Cứ mỗi khi lạm phát gia tăng, giá cả biến động leo thang, thì phải “bình ổn giá”. Nhà nước đổ tiền hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia bình ổn giá (dẫu đó là các doanh nghiệp thương mại hay sản xuất, mà có lẽ chủ yếu là các công ty thương mại).

Rầm rộ nhất là chương trình bình ổn giá của thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu từ 9.4.2011.

Báo chí đưa tin các gương “không tăng giá” ở một số siêu thị và không hiểu có phải đó là biện pháp ngầm hô hào các thương gia khác noi theo hay là cách trấn an tâm lý người tiêu dùng. Theo tôi, cả hai mục tiêu ấy đều là viển vông.

Nếu nhà nước có hỗ trợ, thì nên hỗ trợ trực tiếp cho người nghèo. Còn hỗ trợ cho các doanh nghiệp để doanh nghiệp bán giá thấp thì không đạt kết quả gì. Và tiền hỗ trợ không đến được đúng những người cần hỗ trợ. Như thế cách làm này không những làm méo mó giá thị trường, mà còn có thể gây ra rất nhiều bất công giữa những người tiêu dùng và giữa các doanh nghiệp. Còn muốn hỗ trợ tất cả những người tiêu dùng, thì Nhà nước lấy đâu ra tiền mà hỗ trợ.

Cho nên, không hề lạ rằng sau hơn 1 tháng (tất cả các năm trước cũng vậy) báo chí lại vạch ra những chuyện bất hợp lý của chính sách bình ổn giá. Cách làm lỗi thời, tất nhiên dẫn đến những kết quả như vậy.

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

TPHCM năm ngoái đã bỏ ra gần 380 tỷ đồng để “bình ổn” giá, năm nay thì bỏ ra 412 tỷ đồng. Các doanh nghiệp tham gia bình ổn được ưu đãi (vay không lãi 12 tháng, trong khi lãi suất thị trường khoảng trên 20%/năm) nếu giá bán thấp hơn giá thị trường ít nhất 10%. nếu có bán thấp hơn giá thị trường, thì chắc chắn họ sẽ để đúng mức thấp hơn 10% và như thế có thể được lợi không nhỏ so với việc không tham gia bình ổn giá.

Mà giá thị trường là bao nhiêu? Ai biết được chính xác. Và bản thân các doanh nghiệp tham gia bình ổn cũng tăng giá để đưa giá thị trường lên và như thế cái tiêu chuẩn “dưới 10% giá thị trường” thật dễ thỏa mãn. Cơ chế này tạo ra các khuyến khích làm cho các doanh nghiệp hành xử như vậy.

Cho nên, thật dễ hiểu những chuyện trái khoáy trong việc bình ổn giá. Thí dụ như chuyện mà báo Thanh Niên (ngày 18.5) đưa tin: giá đường của một công ty tham gia bình ổn giá là 21.500 đồng/kg trong khi giá của doanh nghiệp không tham gia bình ổn chỉ là 21.400 đồng/kg. Nhưng doanh nghiệp bán rẻ đó sau khi tham gia bình ổn đã tăng giá lên 21.500 đồng/kg như doanh nghiệp đã tham gia bình ổn trước đó.

Tham gia bình ổn mà như vậy, chắc các doanh nghiệp phải chạy vạy chán chê thì mới được tham gia bình ổn giá! Bản thân chính sách bình ổn giá tạo ra các khuyến khích như vậy đối với các doanh nghiệp. Như thế, tiền của nhân dân đã được dùng không thỏa đáng, mục tiêu cao cả của chuyện bình ổn giá không thành, hơn thế nữa còn gây ra bất công xã hội và sự méo mó của giá thị trường.

Cần nghiêm túc rút kinh nghiệm của các năm trước. Nếu không thay đổi tư duy và lắng nghe ý kiến của người dân thì những năm sau các hiện tượng ấy vẫn lặp lại.

Hay các nhóm lợi ích cũng ẩn đằng sau các chủ trương bình ổn giá này?

Phải bỏ cách làm lỗi thời này đi.

Phân biệt thật rõ chính sách xã hội và các công cụ thị trường. Không nên can thiệp một cách duy ý chí như vậy vào thị trường.

Để giúp người nghèo trong lúc giá cả tăng cao, cách trực tiếp là cho họ tiền (hay các phiếu mua hàng) và để cho họ được quyền lựa chọn. Không hỗ trợ các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp quốc doanh. Hãy để họ cạnh tranh. Tiền hỗ trợ để mua hàng của các doanh nghiệp và chẳng cần phải hô hào họ tham gia làm gì (nếu hỗ trợ bằng tiền). Có thể ưu đãi thêm (bù chi phí giao dịch nếu cấp phiếu mua hàng) cho các doanh nghiệp bán hàng được trả bằng phiếu mua hàng. Tuy nhiên, cách hỗ trợ trực tiếp làm tăng chi phí (đánh giá việc hỗ trợ ai, việc trao tiền cho họ cũng tốn nhiều công hơn) và cũng có thể xảy ra tiêu cực trong việc xét duyệt hỗ trợ.

Cũng là hỗ trợ, nhưng hỗ trợ các doanh nghiệp thì dễ làm (đỡ tốn chi phí tổ chức) nhưng  tất yếu gây ra những sự trái khoáy như báo chí vẫn nêu.

Chính vì vậy chuyện bình ổn giá có lẽ chỉ đạt mục đích tuyên truyền là chính và mục đích ấy chắc cũng khó đạt được.

Nên bỏ cách làm lỗi thời và nên thay đổi tư duy để làm sao giữ vững sức mạnh của đồng tiền, để cho lạm phát ở mức vừa phải (3-4%/năm) nhằm loại bỏ được tận gốc vấn đề.

                                                                               Theo Laodong

Các tin khác


Kiểm kê thử nghiệm tài sản công tới hết ngày 10/6

Theo thông tin Bộ Tài chính chiều 23/5, Bộ vừa có văn bản hướng dẫn việc triển khai kiểm kê thử nghiệm tài sản công tại một số cơ quan, tổ chức, đơn vị, tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý.

UBND tỉnh kiểm tra tiến độ công trình Trung tâm Y tế huyện Cao Phong

Ngày 23/5, đoàn công tác của UBND tỉnh do đồng chí Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đã làm việc, kiểm tra tiến độ thi công công trình Trung tâm Y tế (TTYT) huyện Cao Phong. Tham gia cùng đoàn có lãnh đạo các sở, ngành, UBND huyện Cao Phong.

Thủ tướng yêu cầu khánh thành đường dây 500 kV mạch 3 trước ngày 30/6

Sáng nay (23/5), Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp về thúc đẩy tiến độ dự án đường dây 500 kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối và tình hình bảo đảm cung ứng điện trong thời gian cao điểm năm 2024 và các năm tiếp theo.

Xã Nhuận Trạch - dân vận khéo trong giải phóng mặt bằng

Trên địa bàn xã Nhuận Trạch đang triển khai 9 dự án, trong đó có 1 dự án trọng điểm của tỉnh. Để đảm bảo đúng tiến độ các công trình, dự án, xã tăng cường phối hợp cùng nhà đầu tư, các phòng, ban liên quan làm tốt công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). "Công tác dân vận trong GPMB bằng được cấp ủy, chính quyền xã xác định là giải pháp trọng tâm, cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả”- đồng chí Phùng Thanh Sơn, Bí thư Đảng ủy xã Nhuận Trạch khẳng định.

Tập huấn điều tra thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Từ ngày 22 - 25/5, Cục Thống kê tỉnh tổ chức tập huấn điều tra, thu thập thông tin về thực trạng KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) năm 2024. 

Phòng, chống thiên tai - không để bị động, bất ngờ

Là địa bàn từng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, biến đổi khí hậu, trước mùa mưa lũ, Ban Chỉ huy (BCH) Phòng chống thiên tai - Tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự (PCTT-TKCN&PTDS) tỉnh đã chỉ đạo các địa phương chủ động xây dựng phương án PCTT nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, tài sản của nhân dân.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục