(HBĐT) - Hiện nay, tỉnh ta có 786 di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT), trong đó, Mo Mường và chiêng Mường là 2 DSVHPVT độc đáo của tỉnh. 

 


Trình tấu chiêng Mường trong Lễ hội Khai hạ Mường Bi - Tân Lạc năm 2020.                                                                      
Nhìn chung, các dân tộc ở Hòa Bình vẫn giữ được những nét cơ bản trong phong tục, tập quán của dân tộc mình. Các giá trị di sản về văn học nghệ thuật, ngôn ngữ, chữ viết được bảo tồn; tri thức dân gian, trang phục được lưu giữ.

Nhiều giá trị văn hóa của dân tộc Mường như dân ca, nghệ thuật chiêng, mo, sử thi Đẻ đất - Đẻ nước... vẫn lưu giữ và được đánh giá cao. Ngôi nhà sàn có phần mai một, nhưng nhiều địa phương như Lạc Sơn, Tân Lạc đang phục dựng nhà sàn bằng vật liệu bê tông thay cho gỗ như trước kia. Người Tày vẫn giữ được bản sắc riêng, độc đáo như làn điệu dân ca, duy trì học chữ cổ trong cộng đồng... Người Dao giữ phong tục cấp sắc, Tết nhảy, học chữ cổ... Người Mông giữ được trang phục, kiến trúc nhà ở, nghề rèn, vẽ sáp ong, ngôn ngữ, Tết Mông, cùng với các lễ hội, âm nhạc - khèn Mông...

Đặc biệt, thời gian gần đây đã có những tín hiệu đáng mừng như: sự phát triển của hệ thống lễ hội truyền thống, chiêng Mường. Nhất là giá trị của Mo Mường và vai trò của các ông Mo đã được Nhân dân coi trọng, tôn vinh. Các huyện trong tỉnh đã triển khai nhiều lớp truyền dạy chữ Dao, Tày, Thái, Mông, chữ Mường và trình tấu chiêng Mường, múa Mường… để bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Tuy nhiên, có một thực tế là, phong tục tập quán, đặc biệt là giá trị văn hóa, văn nghệ dân gian đang có nguy cơ bị thay thế. Tầng lớp nắm giữ tri thức dân gian hiện nay tập trung ở những người lớn tuổi cũng mai một dần. Hiện, toàn tỉnh có 18 nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú. Lớp trẻ đại đa số không am hiểu phong tục tập quán của dân tộc, thậm chí một số còn không biết nói ngôn ngữ của dân tộc mình. Hơn bao giờ hết, vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị VHPVT tiêu biểu các dân tộc cần được nghiêm túc nhìn nhận, chú trọng.

Trước thực tế đó, tỉnh đã xây dựng lộ trình cụ thể để bảo tồn, phát huy giá trị VHPVT. Năm 2012, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch, chỉ đạo thực hiện việc kiểm kê DSVHPVT các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Kết quả, đã kiểm kê 786 DSVHPVT của 5 dân tộc thiểu số, gồm: tiếng nói, chữ viết, ngữ văn dân gian, nghệ thuật trình diễn dân gian, tập quán xã hội, lễ hội truyền thống, nghề thủ công và tri thức dân gian. Trên cơ sở kết quả kiểm kê, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã có chủ trương cho phép tổ chức tiến hành sưu tầm, nghiên cứu, lập hồ sơ khoa học 2 DSVHPVT, đó là Mo Mường và chiêng Mường. Xây dựng, từng bước áp dụng bộ chữ phiên âm tiếng Mường. Xây dựng hồ sơ DSVHPVT Mo Mường Hòa Bình, trình UNESCO công nhận là DSVHPVT tiêu biểu, cần bảo vệ khẩn cấp.

Đồng chí Lưu Huy Linh, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL chia sẻ: Di sản có tồn tại được hay không và nó sống trong đời sống đương đại như thế nào đều phải dựa vào cộng đồng. Bởi vậy, hiện tại, Sở VH-TT&DL đã, đang tham mưu cho tỉnh xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Đề án bảo tồn và phát huy giá trị VHPVT tiêu biểu các dân tộc tỉnh Hòa Bình, giai đoạn 2018 - 2030.  Mục tiêu nhằm tổ chức sưu tầm, kiểm kê bổ sung các tài liệu, tư liệu VHPVT, hiện vật liên quan đến những DSVHPVT tiêu biểu các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Bảo quản cấp thiết đối với tài liệu, hiện vật quý hiếm đã có, hoặc mới sưu tầm, là DSVHPVT tiêu biểu của 5 dân tộc thiểu số: Mường, Thái, Tày, Dao, Mông. Lập hồ sơ khoa học 10 DSVHPVT tiêu biểu các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh trình Bộ VH-TT&DL phê duyệt, đưa vào danh mục DSVHPVT quốc gia. Hoàn thành đề án hồ sơ khoa học DSVHPVT Mo Mường Hòa Bình, đề nghị Chính phủ trình tổ chức UNESCO công nhận là DSVHPVT của nhân loại. Tổ chức thực hiện một số dự án truyền dạy các DSVHPVT tiêu biểu như: Nghệ thuật chiêng Mường; kết cấu và cách dựng nhà sàn dân tộc Mường truyền thống; nghệ thuật hát thường đang, bộ mẹng dân tộc Mường; lịch cổ dân tộc Mường và cách sử dụng; nghệ thuật hát khắp dân tộc Tày, dân tộc Thái. Biên soạn xuất bản, phát hành các ấn phẩm giới thiệu về DSVHPVT tiêu biểu các dân tộc thiểu số tỉnh Hòa Bình… Những nỗ lực này nhằm góp phần giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống lịch sử văn hóa của dân tộc. Đồng thời quảng bá về hình ảnh, văn hóa đặc sắc các dân tộc thiểu số, tạo động lực thúc đẩy chiến lược phát triển văn hóa, du lịch của tỉnh Hòa Bình.



 Thúy Hằng

Các tin khác


Nhà báo Đức 86 tuổi ra mắt cuốn sách về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Ngày 30/6, tại Đại sứ quán Việt Nam tại CHLB Đức, nhà báo Hellmut Kapfenberger đã trao tặng Đại sứ Nguyễn Minh Vũ cuốn sách "Tiểu sử chính trị Hồ Chí Minh” mới xuất bản.

Gần 500 người tham gia giao lưu tuyên truyền về phòng, chống ma túy, mại dâm, HIV/AIDS

(HBĐT) - Tối 30/6, Tỉnh Đoàn phối hợp với Huyện Đoàn Tân Lạc tổ chức chương trình giao lưu truyền thông tuyên truyền về phòng, chống ma túy, mại dâm, HIV/AIDS trong thanh, thiếu niên năm 2020 tại xã Phú Cường. Đại diện lãnh đạo Tỉnh đoàn, Thường trực BCĐ 09 tỉnh, huyện Tân Lạc và gần 500 đoàn viên, thanh thiếu nhi (ĐV, TTN) và người dân tham dự chương trình.

Huyện Đà Bắc: Nâng cao chất lượng phong trào xây dựng đời sống văn hóa

(HBĐT) - Những năm qua, phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” (TDĐKXDĐSVH) trên địa bàn huyện Đà Bắc được được triển khai sâu rộng, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống xã hội. Qua đó, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, góp phần ổn định ANCT - TTATXH, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân.

Làm báo “một thời chiến tranh”, “một thời hòa bình”

Đúng dịp kỷ niệm 95 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, nhà báo Huỳnh Dũng Nhân, từng là "cây phóng sự” tài danh của báo Lao Động, từ Sài Gòn ra Hà Nội, tặng tôi cuốn sách với cái tên gợi nhớ một giai đoạn lịch sử hào hùng của đất nước ta trong những tháng năm chống Mỹ, cứu nước: "Chúng tôi - một thời mũ rơm, mũ cối” (ảnh bên) (NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh - quý I-2020).

Hội diễn Tiếng hát miền Đông lần thứ XIX

Tối 29-6, Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc Hội diễn Tiếng hát miền Đông lần thứ XIX- năm 2020 với chủ đề "Miền Đông Nam Bộ- Hội tụ tỏa sáng” tại đường đi bộ Nguyễn Huệ, quận 1, TP Hồ Chí Minh.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục