho kết quả ở mẫu 'cụ Rùa' chỉ có phân đoạn X xuất hiện rất đậm, không có sự xuất hiện của phân đoạn Y (thuộc giống đực), từ kết quả này thông qua phân tích gien có thể khẳng định, 'cụ Rùa' là một 'cụ bà'. Trong thời gian tới, khi có mẫu của rùa ở Ðồng Mô, các nhà khoa học sẽ đưa ra kết luận là rùa Ðồng Mô có cùng loài với 'cụ Rùa' ở hồ Hoàn Kiếm hay không?

 

Kết thúc chiến dịch truy quét tình trạng phá rừng ở huyện Tuy Ðức, Chặt bỏ hơn 700 ha cây trồng và tháo dỡ, tiêu hủy 107 nhà tạm, lều lán

Sau chín ngày thực hiện chiến dịch truy quét, cưỡng chế, giải tỏa tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng trái phép tại xã Ðác Ngo, huyện Tuy Ðức, Ðoàn công tác liên ngành tỉnh Ðác Nông đã cưỡng chế chặt bỏ hơn 700 ha cây trồng, trong đó có hơn 200 ha cao-su, điều; tháo dỡ, tiêu hủy 107 nhà tạm và lều lán... xây dựng trên diện tích đất lâm nghiệp do Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Quảng Tín quản lý. Ngoài ra, Ðoàn công tác liên ngành còn lập hơn 148 biên bản xử lý vi phạm phá rừng và lấn chiếm đất rừng trái phép.

 
 

Ðặc điểm hình thái chính của Rùa hồ Hoàn Kiếm

- Mai mềm như một lớp da bảo vệ bên ngoài, hoàn toàn thiếu vỏ cứng bên ngoài.

- Chiều dài cơ thể từ mõm đến hết đuôi dài từ 1.700 đến 2.000 mm và trọng lượng cơ thể dao động từ 120 đến 220 kg đối với những cá thể bị săn bắt.

- Kích thước đầu của loài rùa này lớn hơn và mõm nhỏ nhô ra hơn so với Pelochelys bibroni Rafetus Swinhoei và đầu trên cổ dài với một cái mũi ngắn, không rõ hình vòi, lỗ mũi rộng. Thông thường, hộp sọ của loài rùa này khá rộng và xương hàm trên và dưới đều tù, không nhọn như mô tả về R.Swinhoei.

- Chân trước và chân sau chỉ có ba móng vuốt.

(Viện Công nghệ sinh học)

 

                                                                               Theo Báo ND

 

Các tin khác


Ngầm Quèn Kẻo - "điểm nghẽn" giao thông mùa mưa bão

(HBĐT) - Đối với người dân xã Đú Sáng (Kim Bôi), ngầm Quèn Kẻo có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng khi nối liền các xóm khu A và khu B, góp phần tạo điều kiện cho người dân đi lại thuận tiện, giao thương hàng hóa thúc đẩy phát triển KT-XH. Hiện nay, thiết kế kỹ thuật của ngầm không đảm bảo tiêu chuẩn lưu thông nguồn nước lũ, khiến ngầm thường xuyên bị ngập vào mùa mưa. Do đó, không đáp ứng nhu cầu sử dụng của khoảng 500 hộ dân với trên 3.000 nhân khẩu thuộc các xóm: Bãi Tam, Gò Bùi, Vó Mái, Đồng Bãi…

Huyện Đà Bắc cấp bách ứng phó với sạt lở, mưa lũ

(HBĐT) - Đà Bắc là huyện vùng cao, địa hình chia cắt, độ dốc cao, thường xuyên xảy ra trượt sạt, đá lở, đá lăn, lũ ống, lũ quét, đe dọa nghiêm trọng tính mạng, tài sản và người dân. UBND huyện Đà Bắc chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN) theo phương châm "4 tại chỗ”, trong đó, đặc biệt đề cao vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở chủ động ứng phó với các tình huống thiên tai, bất trắc có thể xảy ra, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai, mưa lũ.

Chủ động điều tra, phát hiện và phòng châu chấu hại cây trồng lâm nghiệp

(HBĐT) - Chi cục TT & BVTV vừa có Công văn số 491/BVTV-TV về việc chủ động phòng chống châu chấu tre lưng vàng  gửi các huyện, thành phố.

Trên 75,9 tỷ đồng xây dựng khu tái định cư tại xóm Táu Nà

(HBĐT) - Nhằm đảm bảo các điều kiện thiết yếu phục vụ cuộc sống của các hộ dân đang xâm canh, xâm cư tại khu vực suối Rằm và xung quanh xóm Táu Nà, xã Cun Pheo (Mai Châu) để ổn định tình hình ANTT, góp phần phát triển KT-XH của địa phương, HĐND tỉnh vừa ban hành Nghị quyết số 242/NQ-HĐND về phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng khu tái định cư (TĐC) tại xóm Táu Nà, xã Cun Pheo.

Trung Quốc chế tạo robot giúp các bác sĩ chống dịch Covid-19

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Tsinghua, Trung Quốc đã thiết kế một robot có thể hỗ trợ các bác sĩ tuyến đầu trong các tình huống nguy hiểm khi tiếp xúc với bệnh nhân nhiễm Covid-19 mà không có quần áo bảo hộ.

Triển khai ứng dụng CNTT trong phòng, chống dịch bệnh Covid-19

(HBĐT) - Sở Y tế vừa có Văn bản số 618/SYT-VP ngày 20/3/2020 về việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong phòng, chống dịch bệnh Covid-19.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục