(HBĐT) - Cách thành phố Hòa Bình hơn 10 km, bản Giang Mỗ, xã Bình Thanh (Cao Phong) vẫn giữ được nét đặc trưng của bản Mường truyền thống. Với nếp nhà sàn, bao quanh bởi những rặng tre, ruộng bậc thang và những con người mộc mạc, chân chất đã tạo nên một bản Mường ấn tượng, độc đáo, thu hút nhiều du khách đến thăm quan, trải nghiệm.



Bản Giang Mỗ, xã Bình Thanh (Cao Phong) yên bình với những nếp nhà sàn truyền thống.

Trải lòng với bản Mường Giang Mỗ

Tôi có người họ hàng ở bản Giang Mỗ nên từ nhỏ, cứ nghỉ hè là bố mẹ lại cho về chơi đôi, ba tuần. Trong ký ức tôi vẫn luôn nghĩ Bình Thanh, Giang Mỗ là quê hương thứ 2 của mình. Rồi theo thời gian, bận bịu học hành, lo toan cuộc sống, tôi ít về Giang Mỗ, Bình Thanh hơn. Nhưng mỗi lần về đều muốn được ngủ nhà sàn, được đi dạo quanh bản, lội suối, hái rau đồng về ăn… Giang Mỗ thật đẹp với những nếp nhà sàn được bao quanh bởi những rặng tre, ruộng lúa bậc thang và những con người mộc mạc, chân chất. 

Tôi vẫn nghĩ, Giang Mỗ là bản rất gần trung tâm thành phố, lại là điểm trung gian của nhiều điểm du lịch như: lòng hồ Hòa Bình, Bảo tàng không gian văn hóa Mường… Với vị trí này, Giang Mỗ có nhiều điều kiện để thu hút khách du lịch, để đời sống của bà con có nhiều đổi thay, phát triển. Thế nhưng tôi cũng cứ trăn trở, nhớ nhung một Giang Mỗ yên bình, trong lành liệu có bị mai một, pha tạp…

Cái sự trăn trở rồi lo lắng, hụt hẫng khi gần đây tôi trở về thấy ngôi nhà sàn của người chú đã thay bằng ngôi nhà xây, đổ mái bằng. Nghẹn lời hỏi sao chú lại làm nhà xây, chú cười như thấu hiểu mọi suy nghĩ của tôi: "Khu vực này ngoài bản rồi. Chú xây để tiện làm ăn. Đất trong bản chú vẫn làm nhà sàn mà. Bản Giang Mỗ vẫn nguyên bản 100% nhà sàn nhé. Bản có quy ước rồi. Không chỉ giữ nếp nhà sàn mà mọi phong tục, bản sắc, lối sống, cảnh quan vẫn luôn và sẽ được lưu giữ…". Lòng tôi trở lại sự thích thú và tràn đầy cảm xúc.

Bình yên bên những ngôi nhà sàn truyền thống

Mỗi khi nhìn thấy nhà sàn, tôi lại xốn xang đến lạ. Xốn xang nhớ bóng dáng bà quét lá nơi gầm sàn, đầu ngõ; nhớ lúc nhỏ thường đòi bà dắt lên chín bậc cầu thang và ngồi nghe bà hát thường đang nơi cửa voóng. Nhớ màu khói bếp loang trên mái gianh nhà sàn… mà nghẹn ngào, tha thiết!

Nhà sàn của người Mường là nơi diễn ra nhiều sự kiện quan trọng của đời người, vì vậy nó không những có ý nghĩa với mỗi người mà còn có ý nghĩa với cả cộng đồng. Từ nhỏ, tôi đã được nghe các ông kể về việc dựng nhà sàn của người Mường là một quá trình đúc rút kinh nghiệm trong thời gian dài cư trú. Ðiều đó thể hiện rõ trong sử thi Ðẻ đất, đẻ nước của dân tộc Mường. Sử thi viết rằng: Xưa, người Mường sinh ra chưa có nhà để ở mà phải cư trú trong các hang đá, hốc cây. Họ phải đối mặt với nhiều thiên tai, hiểm họa. Một hôm, ông Lang Mường là Lang Cun Cần bắt được một con rùa đen, đang định đem ra làm thịt thì con rùa lên tiếng van xin ông Lang tha thiết và hứa nếu tha nó sẽ dạy cho người Mường cách làm nhà để ở. Lang Cun Cần bằng lòng, rùa bảo hãy nhìn vào thân hình tôi mà hình dung cách dựng nhà: "Bốn chân tôi làm nên cột cái/ Nhìn sườn dài sườn cụt mà xếp làm rui/ Nhìn qua đuôi làm chái/ Nhìn lại mặt mà làm cửa thang cửa sổ/ Nhìn vào xương sống làm đòn nóc dài dài/ Muốn làm mái thì trông vào mai/ Vào rừng mà lấy tranh lấy nứa làm vách/ Lấy chạc vớt mà buộc kèo”...

Từ đó, người Mường biết làm cái nhà để ở, để yêu quý, gắn bó, để trở về sau những nhọc nhằn đi nương, núi. Từ đó, người Mường biết sống an cư và dần no ấm, đẹp giàu. Qua bao đời nối tiếp nhau, cùng nhiều phong tục, tập quán sinh hoạt ở ngôi nhà sàn của mình, người Mường đã làm nên một nền văn hóa đồ sộ và đáng tự hào như hôm nay…

Cũng từ khi được nghe, được hiểu về những câu chuyện này, tôi luôn thích về bản Mỗ để được ngủ nhà sàn; để được cùng những người Mường bản Mỗ tiếp bạn phương xa đến thăm, chơi, kết giao; được thấy người con gái Mường về làm dâu trong gian buồng ấm áp và được đón chào những đứa trẻ cất tiếng khóc chào đời bên bếp lửa mùa xuân... Và đặc biệt gần đây, tôi vẫn luôn về để được chứng kiến sự đổi thay của bản - bản du lịch cộng đồng ấn tượng, hấp dẫn níu giữ bước chân du khách muôn nơi.


Hồng Duyên

Các tin khác


Đại lễ kính mừng Đức Phật đản sinh

(HBĐT) - Ngày 16/5, tại chùa Hòa Bình Phật Quang, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hòa Bình tổ chức Đại lễ kính mừng Đức Phật đản sinh (Vesak) Phật lịch 2563- dương lịch 2019. Đến dự, có đại diện Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, UBMTQ tỉnh, đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh và thành phố Hòa Bình và gần 2.000 tăng ni, phật tử trong tỉnh.

Bài 2: Sự hồi sinh của các di tích trên địa bàn huyện Tân Lac

(HBĐT) - Trước thực trạng nhiều di tích trên địa bàn huyện chưa được đầu tư khai thác có hiệu quả, cấp ủy, chính quyền huyện Tân Lạc đã chủ động, quyết liệt thực hiện nhiều giải pháp nhằm quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Từ đó, các di tích từng ngày hồi sinh, trở thành điểm du lịch hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế.

Bài 1: Những khó khăn trong quản lý di tích tại huyện Tân Lạc

(HBĐT) - Huyện Tân Lạc có 6 di tích quốc gia(di tích khảo cổ và di tích thắng cảnh), 4 di tích cấp tỉnh(di tích lịch sử-văn hóa, di tích thắng cảnh) và nhiều điểm di tích đang được UBND tỉnh kiểm kê. Tuy nhiên, trong thời gian qua, công tác quản lý, gìn giữ, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích ở một số địa phương còn hạn chế. Đặc biệt, công tác quản lý di tích chưa chặt chẽ, đồng bộ. Chính quyền địa phương còn buông lỏng để tư nhân quản lý dẫn đến một thực tế đáng buồn là một số di tích đang bị xâm hại nghiêm trọng.

Hơn 1.000 nghệ nhân, nghệ sỹ tham gia giao lưu văn hóa Việt Nam-Lào

Chương trình tổ chức nhằm góp phần tăng cường và nâng cao sự hiểu biết, tình đoàn kết, hữu nghị và giao lưu văn hóa giữa các các tỉnh vùng biên giới Việt Nam-Lào, khu vực miền Trung, Tây Nguyên.

Huyện Tân Lạc:Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Mường

(HBĐT) -  Đồng chí Bùi Minh Hồng, Trưởng phòng VH-TT huyện Tân Lạc cho biết: Để gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, tại các xã, thị trấn đã vận động phụ nữ, thanh niên và những người đam mê văn hóa Mường thành lập đội văn nghệ của xã, của xóm. Mọi người cùng đóng góp kinh phí để tập luyện, phát triển phong trào văn hóa, văn nghệ của địa phương.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục