(HBĐT) - Hang Muối là một mái đá nằm trong khối đá vôi Chiềng Khến, thuộc thị trấn Mường Khến, huyện Tân Lạc, là di tích khảo cổ cấp quốc gia. Đây là nơi đọng lại nhiều dấu ấn của một nền Văn hóa Hòa Bình nổi tiếng - cái nôi văn hóa của người Việt cổ thời xa xưa.


Hang Muối thuộc thị trấn Mường Khến, huyện Tân Lạc - khu di tích khảo cổ học cấp quốc gia.

 Hang Muối là một mái đá cao ráo, thoáng đãng và rộng rãi, chiều rộng phía cửa khoảng 27 m, sâu 11 m, cao 13 m. Cửa quay về hướng đông - nam, tránh được những cơn gió bắc lạnh thấu xương về mùa đông cũng như những tia nắng gay gắt ngày hè oi ả. Nền hang lồi lõm do quá trình thám sát, khai quật, cao hơn mặt ruộng 2 m. Lối đi vào hang tương đối dễ dàng. Điều đặc biệt nhất là bên rìa vách mái đá ở cửa hang có nhiều vỏ ốc bị ghè ở đầu và nhiều vỏ có dấu vết cháy được xi măng, đá vôi gắn chặt lại thành từng đám. Có thể loài trai, ốc trở thành nguồn thức ăn dễ kiếm gần như thường xuyên của người nguyên thủy ở đây.

Tháng 9/1963, đội khai quật của Vụ Bảo tồn - Bảo tàng thuộc Bộ Văn hoá đã tiến hành khai quật đợt 1. Tháng 6 - 7/1965, Viện Bảo tàng lịch sử Việt Nam tiến hành khai quật lần thứ 2, phần còn lại của di tích hang Muối vực chưa được nghiên cứu của các lần trước đây nhằm bổ sung hiện vật cho công tác nghiên cứu và trưng bày trong cuộc chỉnh lý tiến hành vào năm 1966. Đây là một trong những cuộc khai quật đầu tiên có quy mô tương đối lớn của ngành khảo cổ học nước ta về Văn hoá Hoà Bình từ sau ngày miền Bắc hoàn toàn giải phóng.

Quá trình thám sát, khai quật, nghiên cứu hang Muối, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy sự cấu tạo của tầng văn hoá rất dày (đến 1,70 m); phát hiện thấy hai hố đất mùn (hố rác) bếp nguyên thuỷ và một số hiện vật rất lớn (hơn 900 hiện vật); 2 mộ táng, điều đó chứng tỏ rằng đây là một di chỉ cư trú của người nguyên thủy vào thời kỳ đá giữa. Kết quả cuộc khai quật xác định di tích hang Muối thuộc nền Văn hoá Hoà Bình có niên đại từ 10.000 - 7.000 năm cách ngày nay.

Di vật thu được ở hang Muối khá phong phú gồm nhiều loại hình khác nhau như: Công cụ ghè đập; công cụ chặt thô; rìu ngắn; rìu dài; rìu mài lưỡi; công cụ hình đĩa; công cụ hình hạnh nhân; công cụ nạo nhỏ; công cụ chày; bàn nghiền; công cụ cắt khía; hòn ghè; hạch đá; công cụ mũi nhọn; mảnh tước; hòn cuội nguyên và phế liệu; công cụ xương; mộ táng; bếp... Hiện nay, tất cả các hiện vật của hang Muối được lưu giữ và bảo quản tại phòng lưu trữ của Viện Bảo tàng lịch sử và Viện Khảo cổ học Việt Nam.

Đồng chí Lê Phi Sơn, cán bộ văn hóa thị trấn Mường Khến cho biết: Khu di tích hang Muối là một trong những địa chỉ cho việc nghiên cứu và tìm hiểu về nền Văn hóa Hòa Bình. Chúng tôi cùng phối hợp với Phòng VH-TT huyện, Sở VH-TT&DL trong việc quản lý, bảo vệ di tích. Dọn dẹp vệ sinh, giữ gìn nguyên bản của di tích phục vụ nghiên cứu và đón khách tham quan, du lịch. Với lợi thế ở ngay cạnh ngã ba quốc lộ 6, hang Muối có thể dễ dàng trở thành "điểm du lịch xanh”, "điểm du lịch văn hóa” thích hợp với du khách trong và ngoài nước.

Ông Trần Văn Quảng, người dân thị trấn Mường Khến, hiện đang là người trực tiếp trông coi, bảo vệ khu di tích cho biết: Chúng tôi thường xuyên tiếp các đoàn khảo cổ học, đoàn công tác, sinh viên các trường đại học và khách du lịch nước ngoài đến tham quan. Mọi người đều cảm thấy thích thú và ấn tượng về nền Văn hóa Hòa Bình qua những gì khai quật được. Nhà sử học Lê Văn Lan cũng nhiều lần đến đây cùng trao đổi với tôi về cách gìn giữ và bảo tồn nguyên vẹn khu di tích. Là người gắn bó với hang Muối lâu năm, tôi nhận thấy, phát hiện ra di tích hang Muối là bước tiến hết sức quan trọng và mang lại giá trị lịch sử, có ý nghĩa về mặt khoa học, là tư liệu quan trọng trong công tác nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển loài người. Chính vì vậy khu di tích hang Muối của huyện Tân Lạc là tài sản vô cùng quý báu, cần được bảo tồn.

 

                                                                                  Đồng Hương

Các tin khác


Xem tranh Đông Hồ “Đám cưới chuột” nhân năm Canh Tý

Trong các dòng tranh dân gian Việt Nam như Hàng Trống (Hà Nội), Làng Sình (Huế), Kim Hoàng (Hà Nội) thì tranh Đông Hồ (Bắc Ninh) là khá phổ biến từng được in ấn, phát hành rộng rãi trong cả nước mỗi dịp đón Tết, vui Xuân. Sở dĩ như vậy bởi dòng tranh này phong phú, đa dạng về nội dung, điêu luyện về cách thức biểu đạt. Bên cạnh nhiều bức tranh hạnh phúc: đàn lợn, đàn gà, trâu, cá,… còn có những bức tranh có hàm ý hai mặt vừa trào phúng, vui nhộn vừa có tính châm biếm hài hước, đả kích, triết lý sâu sắc về mối quan hệ nhân - quả, thiện - ác như tranh "Đánh ghen”, "Hứng dừa”,... trong đó "Đám cưới chuột” là một điển hình.

Độc đáo các nghề truyền thống của dân tộc Mông

(HBĐT) - Nói đến nét văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Mông tại xã Pà Cò (Mai Châu) không thể không nhắc đến nghề thủ công truyền thống như nghề dệt thêu thổ cẩm, vẽ sáp ong, nghề rèn, làm giấy… Trong đó, có nhiều nghề truyền thống không chỉ phục vụ hoạt động đời sống sinh hoạt, sản xuất mà còn mang lại nguồn thu đáng kể cho bà cong vùng cao nơi đây.

Một chuyện Tết xưa

(HBĐT) - Ngày ấy, cách nay hơn 30 năm, cứ gọi chung là thời bao cấp, trên các phố của Hà Nội và một số thành phố, thị xã miền Bắc như Hải Phòng, Nam Định, Hòa Bình… hay gặp tấm biển, thường là làm bằng bìa cactong: Nhận làm quy-gai-xốp! 

Sắc hoa xuân rực rỡ

(HBĐT) - Không ở đâu, Tết đến sớm như ở các vùng trồng hoa. Bởi trước Tết vài tháng, các vùng này đã nhộn nhịp vào vụ trồng hoa bán Tết. Từng cây hoa được chăm sóc, nâng niu cẩn thận để sao cho hoa tươi thắm, rược rỡ nhất. Chúng tôi có cơ hội dạo quanh những vùng trồng hoa và các cửa hàng bán hoa để cảm nhận không khí sôi động mà đằm thắm đó…

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục