Một vở diễn của đoàn Ánh Bình Minh. (Nguồn: baoanhdatmui.vn)

Một vở diễn của đoàn Ánh Bình Minh. (Nguồn: baoanhdatmui.vn)

Nghệ thuật sân khấu Dù Kê là một loại hình kịch hát của đồng bào dân tộc Khmer Nam Bộ, được hình thành và phát triển vào những năm đầu thế kỷ 20.

 

Theo sách “Văn hóa Khmer Nam Bộ” của Nhà xuất bản Hậu Giang, thủy tổ của nghệ thuật sân khấu Dù Kê là ông Kru Cô, một người Khmer ở Trà Vinh. Năm 1920, ông Kru Cô thành lập gánh hát Dù Kê lấy tên là “Nhật Nguyệt Quan,” vừa biểu diễn phục vụ, vừa truyền bá và đào tạo diễn viên cho bộ môn nghệ thuật mới mẻ này.

Riêng các bô lão Khmer ở Trà Vinh lại cho rằng, vào thập niên 20 của thế kỷ trước, tại chùa Hiếu Tử, huyện Tiểu Cần (Trà Vinh) có một chú tiểu tên là Kê rất mê xem hát quảng. Sau khi xem xong, chú thường rủ bạn bè đến sân sau của chùa để phân vai biểu diễn, xem vừa ngộ vừa vui. Tiếng tăm của chú tiểu Kê thu hút người dân Khmer và cả người Kinh đến xem ngày càng nhiều. Mỗi lần đến đây, người dân bảo nhau là đi xem Kê vũ, lâu ngày biến âm thành Dù Kê.

Nhiều tài liệu viết về văn hóa Khmer Nam Bộ cho biết, trong giai đoạn 1920-1930, phong trào Dù Kê phát triển rất mạnh ở Trà Vinh, sau đó lan rộng ra khắp vùng Nam Bộ.

Sau những năm 30 của thế kỷ trước, chiến tranh ác liệt, người dân ở nhiều vùng Khmer Đồng bằng Sông Cửu Long phải sơ tán lánh nạn. Trong đó, có một số nghệ sỹ Dù Kê đã chạy sang Campuchia thành lập đoàn biểu diễn, được người dân đất nước chùa Tháp đón nhận một cách trân trọng và đặt tên mới cho nghệ thuật sân khấu Dù Kê là “Lkhôn Ba Sắc” (kịch hát hình thành từ sông Hậu).

Vào năm 1960, vùng căn cứ cách mạng ở Trà Vinh mở rộng, tỉnh ủy quyết định thành lập Đoàn Văn công Khmer Ánh Bình Minh. Đây cũng là đoàn nghệ thuật Khmer cách mạng đầu tiên ở Nam Bộ.

Trải qua hơn 50 năm thành lập, Đoàn nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh luôn ngời sáng, đã dàn dựng hơn 40 vở ca kịch Dù Kê mang tính chất xã hội đương đại. Trong đó, đáng kể nhất là vở “Nghĩa tình trong giống tố,” “Giữ Đền cô Hia,” “Bông Hồng Trà Vinh,” “Mối tình Bôpha - RạngXây”

Qua 7 lần tham gia Hội diễn Nghệ thuật sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc, với 3 loại hình nghệ thuật sân khấu: Kịch hát Dù Kê, kịch múa và ca, múa nhạc tổng hợp, Đoàn nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh đã đạt được nhiều giải thưởng cao.

Điều khiến nhiều anh chị em trong Đoàn nhớ mãi là kỷ niệm khi tham gia Hội diễn Nghệ thuật sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc tổ chức tại thành phố Qui Nhơn, tỉnh Nghĩa Bình (nay Bình Định) diễn ra từ ngày 1/7-15/7/1985 do Bộ Văn hóa và Hội Nghệ sỹ sân khấu Việt Nam tổ chức.

Đoàn nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh mang đến Hội diễn bằng loại hình nghệ thuật sân khấu ca kịch Dù Kê, với vở “Mối tình Bôpha - RạngXây” ca ngợi mối tình hữu nghị, đoàn kết giữa Việt Nam và Campuchia của tác giả Thạch Chân. Chương trình thi diễn của Đoàn gây bất ngờ người xem cả hình thức, nội dung và phong cách biểu diễn rất đặc thù ở địa phương và được Ban giám khảo đánh giá cao; riêng vở “Mối tình Bôpha- RạngXây” đạt Huy chương Vàng.

Đặc biệt, nghệ thuật sân khấu Dù Kê được Bộ Văn hóa công nhận là loại hình kịch hát dân tộc Khmer Nam Bộ nằm trong hệ thống sân khấu truyền thống Việt Nam cũng ở trong Hội diễn này.

Trà Vinh hiện có khoảng 300.000 người dân tộc Khmer, chiếm khoảng 30% dân số của tỉnh. Điểm nổi bật trẻ em Khmer ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long nói chung và tỉnh Trà Vinh nói riêng, đa phần biết múa trước khi biết chữ. Toàn tỉnh Trà Vinh hiện có 141 ngôi chùa Khmer. Các chùa Khmer đều thành lập đội văn nghệ, lấy loại hình nghệ thuật sân khấu ca kịch Dù Kê làm nền tảng trong hoạt động.

Ông Thạch Chân - nguyên Phó giám đốc Sở Văn hóa Thể thao tỉnh Trà Vinh, tác giả nhiều vở ca kịch Dù Kê, băn khoăn các tỉnh có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, như Sóc Trăng, Trà Vinh, Bạc Liêu và Kiên Giang đều thành lập Đoàn nghệ thuật sân khấu ca kịch Dù Kê, một số diễn viên có giọng hát và khả năng diễn xuất rất tốt.

Cái khó để bảo tồn và phát huy loại hình nghệ thuật sân khấu ca kịch Dù Kê hiện nay là các diễn viên này chỉ mới biết đọc, biết viết; trong khi đó, tiêu chuẩn diễn viên hiện nay là phải học hết lớp 12 hoặc đại học. Đối các trường trung học phổ thông, có em học hết lớp 12 nhưng lại phát âm tiếng dân tộc không chuẩn hoặc bị “mù” chữ dân tộc./.

 

                                                                                Theo TTXVN

 

 

Các tin khác


Khai mạc Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào

Tối 5-12, tại Cung Văn hóa quốc gia Lào, Thủ đô Vientinae, Lào, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch Lào tổ chức trọng thể lễ khai mạc Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào. Tham dự có Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Bá Hùng, GS, TS Boviengkham Vongdara, Ủy viên T.Ư Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Lào cùng hàng nghìn người dân Lào.

Tổng duyệt Lễ Khai mạc Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Hòa Bình năm 2019

(HBĐT) - Tối 5/12, tại Quảng trường Hòa Bình, Ban Tổ chức Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Hòa Bình năm 2019 (Tuần lễ) đã tổ chức tổng duyệt chương trình Lễ Khai mạc Tuần lễ. Dự chương trình tổng duyệt có các đồng chí: Bùi Văn Tỉnh, Ủy viên BCH T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Bùi Văn Khánh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện lãnh đạo một số sở, ngành, UBND các huyện, thành phố.

Sẵn sàng cho ngày hội lớn

(HBĐT) - Từ ngày 6-10/12, trên địa bàn tỉnh sẽ diễn ra sự kiện chính trị, văn hóa lớn: Tuần Văn hóa - Du lịch tỉnh Hòa Bình năm 2019 (Tuần lễ). Sự kiện được tổ chức nhằm tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong nhân dân, tạo không gian để các nghệ nhân gặp gỡ, giao lưu, học hỏi trao đổi kinh nghiệm, góp phần nâng cao ý thức trong việc giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc. Đồng thời giới thiệu, quảng bá tiềm năng, xúc tiến đầu tư, phát triển về thương mại, du lịch, từng bước xây dựng thương hiệu du lịch "Hòa Bình - Điểm đến hấp dẫn và thân thiện". Những ngày này, công tác chuẩn bị đang được tiến hành hết sức tích cực.

Xóm Bôi Câu xây dựng khu dân cư văn hóa

(HBĐT) - Đường làng, ngõ xóm Bôi Câu, xã Kim Bôi (Kim Bôi) phong quang sạch sẽ, rực rỡ màu cờ Tổ quốc và màu hoa hai bên đường. Từ những ngôi nhà xây vững trãi được quy hoạch, chỉnh trang ngay ngắn, người dân nô nức, hồ hởi đi dự Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc. Ngay từ cổng nhà văn hóa xóm, đội chiêng Mường gồm 12 phụ nữ đã thể hiện bản sắc văn hóa và tấm lòng mến khách nồng hậu của người dân Bôi Câu bằng những điệu pôông pêêng, pôông khầm... của bài "Đón khách”. Phía trên cổng làng là băng rôn "Cán bộ, nhân dân xóm Bôi Câu quyết tâm xây dựng khu dân cư kiểu mẫu”.   

Sức hấp dẫn của sách tương tác

Cuộc chiến của các bậc phụ huynh với TV, điện thoại, Ipad… cùng những thiết bị công nghệ chưa bao giờ "ngưng tiếng súng”. Và một trong những thứ "vũ khí” để kéo trẻ nhỏ ra khỏi đồ chơi công nghệ là sách tương tác, sản phẩm đang vô cùng hot của nhiều NXB hiện nay.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục