(HBĐT) - (HBĐT) - Ngày nay, giữa trăm nghìn nhạc cụ hiện đại, chiêng vẫn luôn có một chỗ đứng đặc biệt trong đời sống văn hóa của người Mường. Chiêng khai hội xuân, chiêng mời tổ tiên về chứng kiến những nghi lễ quan trọng. Chiêng là vật quý được mỗi gia đình treo trang trọng gần khu vực bàn thờ, chính giữa phòng khách, là món quà tặng quý giá dành cho khách quý. Đặc biệt, để nối tiếp dòng chảy văn hóa chiêng Mường thì "lửa chiêng” đã được các nghệ nhân cao niên truyền lại cho con cháu và hình thành thế hệ những tay chiêng trẻ tuổi trên đất Mường Hòa Bình.


Học sinh trường THPT Lạc Sơn (Lạc Sơn) trình diễn bài chiêng cổ.

Trong "Lễ hội Chiêng Mường lần thứ II” diễn ra vào năm 2016, phần thi trình tấu chiêng của đội huyện Lạc Sơn đã để lại ấn tượng đặc biệt đối với khán giả. Không chỉ bởi các bài chiêng được dàn dựng công phu, luyện tập kỹ lưỡng, tiết tấu nhịp nhàng… mà còn bởi lần đầu tiên trên sân khấu lớn của Cung văn hóa tỉnh, huyện Lạc Sơn đã "trình làng” những tay chiêng chỉ ở lứa tuổi học sinh THCS. Sự xuất hiện của những tay chiêng trẻ đánh dấu sự chuyển biến mạnh mẽ trong việc truyền lửa, giữ hồn chiêng Mường. Từ Lạc Sơn, phong trào "truyền lửa” chiêng Mường cho thế hệ trẻ đã lan rộng ra các huyện, thành phố của tỉnh. 

Từ thành phố Hòa Bình, vượt qua những đoạn đường dốc quanh co, chúng tôi đến thăm trường PT dân tộc bán trú TH&THCS Độc Lập (Kỳ Sơn) nơi có đội chiêng trẻ khá nổi tiếng. Trò chuyện với chúng tôi, cô Bùi Thị Thanh Thủy, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Trường được thành lập năm 2016, cũng từ thời điểm đó, đội chiêng của học sinh nhà trường được thành lập, ban đầu có 9 em, nay có 11 em. Đây là ngôi trường bán trú dành cho học sinh dân tộc, chủ yếu là dân tộc Mường nên nhà trường mong muốn bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường. Với niềm đam mê, yêu thích, hăng say luyện tập, đội chiêng của nhà trường thường xuyên tham gia vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ của huyện như: Hội xuân văn hóa thể thao hàng năm, liên hoan tiếng hát ngành Giáo dục Kỳ Sơn, khai mạc Hội khỏe Phù Đổng; riêng năm học 2018 - 2019, đội chiêng của nhà trường giành giải ba tại Liên hoan tiếng hát Tuổi hồng các trường PTDTBT&NT của tỉnh. 

Lớn hơn các em bậc THCS một chút thì phải nhắc đến đội chiêng của học sinh trường THPT Lạc Sơn, THPT Quyết Thắng (Lạc Sơn). Không chỉ trình tấu nhuần nhuyễn các bài chiêng khó, những người con của mảnh đất Mường Vang còn sử dụng thành thạo các nhạc cụ truyền thống của dân tộc Mường như: sáo, nhị… Các tay chiêng trẻ đã tạo nên một sức sống mới, đầy nội lực cho chiêng Mường Hòa Bình. 

Đồng chí Bùi Kim Phúc, Trưởng phòng Quản lý văn hóa (Sở VH-TT&DL) cho biết: Đối với người Mường Hòa Bình, chiêng không chỉ đơn thuần là nhạc cụ mà đã trở thành giá trị văn hóa tinh thần không thể thiếu trong đời sống cộng đồng. Chiêng nối dài cùng lịch sử phát triển cũng như hồn cốt, khí chất của dân tộc Mường. Qua thống kê, toàn tỉnh còn lưu giữ được gần 1 vạn chiếc chiêng, chủ yếu ở các huyện: Kim Bôi, Lạc Sơn, Tân Lạc, Đà Bắc và thành phố Hoà Bình. Chiêng được sử dụng trong hầu hết các dịp lễ, hội quan trọng của người Mường như: lễ mừng nhà mới, Khai hạ, cưới hỏi, đánh cá, Xắc bùa, cơm mới… Những chiếc chiêng, bộ chiêng thuộc quyền sở hữu của từng gia đình, nhưng khi sử dụng trình tấu lại ở không gian văn hoá cộng đồng tạo thành các dàn chiêng, đội chiêng minh chứng cho sự gắn kết cộng đồng của người Mường rất cao và bền chặt. Đặc biệt, những năm gần đây, đứng trước mối lo chiêng Mường dần mai một thì các địa phương, nhất là ngành GD&ĐT đã có sự vào cuộc mạnh mẽ, tạo nên phong trào "truyền lửa” chiêng Mường cho thế hệ trẻ. Trên địa bàn tỉnh ngày càng có nhiều những đội chiêng lứa tuổi THCS, THPT, những tay chiêng trẻ có thể trình tấu nhuần nhuyễn những bài chiêng cổ với sự say mê, yêu thích. Đó là điều vô cùng đáng quý và xúc động. Câu chuyện "truyền lửa” chiêng Mường đã cho thấy giá trị đặc biệt, khẳng định sức sống của chiêng Mường trong đời sống hiện đại. 

D.L

Các tin khác


Chương trình nghệ thuật “Mừng Đảng, mừng Xuân”

(HBĐT) - Tối 16/1, tại Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam (Cao Phong), Tỉnh Đoàn phối hợp với Bệnh viện Medlatec, Huyện Đoàn Cao Phong cùng 1 số đơn vị lực lượng vũ trang trên địa bàn huyện tổ chức Chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng Kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và mừng xuân Canh Tý 2020.

Già làng, người có uy tín - vốn quý của cộng đồng

(HBĐT) - Bằng kinh nghiệm sống, uy tín và sự tâm huyết, những già làng, trưởng bản, người có uy tín không chỉ là chỗ dựa vững chắc cho cấp ủy Đảng, chính quyền cơ sở mà còn là vốn quý của cộng đồng để khơi dậy tình đoàn kết dân tộc và động lực trong lao động sản xuất, góp phần phát triển KT-XH ở địa phương.





Khai trương phòng trưng bày Tự hào 90 năm truyền thống vẻ vang của Đảng

(HBĐT) - Ngày 16/1, tại Bảo tàng tỉnh, Sở VH-TT&DL đã tổ chức cắt băng Khai trương trưng bày chuyên đề "Tự hào 90 năm truyền thống vẻ vang của Đảng Cộng sản Việt Nam 3/2/1930 - 3/2/2020”. Đến dự có đồng chí Bùi Văn Cửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, lãnh đạo các sở, ngành cùng đông đảo lực lượng thanh niên, học sinh trường THPT Công Nghiệp.

Đặc sắc lễ hội đầu năm

(HBĐT) - Hòa Bình là tỉnh có nền "Văn hóa Hòa Bình” nổi tiếng, là vùng đất sử thi huyền thoại "Đẻ đất, đẻ nước”, những lễ hội giàu bản sắc văn hóa của các dân tộc Mường, Thái, Tày, Mông, Dao… Trên địa bàn tỉnh hiện có 63 lễ hội được tổ chức vào dịp đầu xuân, trong đó có 6 lễ hội cấp huyện, 35 lễ hội cấp xã và 22 lễ hội thôn, xóm.

Triển khai nhiệm vụ công tác văn hóa - thể thao và du lịch năm 2020

(HBĐT) - Ngày 15/1, Sở VH-TT&DL tổ chức hội nghị triển khai công tác văn hóa, thể thao, du lịch và gia đình năm 2020. Đồng chí Bùi Văn Cửu, Phó Chủ tịch UBND dự và chỉ đạo hội nghị.

Đầm ấm Tết hữu nghị Việt - Lào, mừng Xuân Canh Tý

Tối 14-1, tại Thủ đô Vientiane (Lào), Đại sứ quán Việt Nam tại Lào phối hợp Tổng hội người Việt Nam tại Lào long trọng tổ chức buổi tiệc Tết hữu nghị Việt - Lào, mừng Xuân Canh Tý 2020.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục